— \u015eadi\u00a0OZANS\u00dc<\/p>\n
T\u00fcrkiye sosyalist hareketinde bir s\u00fcredir, ABD\/AKP\/Cemaat ortakl\u0131\u011f\u0131nda cumhuriyet <\/strong>rejimine zaten son verildi\u011fi, art\u0131k bundan sonra y\u00fcr\u00fct\u00fclmesi gereken m\u00fccadelenin ancak bir sosyalist cumhuriyet<\/strong> i\u00e7in olabilece\u011fi anlay\u0131\u015f\u0131 geli\u015fmeye ba\u015flad\u0131. Ger\u00e7ekten de 1923 Cumhuriyetinin kazan\u0131mlar\u0131ndan \u00f6zellikle laiklik, \u00f6\u011fretimin birli\u011fi ve tabii kad\u0131n haklar\u0131 konusunda alabildi\u011fine geri ad\u0131mlar AKP iktidar\u0131 alt\u0131nda at\u0131lm\u0131\u015f bulunuyor. Ve tabii bu geri ad\u0131mlar\u0131n ba\u015flang\u0131\u00e7 noktas\u0131 da, sadece 12 y\u0131ll\u0131k AKP h\u00fck\u00fcmeti de\u011fil, 1961 Anayasas\u0131\u2019n\u0131n 1923\u2019e ek kazan\u0131mlar\u0131na kar\u015f\u0131 gerici T\u00fcrkiye burjuvazisinin (kald\u0131 ki zaten d\u00fcnyada \u201cilerici\u201d burjuvazi olarak nitelenecek bir s\u0131n\u0131f XIX. y\u00fczy\u0131l\u0131n son \u00e7eyre\u011finden bu yana yoktur) \u00f6zellikle 12 Mart 1971 ve 12 Eyl\u00fcl 1980 yar\u0131m ve tam askeri darbeleri sonucu olu\u015fturdu\u011fu her t\u00fcrden h\u00fck\u00fcmetle mevcut kamu iktisadi te\u015fekk\u00fcllerinin neredeyse \u00e7o\u011funlu\u011funu \u00f6zelle\u015ftirerek \u201culuslararas\u0131 piyasalar\u201da a\u00e7mas\u0131d\u0131r. AKP h\u00fck\u00fcmeti T\u00fcrkiye burjuvazisinin ve tabii emperyalizmin \u201861 Anayasas\u0131 ile m\u00fccadelesinde en ileriye varan h\u00fck\u00fcmettir. Dikkat edilirse Erdo\u011fan\/Davuto\u011flu ikilisi 1923\u2019e kar\u015f\u0131 sald\u0131r\u0131lar\u0131n\u0131 1961 \u00fczerinden yap\u0131yorlar.<\/strong> 1923 Cumhuriyetini sona erdirme tarihini de 2023 olarak veriyorlar. \u0130\u015fte bu ko\u015fullar alt\u0131nda sormam\u0131z gereken soru \u015fu:<\/p>\n Cumhuriyete kar\u015f\u0131 m\u00fccadelenin ba\u015f\u0131n\u0131 \u00e7ekenlerin bile galibiyetlerinden hen\u00fcz tam anlam\u0131yla emin olmad\u0131klar\u0131 ko\u015fullarda, b\u00f6yle bir il\u00e2n\u0131n sosyalistler taraf\u0131ndan yap\u0131lmas\u0131 \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 olmuyor mu? Erdo\u011fan\/Davuto\u011flu ikilisinin ve hatta \u201c\u0131l\u0131ml\u0131\u201d gibi g\u00f6z\u00fcken Ar\u0131n\u00e7\u2019\u0131n son zamanlardaki sald\u0131rgan \u00fcsl\u00fbplar\u0131n\u0131n alt\u0131nda AKP h\u00fck\u00fcmetinin kendi gelece\u011fiyle ilgili kayg\u0131lar\u0131n neden oldu\u011fu panik havas\u0131 yatm\u0131yor mu? AKP kamp\u0131 koalisyonunun tam da kendi i\u00e7 \u00e7eli\u015fkileri ve uluslararas\u0131 konjonkt\u00fcr nedeniyle \u00e7\u00f6z\u00fclmeye girdi\u011fi bu s\u00fcre\u00e7te cumhuriyetin zaten \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc il\u00e2n etmenin \u00fclkedeki s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesine ne yarar\u0131 olabilir?<\/p>\n T\u00fcrkiye\u2019de 1908 Devrimiyle ba\u015flay\u0131p 1923\u2019te sonlanan ve ulusal ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k m\u00fccadelesi temelinde kurulmu\u015f bir burjuva cumhuriyeti vard\u0131r. Yukar\u0131da da ifade etti\u011fim gibi 1961, bu cumhuriyetin burjuva \u00e7er\u00e7evesi i\u00e7inde alabilece\u011fi en ileri durumlardan biridir. Ku\u015fkusuz daha ilerisi de olabilirdi, yani bir burjuva cumhuriyetinden bir i\u015f\u00e7i cumhuriyetine <\/strong>ge\u00e7i\u015f de s\u00f6z konusu olabilirdi, ancak o y\u0131llarda i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n bunu talep edecek bir siyasal \u00f6rg\u00fctl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc yoktu (bunun ulusal ve uluslararas\u0131 nedenleri ba\u015fka bir yaz\u0131n\u0131n konusu) ve kurucu mecliste temsili s\u00f6z konusu de\u011fildi. Zaten tam da bu y\u00fczden b\u00fct\u00fcn ilerici karakterine ra\u011fmen \u201861 Kurucu Meclisi ger\u00e7ek bir kurucu meclis bi\u00e7imine b\u00fcr\u00fcnememi\u015fti.<\/p>\n \u015eimdi T\u00fcrkiye\u2019nin i\u00e7inde bulundu\u011fu s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesi ko\u015fullar\u0131nda var olan cumhuriyetin kazan\u0131mlar\u0131n\u0131 koruyamayanlar\u0131n ya da korumaya \u00e7al\u0131\u015fmakta bir anlam g\u00f6rmeyenlerin eskisine g\u00f6re daha ileri bir cumhuriyet talebiyle ortaya \u00e7\u0131kmalar\u0131 ne ifade ediyor? Tek kelimeyle: Solculuk! Burjuva cumhuriyetine kar\u015f\u0131 sosyalist ya da i\u015f\u00e7i (tabii sosyaliste g\u00f6re bu daha do\u011frudur, \u00e7\u00fcnk\u00fc i\u015f\u00e7i cumhuriyeti kendi isminin ne olaca\u011f\u0131na kendisi karar verir) cumhuriyeti talebi ancak radikal \u00f6\u011frencilere ve tek t\u00fck \u00f6nc\u00fc i\u015f\u00e7ilere uzanan bir propaganda malzemesi olmaktan \u00f6teye gidemez, di\u011fer yandan geni\u015f kitlelere bu taleple seslendi\u011finizde neredeyse hi\u00e7bir yank\u0131 alamazs\u0131n\u0131z. Oysa ki bir i\u015f\u00e7i cumhuriyetine uzanacak yolun ta\u015flar\u0131n\u0131 hem de k\u0131sa zamanda d\u00f6\u015femek pek\u00e2l\u00e2 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Nas\u0131l m\u0131?<\/p>\n Hep Tayyip\u2019in yapt\u0131rd\u0131\u011f\u0131 Saray\u2019\u0131n maliyetinden s\u00f6z ediliyor. Bunun ne kadar b\u00fcy\u00fck bir h\u0131rs\u0131zl\u0131k \u00fcr\u00fcn\u00fc ya da israf oldu\u011fu anlat\u0131l\u0131yor. Oysa ki bu san\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n tersine d\u00fc\u015f\u00fck bir bedeldir: \u00dclkede \u015fu ya da bu \u015fekliyle 1946 y\u0131l\u0131ndan bu yana s\u00fcregelen \u201cparlamenter\u201d rejimin ba\u015fkanl\u0131k rejimine, cumhuriyetin de birka\u00e7 y\u0131l sonra saltanat rejimine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesinin bedelidir bu. \u00c7ok mu pahal\u0131? Tayyip\u2019in yapt\u0131rtt\u0131\u011f\u0131 Saray TBMM\u2019nin yerini almak \u00fczere planland\u0131. Hesap, Anayasay\u0131 de\u011fi\u015ftirecek \u00e7o\u011funlu\u011fu ele ge\u00e7irdikten sonra parlamentoyu fesh etmek ya da i\u015flevsiz k\u0131lmakt\u0131. Zaten bu durumda \u00e7ok \u201cdemokrat\u201d Erdo\u011fan se\u00e7im sistemini de de\u011fi\u015ftirip baraj\u0131 s\u0131f\u0131rlayabilirdi bile! Ama bu bile kolay olmuyor. Bunun ger\u00e7ekle\u015fmesi i\u00e7in bile \u00e7ok b\u00fcy\u00fck pazarl\u0131klara ihtiya\u00e7 var, \u00f6zellikle K\u00fcrt hareketiyle ve mevcut yanda\u015f i\u015f\u00e7i sendikalar\u0131yla.<\/p>\n Yak\u0131n d\u00f6nemde ya\u015fad\u0131klar\u0131m\u0131z bize zaten bilmemiz gereken bir ger\u00e7e\u011fi yeniden hat\u0131rlatm\u0131\u015ft\u0131r: T\u00fcrkiye burjuvazisi (T\u00dcS\u0130AD\u2019dan s\u00f6z ediyorum, di\u011ferleri hen\u00fcz burjuvazi bile olamam\u0131\u015f devlet ihalesi zenginleridir, her zengin burjuva de\u011fildir, bazen b\u00fcy\u00fck kapitalistlerden daha zengin olsa bile) devletin b\u00fct\u00fcn kurumlar\u0131 gibi cumhuriyeti savunma derdinde de\u011fildir. Ve zaten savunmam\u0131\u015ft\u0131r da. Onlar ancak vicdanlar\u0131n\u0131 rahatlatmak i\u00e7in se\u00e7imlerde CHP ya da HEP\u2019e oy verirler, ama \u00f6te yandan d\u00f6rt g\u00f6zle AKP\u2019nin ya da ANAP\u2019\u0131n tek ba\u015f\u0131na iktidar olup \u201cistikrar\u201dlar\u0131n\u0131 korumas\u0131n\u0131 beklerler. Cumhuriyeti savunacak olanlar; egemen bir kurucu mecliste bir araya gelecek olan i\u015ften at\u0131lma tehdidi alt\u0131ndaki i\u015f\u00e7iler, i\u015fsizler, HES ma\u011fduru ve topraks\u0131z yoksul k\u00f6yl\u00fcler, gen\u00e7ler, emekliler, kad\u0131nlar ve ezilen K\u00fcrtlerdir. Ulusal egemenlik ve K\u00fcrt halk\u0131n\u0131n e\u015fitli\u011fi temelinde y\u00fckselecek bir kurucu meclis m\u00fccadelesinde ba\u015f\u0131 ne kadar i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 \u00e7ekerse siyasal demokrasinin geli\u015fmesinin yolu da o kadar a\u00e7\u0131lacakt\u0131r. Bir burjuva meclisi olan kurucu mecliste elbette burjuvalar\u0131n temsilcileri de olacakt\u0131r. \u0130\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 temsilcileri \u201c0\u201d barajl\u0131 b\u00f6yle bir se\u00e7imle olu\u015fmu\u015f kurucu mecliste elbette tek kurtulu\u015f yolu olarak \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131 \u00fczerindeki \u00f6zel m\u00fclkiyet rejiminin sona erdirilmesini ileri s\u00fcrecekler ve bu yolda i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011funu kazanarak bir i\u015f\u00e7i cumhuriyeti<\/strong>nin yolunu a\u00e7maya \u00e7al\u0131\u015facaklard\u0131r.<\/p>\n Marksist d\u00fc\u015f\u00fcnce somuttur, verili bir meseleyle ilgili olarak b\u00fct\u00fcn tayin edici ve \u00f6nemli fakt\u00f6rleri sadece birbirleriyle kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 ili\u015fkileri i\u00e7inde de\u011fil, ayn\u0131 zamanda kendi geli\u015fmeleri i\u00e7inde ele al\u0131r. \u015eimdiki an\u0131n durumunu genel perspektif i\u00e7inde eritmez, mevcut durumun tahlilini b\u00fct\u00fcn \u00f6zg\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7inde yapmay\u0131 m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lar. \u0130\u015fte tam da bu somut tahlilledir ki politika ba\u015flar.<\/strong> Oport\u00fcnist d\u00fc\u015f\u00fcnce ile sekter d\u00fc\u015f\u00fcncenin ortak noktas\u0131 \u015fudur ki; \u015fartlar\u0131n ve kuvvetlerin karma\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131ndan kendilerine \u00e7ok \u00f6nemli g\u00f6z\u00fcken \u2013ki muhtemelen de \u00f6nemlidirler- bir ya da ikisini \u00f6ne \u00e7\u0131kartarak, onlar\u0131 karma\u015f\u0131k ger\u00e7ekli\u011fin i\u00e7inde yal\u0131t\u0131rlar ve b\u00f6ylelikle onlara s\u0131n\u0131rs\u0131z bir g\u00fc\u00e7 atfederler. 1<\/a><\/sup><\/p><\/blockquote>\n \u0130\u015fte bu y\u00fczden de AKP h\u00fck\u00fcmetinin bug\u00fcne kadar yapt\u0131klar\u0131 ne olursa olsun cumhuriyet hen\u00fcz t\u00fcm\u00fcyle y\u0131k\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r. T\u00fcm\u00fcyle y\u0131k\u0131lmas\u0131n\u0131 engellemek i\u00e7in i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n egemen bir kurucu meclis yolunda ulusa \u00f6nc\u00fcl\u00fck etmesi bir zorunluluktur. Ancak oradan bir i\u015f\u00e7i cumhuriyetinin yolu a\u00e7\u0131labilir.<\/p>\nCumhuriyet \u00f6ld\u00fc m\u00fc?<\/h2>\n
Mevcudun kazan\u0131mlar\u0131n\u0131 koruyamayanlar\u0131n gelece\u011fin cumhuriyetini kurmalar\u0131 m\u00fcmk\u00fcn m\u00fc?<\/h2>\n
Tayyip kendine neden Saray yapt\u0131rd\u0131?<\/h2>\n
Cumhuriyet\u2019in y\u0131k\u0131lmas\u0131na kar\u015f\u0131 m\u00fccadele kiminle beraber olmaz?<\/h2>\n
Sonu\u00e7 olarak<\/h2>\n