{"id":2235,"date":"2026-10-16T12:21:47","date_gmt":"2026-10-16T10:21:47","guid":{"rendered":"https:\/\/pgbsosyalizm.org\/?p=2235"},"modified":"2026-10-16T16:51:18","modified_gmt":"2026-10-16T14:51:18","slug":"cin-nereye-gidiyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pgbsosyalizm.org\/?p=2235","title":{"rendered":"\u00c7in nereye gidiyor?"},"content":{"rendered":"\n

Tart\u0131\u015fman\u0131n a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Bu metin, 6, 7 ve 8 Kas\u0131m 2026 tarihlerinde Paris\u2019te d\u00fczenlenecek D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Enternasyonal\u2019in Yeniden Te\u015fkili i\u00e7in \u00d6rg\u00fctlenme Komitesi\u2019nin (OCRFI) uluslararas\u0131 konferans\u0131na y\u00f6nelik bir haz\u0131rl\u0131k katk\u0131s\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Metin, D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Enternasyonal\u2019in geli\u015fimini ve faaliyetlerini y\u00f6nlendiren Marksist ilkelere dayal\u0131 bir tart\u0131\u015fma ba\u015flatmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Frans\u0131z seksiyonundan d\u00f6rt yolda\u015ftan olu\u015fan bir komisyon taraf\u0131ndan kaleme al\u0131nan bu metin, devam eden bir s\u00fcrecin tam bir tan\u0131m\u0131n\u0131 ortaya koyma ya da t\u00fcm sorulara kesin cevaplar verme iddias\u0131nda de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n

Uluslararas\u0131 \u00f6l\u00e7ekte geni\u015f bir fikir al\u0131\u015fveri\u015fini kolayla\u015ft\u0131r\u0131rsa amac\u0131na ula\u015fm\u0131\u015f olacakt\u0131r. Bu katk\u0131n\u0131n Marx ve Engels\u2019in Kom\u00fcnist Manifesto\u2019sunun ilkelerine sad\u0131k kalarak, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck\u00e7\u00fc sosyalizm i\u00e7in harekete ge\u00e7meyi ama\u00e7layanlar\u0131n birle\u015fmesine do\u011fru ilerlememizi sa\u011flayaca\u011f\u0131na inan\u0131yoruz.<\/p>\n\n\n\n

\u00c7in Devriminin G\u00fcc\u00fc<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u00c7in, k\u00fcresel durumun merkezinde yer almaktad\u0131r. Sadece d\u00fcnyan\u0131n ikinci b\u00fcy\u00fck ekonomik g\u00fcc\u00fc oldu\u011fu i\u00e7in de\u011fil. Sadece son seksen y\u0131l i\u00e7inde \u00fcretici g\u00fc\u00e7lerin en b\u00fcy\u00fck geli\u015fimini g\u00f6steren \u00fclke oldu\u011fu i\u00e7in de de\u011fil. \u00dcretici g\u00fc\u00e7lerdeki bu patlaman\u0131n, \u00c7in\u2019de 1949\u2019dan beri \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131n\u0131n \u00f6zel m\u00fclkiyetinin hakim olmad\u0131\u011f\u0131 bir ekonomik sistemle ba\u011flant\u0131l\u0131 olmas\u0131 nedeniyle de de\u011fil.<\/p>\n\n\n\n

\u00c7in, t\u00fcm bu nedenlerin yan\u0131 s\u0131ra, di\u011fer \u00fc\u00e7\u00fcn\u00fc bir araya getirip a\u015fan bir ba\u015fka nedenden \u00f6t\u00fcr\u00fc de k\u00fcresel durumun merkezinde yer almaktad\u0131r. Yani: SSCB\u2019nin \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcnden bu yana gezegenin b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131nda h\u00fck\u00fcm s\u00fcren \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131n\u0131n \u00f6zel m\u00fclkiyeti sistemi ile, (bug\u00fcn bile) \u00c7in ekonomisini domine eden \u2013 ba\u015f\u0131ndan itibaren parazitik ve kar\u015f\u0131-devrimci bir b\u00fcrokrasi taraf\u0131ndan ele ge\u00e7irilmi\u015f bir i\u015f\u00e7i devriminin \u00e7arp\u0131t\u0131lm\u0131\u015f \u00fcr\u00fcn\u00fc olan \u2013 devlet m\u00fclkiyeti sistemi aras\u0131ndaki \u00e7eli\u015fki.<\/p>\n\n\n\n

\u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019n\u0131 izleyen devrimci dalgan\u0131n bir par\u00e7as\u0131 olan \u00c7in Devrimi, \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131n\u0131n \u00f6zel m\u00fclkiyet sistemine meydan okudu\u011fu i\u00e7in do\u011fas\u0131 gere\u011fi proleterdi. Dolay\u0131s\u0131yla k\u00fcresel kapitalist d\u00fczene kar\u015f\u0131 duruyordu. Stalin\u2019in politikalar\u0131ndan kopan \u00c7in Kom\u00fcnist Partisi (\u00c7KP), istisnai ko\u015fullar nedeniyle emperyalizmle kopu\u015f konusunda istedi\u011finden daha ileri gitmek zorunda kald\u0131. <\/p>\n\n\n\n

Ancak, her ne kadar bu bir proleter devrim olsa da, \u00c7KP iktidar\u0131 ele ge\u00e7irir ge\u00e7irmez i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131, bir s\u0131n\u0131f olarak siyasi iktidardan mahrum b\u0131rak\u0131ld\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Ger\u00e7ek \u015fu ki, \u00c7in devrimi emperyalist d\u00fczenle ve Yalta ile Potsdam anla\u015fmalar\u0131yla \u00e7eli\u015fiyordu.<\/p>\n\n\n\n

Devrimin g\u00fcc\u00fc o g\u00fcnden bu yana kendini g\u00f6stermeye devam etmi\u015ftir. Hem uluslararas\u0131 \u00f6l\u00e7ekte, \u00f6zellikle Asya\u2019da yaratt\u0131\u011f\u0131 \u015fok dalgas\u0131nda, hem de \u00c7in i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 hareketinin kendisinin kal\u0131c\u0131 do\u011fas\u0131nda.<\/p>\n\n\n\n

\u00c7in proletaryas\u0131n\u0131n yo\u011funla\u015fm\u0131\u015f g\u00fcc\u00fc, birbiriyle ba\u011fda\u015fmayan iki m\u00fclkiyet sistemi aras\u0131ndaki \u00e7eli\u015fkide belirleyici bir fakt\u00f6rd\u00fcr. Bu \u00e7eli\u015fki, kapitalist sistemin b\u00fcy\u00fck krizi ba\u011flam\u0131nda \u00f6zellikle keskin bir nitelik kazanmaktad\u0131r; bu krizde, \u201cs\u00fcrekli geni\u015fleyen sermaye\u201d (Marx\u2019\u0131n Kapital\u2019in birinci cildindeki ifadesini kullan\u0131rsak), uluslararas\u0131 \u00f6l\u00e7ekte yayg\u0131nla\u015fan sava\u015fa ba\u015fvurmak da dahil olmak \u00fczere, gerekli her t\u00fcrl\u00fc yolla, elinden ka\u00e7an pazarlar\u0131 fethetmeye koyulmak zorundad\u0131r. Sava\u015fa do\u011fru bu y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f, yar\u0131n \u00c7in\u2019i do\u011frudan etkileyebilir; burada s\u00f6z konusu olan, kapitalizmin yeniden kurulmas\u0131 ve \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131n\u0131n \u00f6zel olmayan m\u00fclkiyet bi\u00e7imlerinin yok edilmesidir.<\/p>\n\n\n\n

D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Enternasyonal\u2019in Yeniden Te\u015fkili i\u00e7in Organizasyon Komitesi, yukar\u0131daki g\u00f6zlemle yetinemez. Bug\u00fcn \u00c7in\u2019in ne oldu\u011funu tan\u0131mlamal\u0131d\u0131r. Her \u015feyden \u00f6nce, \u00c7in toplumu i\u00e7inde i\u015fleyen \u00e7eli\u015fkili dinamikleri ve bu dinamiklerin sonucunun hangi y\u00f6ne do\u011fru ilerleme e\u011filiminde oldu\u011funu tan\u0131mlamaya \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131d\u0131r. Bu sorular\u0131n cevab\u0131, d\u00fcnya devrimi, \u201csosyalizm ya da barbarl\u0131k\u201d ikileminin sonucu, \u00c7inli militanlarla diyalog i\u00e7inde sloganlar ve siyasi \u00f6neriler ortaya koymak ve daha genel bir perspektiften D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Enternasyonal\u2019in yeniden te\u015fkili a\u00e7\u0131s\u0131ndan a\u00e7\u0131k\u00e7a belirleyicidir. Bu nedenle bu katk\u0131, uluslararas\u0131 konferansla birlikte eylem ve \u00f6rg\u00fctlenme konusunda pratik sonu\u00e7lara yol a\u00e7mas\u0131 beklenen bir tart\u0131\u015fma ba\u015flatmay\u0131 ama\u00e7lamaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

B\u00fcrokrasi iktidar tekelini ele ge\u00e7iriyor<\/strong><\/p>\n\n\n\n

B\u00fcrokrasi, on milyonlarca \u00fcyeden olu\u015fan \u00f6nemli bir toplumsal tabakad\u0131r: 2024 y\u0131l\u0131 sonu itibar\u0131yla \u00c7KP\u2019nin resmi olarak 5,2 milyon \u00fcyesi vard\u0131; 7,6 milyon ki\u015fi parti ve h\u00fck\u00fcmet organlar\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r. Buna, topluluk a\u011flar\u0131ndaki 3 veya 4 milyon ki\u015fi; \u201cresmi sendika\u201d olan \u00c7in \u0130\u015f\u00e7i Federasyonu\u2019nun (ACFTU) sendikalar\u0131n\u0131n 1,8 milyondan fazla b\u00fcrokratlar\u0131 ve \u00e7e\u015fitli devlet kurumlar\u0131, idareleri ve \u015fubelerinin \u00fcst d\u00fczey siyasi kadrolar\u0131 da eklenmelidir. Bu sosyal tabaka devleti y\u00f6netmektedir. Orduyu y\u00f6netir, polisi y\u00f6netir ve \u2014her ne kadar \u00e7eli\u015fkili bir \u015fekilde de olsa\u2014 devlet m\u00fclkiyeti ve plan\u0131n hakim oldu\u011fu \u00f6l\u00e7\u00fcde ekonomiyi de y\u00f6netir. Ancak \u2014ve \u00e7eli\u015fkilerin kayna\u011f\u0131 da budur\u2014 \u00c7in\u2019deki \u00fcretici g\u00fc\u00e7lerin geli\u015fimi ba\u011flam\u0131nda, \u00fclke sermayenin hakim oldu\u011fu k\u00fcresel pazara giderek daha fazla entegre olmaktad\u0131r. Ger\u00e7ekte, \u00c7in toplumundaki iki \u00f6rg\u00fctlenme kayna\u011f\u0131, plan (b\u00fcrokrasinin toplumun ihtiya\u00e7lar\u0131 olarak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc \u015feye verdi\u011fi yan\u0131t; bu, bir dereceye kadar i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n taleplerini dizginlemek i\u00e7in gerekli \u00f6nlemleri de i\u00e7erir) ve k\u00fcresel pazard\u0131r. Bu ikisinden hangisi galip gelecektir? \u0130\u015fte, uluslararas\u0131 \u00f6l\u00e7ekte, toplumun temel s\u0131n\u0131flar\u0131 (i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 ve burjuvazi) aras\u0131ndaki m\u00fccadelenin bam teli tam da burada yer almaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Sermayenin k\u00fcresel pazar \u00fczerindeki egemenli\u011finin s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesi, kar\u015f\u0131-devrimci ayg\u0131tlar\u0131n ihanetiyle ilgisiz de\u011fildir, ki bunlar kaderlerini uluslararas\u0131 \u00f6l\u00e7ekte burjuva toplumun kaderine ba\u011flam\u0131\u015flard\u0131r. \u00c7KP ayg\u0131t\u0131na gelince, Stalin\u2019in \u201ctek \u00fclkede sosyalizm\u201dinin bir ba\u015fka versiyonu olan \u201c\u00c7in \u00f6zellikli sosyalizm\u201d, d\u00fcnya devriminin geli\u015fmesine kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kan bir politikaya yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. 1949\u20131952 y\u0131llar\u0131nda D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Enternasyonal\u2019in \u00c7in seksiyonunun fiziksel olarak imhas\u0131, Mao i\u00e7in ba\u015f\u0131ndan itibaren, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n her t\u00fcrl\u00fc \u00f6zerk \u00f6rg\u00fctlenmesine ve ba\u011f\u0131ms\u0131z i\u015f\u00e7i ak\u0131mlar\u0131na kar\u015f\u0131 \u00c7KP\u2019nin siyasi iktidar tekelini kurmak a\u00e7\u0131s\u0131ndan hayati \u00f6nem ta\u015f\u0131yordu.<\/p>\n\n\n\n

Uluslararas\u0131 sahnede \u00c7in b\u00fcrokrasisi, iktidar\u0131n\u0131 korumak amac\u0131yla emperyalizmle anla\u015fmalar yapmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. \u201cD\u00fcnya d\u00fczeni\u201dne verdi\u011fi deste\u011fin ilk tezah\u00fcrleri, Moskova\u2019daki Stalinist b\u00fcrokrasi ile birlikte, 1953\u2019te Berlin\u2019de ve 1956\u2019da Polonya ile Macaristan\u2019da ya\u015fanan i\u015f\u00e7i ayaklanmalar\u0131n\u0131 k\u0131namas\u0131yd\u0131. Ard\u0131ndan, 1965\u2019te Endonezya\u2019da Pekin b\u00fcrokrasisinin izledi\u011fi politika, ba\u015fta g\u00fc\u00e7l\u00fc Endonezya Kom\u00fcnist Partisi mensuplar\u0131 olmak \u00fczere y\u00fcz binlerce i\u015f\u00e7i militan\u0131n katledilmesine yol a\u00e7t\u0131. Ayn\u0131 tutum, 1967\u2019de Hindistan\u2019da kitlesel ayaklanmaya kar\u015f\u0131 Gandhi h\u00fck\u00fcmetine verilen destekle, ard\u0131ndan da 1971\u2019de Banglade\u015f halk\u0131n\u0131n devrimci seferberli\u011fine kar\u015f\u0131 Pakistan diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcne verilen destekle tekrar ortaya \u00e7\u0131kt\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Avrupa Komisyonu, \u00c7in\u2019e y\u00f6nelik \u015fikayetlerini s\u0131ral\u0131yor<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Sermayenin d\u00fcnya pazar\u0131 \u00fczerindeki hakimiyetinden dolay\u0131, bug\u00fcn \u00c7in\u2019de \u00fcretim kriterleri \u2014devlet sekt\u00f6r\u00fcnde bile\u2014 giderek sermayenin genel yasalar\u0131n\u0131n bask\u0131s\u0131na maruz kalmaktad\u0131r. Marx\u2019\u0131n Kapital\u2019de a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131 gibi, t\u00fcm sanayi dallar\u0131 genelinde olu\u015fan ve t\u00fcm kapitalistlerin uymak zorunda oldu\u011fu bir ortalama k\u00e2r oran\u0131 vard\u0131r. Bug\u00fcn bu durum uluslararas\u0131 \u00f6l\u00e7ekte de belirgindir. Bu oran, en az\u0131ndan k\u0131smen, devlet kontrol\u00fcndeki ekonomiye de dayat\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Ancak, \u00c7KP ekonomiyi kontrol etti\u011fi m\u00fcddet\u00e7e bu e\u011filime, do\u011frudan k\u00e2r pe\u015finde ko\u015fmak ile y\u00f6nlendirilmeyen ve k\u00e2rl\u0131l\u0131\u011f\u0131n anl\u0131k kurallar\u0131n\u0131 dikkate almayan m\u00fcdahalelerle, devlet kaynaklar\u0131n\u0131 kullanarak kar\u015f\u0131 koyabilir.<\/p>\n\n\n\n

Yabanc\u0131 kapitalistler bu konuda herhangi bir yan\u0131lg\u0131ya kap\u0131lmamakta de\u011filler. Avrupa Komisyonu, 10 Nisan 2024 tarihli ve \u201cticaret savunma soru\u015fturmalar\u0131 kapsam\u0131nda \u00c7in Halk Cumhuriyeti ekonomisindeki \u00f6nemli \u00e7arp\u0131kl\u0131klar\u201d<\/em> ba\u015fl\u0131kl\u0131 uzun bir raporda, \u00c7in\u2019e y\u00f6nelik \u015fikayetlerini ortaya koymaktad\u0131r. B\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde devlet i\u015fletmelerinin hakim oldu\u011fu \u00e7elik sekt\u00f6r\u00fcnde, \u201ch\u00fck\u00fcmet, piyasa yap\u0131s\u0131 ve yeniden yap\u0131land\u0131rma, hammadde, yat\u0131r\u0131m, kapasite azaltma, \u00fcr\u00fcn yelpazesi, yer de\u011fi\u015ftirme, modernizasyon vb. konular\u0131 da kapsayan \u00e7ok \u00e7e\u015fitli politika ara\u00e7lar\u0131 ve y\u00f6nergeler kullanarak sekt\u00f6r\u00fcn geli\u015fimini y\u00f6nlendirmektedir. Bu ve di\u011fer ara\u00e7lar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla h\u00fck\u00fcmet, sekt\u00f6r\u00fcn geli\u015fimi ve i\u015fleyi\u015finin neredeyse her y\u00f6n\u00fcn\u00fc y\u00f6nlendirmekte ve kontrol etmektedir. […] Bu fakt\u00f6rler bir arada de\u011ferlendirildi\u011finde, sekt\u00f6r\u00fcn h\u00fck\u00fcmet taraf\u0131ndan b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde etkilendi\u011fi bir tablo ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Bu ba\u011flamda, \u00e7e\u015fitli yarg\u0131 b\u00f6lgelerinde y\u00fcr\u00fct\u00fclen \u00e7ok say\u0131da ticaret savunma soru\u015fturmas\u0131, \u00c7inli \u00e7elik \u00fcreticilerinin \u00e7ok \u00e7e\u015fitli kamu destek \u00f6nlemlerinden ve hammaddeler ile girdileri etkileyen ihracat k\u0131s\u0131tlamalar\u0131 gibi di\u011fer piyasa bozucu uygulamalardan yararland\u0131\u011f\u0131n\u0131 teyit etmi\u015ftir.\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n

Ekonominin t\u00fcm \u00f6nemli sekt\u00f6rleri i\u00e7in ortaya \u00e7\u0131kan tablo ayn\u0131d\u0131r. Al\u00fcminyum sekt\u00f6r\u00fcnde rapor, rakiplerine k\u0131yasla otuz be\u015f kat daha y\u00fcksek olan krediler \u015feklindeki s\u00fcbvansiyonlar\u0131 (di\u011fer yard\u0131m bi\u00e7imlerinin yan\u0131 s\u0131ra) vurgulamaktad\u0131r. Son on y\u0131llarda \u00f6nemli bir geli\u015fme kaydeden demiryollar\u0131 konusunda ise, \u201c\u00c7in\u2019in i\u00e7 pazara y\u00f6nelik genel m\u00fcdahaleleri, \u00c7in devlet demiryolu \u015firketlerini kendi topraklar\u0131nda yabanc\u0131 rekabetten korumu\u015f ve bu \u015firketlerin yurtd\u0131\u015f\u0131ndaki Avrupal\u0131, Japon ve Amerikal\u0131 rakiplerinden \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde daha d\u00fc\u015f\u00fck fiyatlar sunmalar\u0131n\u0131 sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. Ayn\u0131 zamanda, \u00c7in\u2019in Ku\u015fak Yol Giri\u015fimi (BRI) ve di\u011fer giri\u015fimler kapsam\u0131nda y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc projeler, \u00c7in\u2019in kapasite fazlas\u0131n\u0131 yurtd\u0131\u015f\u0131na ihra\u00e7 etmesine yard\u0131mc\u0131 olmu\u015ftur.\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n

\u00dcretim esas olarak planlamaya dayanmaktad\u0131r<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Yabanc\u0131 kapitalistler i\u00e7in sorun, \u00fcretimin her \u015feyden \u00f6nce plana dayanmas\u0131d\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla, kimya sekt\u00f6r\u00fcnde, \u2018kimya sekt\u00f6r\u00fcndeki sanayi politikalar\u0131 son derece m\u00fcdahaleci olmaya devam etmekte olup, devlet mali, finansal, yat\u0131r\u0131m ve fiyatland\u0131rma \u00f6nlemleri dahil olmak \u00fczere \u00e7ok \u00e7e\u015fitli d\u00fczenleyici ara\u00e7lar\u0131 kullanmaya haz\u0131rd\u0131r. D\u00fczenleyici metinler, yetkili makamlar\u0131n ve bankalar veya sanayi dernekleri gibi di\u011fer payda\u015flar\u0131n, \u00f6zellikle artan mali destek yoluyla ulusal, b\u00f6lgesel ve di\u011fer sanayi politikalar\u0131na gerekli deste\u011fi sa\u011flamalar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a \u015fart ko\u015fmaktad\u0131r. Bu ba\u011flamda, son y\u0131llarda ticaret savunma otoritelerinin y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc soru\u015fturmalar, \u00c7inli yetkililer taraf\u0131ndan \u00e7e\u015fitli d\u00fczeylerde genel olarak kimya sekt\u00f6r\u00fc ya da m\u00fcnferit \u015firketler i\u00e7in uygulanan ve piyasan\u0131n serbest i\u015fleyi\u015fini \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde engelleyen, dolay\u0131s\u0131yla \u015firket kararlar\u0131n\u0131n ger\u00e7ek anlamda piyasa odakl\u0131 olmamas\u0131n\u0131 sa\u011flayan \u00e7ok \u00e7e\u015fitli destek tedbirlerinin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koymu\u015ftur.\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n

Avrupa Komisyonu\u2019nun raporu, yenilenebilir enerjiye y\u00f6nelik devlet m\u00fcdahalesi konusunda da ayn\u0131 \u201cele\u015ftirileri\u201d dile getirmektedir<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u201cBaz\u0131 yard\u0131m bi\u00e7imleri […] \u00c7inli \u015firketlere uluslararas\u0131 rakiplerine k\u0131yasla piyasay\u0131 bozan avantajlar sa\u011flamaya devam etmektedir.<\/em> Sonu\u00e7 olarak, bu \u00e7evresel mallara y\u00f6nelik k\u00fcresel piyasalar, \u00c7in\u2019in sekt\u00f6re \u00f6zg\u00fc s\u00fcbvansiyonlar\u0131n\u0131n kal\u0131c\u0131 etkileri, yatay s\u00fcbvansiyonlar\u0131n \u00c7in ekonomisi genelindeki etkisi ve belirli devlet yard\u0131m\u0131 bi\u00e7imlerinin devam eden kullan\u0131m\u0131 nedeniyle bozulmaktad\u0131r.\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n

Y\u00fcksek teknoloji sekt\u00f6rlerinde planlaman\u0131n \u00f6nceli\u011fi h\u00e2l\u00e2 ge\u00e7erlidir: \u201c14<\/em>.<\/em>Ulusal Be\u015f Y\u0131ll\u0131k Plan, teknolojik ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 bir hedef olarak belirlemekte ve yar\u0131 iletken end\u00fcstrisini, bu t\u00fcr bir \u00f6zerkli\u011fin son derece \u00f6nemli oldu\u011fu stratejik bir sekt\u00f6r olarak a\u00e7\u0131k\u00e7a tan\u0131mlamaktad\u0131r. Bu hedefe ula\u015fmak i\u00e7in \u00c7in, yararlan\u0131c\u0131lar\u0131na yapay bir avantaj sa\u011flayan devlet sanayi politikalar\u0131n\u0131 sistematik olarak uygulam\u0131\u015f, b\u00f6ylece piyasalar\u0131 bozmu\u015f ve \u00f6zel ile kamu akt\u00f6rleri ve \u00e7\u0131karlar\u0131 aras\u0131ndaki s\u0131n\u0131rlar\u0131 bulan\u0131kla\u015ft\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r.\u201d Yar\u0131 iletken end\u00fcstrisini kurmak i\u00e7in, her d\u00fczeyde devasa kamu yat\u0131r\u0131m fonlar\u0131n\u0131n ve devlet i\u015fletmelerinin kat\u0131l\u0131m\u0131yla muazzam kaynaklar seferber edilmi\u015ftir.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Elektrikli ara\u00e7 \u00fcretiminin geni\u015flemesi, bir kez daha \u00c7in h\u00fck\u00fcmetinin ald\u0131\u011f\u0131 ve Avrupa Birli\u011fi taraf\u0131ndan k\u0131nanan bir politika karar\u0131n\u0131n sonucudur: \u201cTemel hammaddelerden bataryalara ve elektrikli ara\u00e7lara kadar t\u00fcm de\u011fer zinciri boyunca merkezi h\u00fck\u00fcmet ve yerel yetkililer taraf\u0131ndan sa\u011flanan kapsaml\u0131 bir destek \u00e7er\u00e7evesinin deste\u011fiyle \u00c7in, ulusal \u00e7\u0131karlar\u0131n bir par\u00e7as\u0131 olarak d\u00fcnyan\u0131n \u00f6nde gelen elektrikli ara\u00e7 \u00fcreticisi ve ihracat\u00e7\u0131s\u0131 haline gelmi\u015ftir. B\u00f6ylece, bu sekt\u00f6r\u00fc yaratm\u0131\u015f olan h\u00fck\u00fcmet, bir b\u00fct\u00fcn olarak ele al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda sekt\u00f6r\u00fcn b\u00fcy\u00fcmesi \u00fczerinde kontrol kurmas\u0131n\u0131 ve geli\u015fimini y\u00f6nlendirmesini sa\u011flayan bir dizi \u00f6nlemi uygulamaya koymu\u015ftur.\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n

\u00d6zel \u015firketlerin say\u0131s\u0131n\u0131n fazla oldu\u011fu sekt\u00f6rlerde bile devlet m\u00fclkiyeti temel bir unsur olmaya devam etmektedir (bu durum kapitalistler i\u00e7in kabul edilemez): \u201c\u00c7ok say\u0131da yerel y\u00f6netim ve devlet bankalar\u0131n\u0131n yerel \u015fubeleri, elektrikli ara\u00e7 sekt\u00f6r\u00fcndeki start-up\u2019lar\u0131n faaliyetlerini geni\u015fletmeleri i\u00e7in gerekli yat\u0131r\u0131m\u0131 sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r; bunun sonucunda elektrikli ara\u00e7 \u00fcreticilerinin sermaye ve bor\u00e7lar\u0131n\u0131n \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131 art\u0131k devletin elindedir. Bu ba\u011flamda, hem merkezi hem de yerel d\u00fczeylerdeki devlet m\u00fcdahalesi, muhtemelen piyasa bozulmalar\u0131na yol a\u00e7acakt\u0131r.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Tro\u00e7ki, 1936\u2019da yazd\u0131\u011f\u0131 \u0130hanete U\u011frayan Devrim<\/em> adl\u0131 eserinde \u015f\u00f6yle yazm\u0131\u015ft\u0131: \u201cArt\u0131k burjuva iktisat\u00e7\u0131larla tart\u0131\u015fmaya gerek kalmad\u0131: Sosyalizm, zafer hakk\u0131n\u0131 Kapital\u2019in sayfalar\u0131nda de\u011fil, d\u00fcnya y\u00fczeyinin alt\u0131da birini kaplayan bir ekonomik arenada; diyalektik dilinde de\u011fil, demir, \u00e7imento ve elektri\u011fin dilinde kan\u0131tlad\u0131. SSCB, d\u0131\u015far\u0131dan gelen darbeler ve liderlerinin hatalar\u0131 y\u00fcz\u00fcnden \u00e7\u00f6kse bile \u2013 ki bunun ba\u015f\u0131m\u0131za gelmeyece\u011fini y\u00fcrekten umuyoruz \u2013 gelecek i\u00e7in bir teminat olarak, geri kalm\u0131\u015f bir \u00fclkenin yirmi y\u0131ldan daha k\u0131sa bir s\u00fcrede tarihte e\u015fi benzeri g\u00f6r\u00fclmemi\u015f sonu\u00e7lara ula\u015fmas\u0131n\u0131 ancak proleter devrimin m\u00fcmk\u00fcn k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ger\u00e7e\u011fi yok edilemez bir ger\u00e7ek olarak kalacakt\u0131r.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Ayn\u0131 mant\u0131k, 1949 devriminden sonraki \u00c7in i\u00e7in de ge\u00e7erlidir.<\/p>\n\n\n\n

\u0130\u015fleyen \u00e7eli\u015fkili bir s\u00fcrecin dinamikleri<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ayn\u0131 zamanda, daha \u00f6nce de belirtti\u011fimiz gibi, k\u00fcresel emek verimlili\u011fi kriterleri, d\u00fcnyan\u0131n her \u00fclkesindeki \u00fcretim ko\u015fullar\u0131n\u0131n, s\u00fcrekli artmas\u0131 gereken ortalama bir verimlilik oran\u0131na uyum sa\u011flamas\u0131n\u0131 zorunlu k\u0131l\u0131yor. Dolay\u0131s\u0131yla \u00c7in\u2019deki mal \u00fcretimi giderek artan bir \u015fekilde rekabete, yani kapitalist rekabete maruz kalmaktad\u0131r. B\u00fcrokrasi \u2013ve i\u015fte burada \u00e7eli\u015fkili bir rol oynar\u2013 buna boyun e\u011fmektedir, \u00e7\u00fcnk\u00fc ba\u015fka se\u00e7ene\u011fi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 hissetmektedir. Kapitalist rekabetin yasalar\u0131na boyun e\u011fmektedir. Bu da ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak, \u00c7in i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131na kapitalist rekabet kriterlerine uyum sa\u011flamaya y\u00f6nelik s\u00f6m\u00fcr\u00fc ko\u015fullar\u0131n\u0131 dayatmas\u0131na yol a\u00e7maktad\u0131r. Sonu\u00e7 olarak, m\u00fclkiyet devletin elinde olsa da, piyasa k\u00fcresel oldu\u011fu i\u00e7in artan bask\u0131, s\u00f6m\u00fcr\u00fc taleplerini yo\u011funla\u015ft\u0131rma e\u011filimindedir. Ancak bu e\u011filim, \u00c7in devriminin kal\u0131c\u0131 g\u00fcc\u00fc nedeniyle s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesinin yasalar\u0131yla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalmaktad\u0131r; bu g\u00fc\u00e7 \u2013 tekrar edelim \u2013 belirleyici bir fakt\u00f6rd\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n

Bug\u00fcn bile \u00c7in\u2019de, \u00c7KP ve onun plan\u0131 taraf\u0131ndan belirlenen \u00fcretim hedefi k\u00e2r de\u011fildir. Prensipte, sermaye yasas\u0131 c + v\u2019dir; bu, c + v + s haline gelir. K\u00fcresel piyasa ko\u015fullar\u0131na giderek daha fazla tabi olan devlet m\u00fclkiyeti \u00e7er\u00e7evesinde, art\u0131 de\u011fer (s) \u00fcretimi de s\u00f6z konusudur. Ancak burada \u00f6nemli bir fark vard\u0131r: kapitalist bir ekonomide s, k\u0131smen sermayenin geni\u015fletilmi\u015f yeniden \u00fcretimine, k\u0131smen de kapitalistlerin ve \u00e7okuluslu \u015firket sahiplerinin zenginle\u015fmesini, hissedarlara temett\u00fc \u00f6demesini vb. m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lan ger\u00e7ek k\u00e2ra y\u00f6neltilen s kesimlerine b\u00f6l\u00fcn\u00fcr; devlet kontrol\u00fcndeki ekonomide ise art\u0131 de\u011fer, sermayenin geni\u015fletilmi\u015f yeniden \u00fcretimi i\u00e7in gerekli olan bir kesim ile devasa b\u00fcrokratik ayg\u0131t\u0131n asalak vergileri i\u00e7in ayr\u0131lan bir kesim aras\u0131nda b\u00f6l\u00fcn\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n

Ancak bu ekonomi, devlet i\u015fletmelerinin sermayesinin bir k\u0131sm\u0131 \u00f6zel yat\u0131r\u0131mc\u0131lar taraf\u0131ndan tutulmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece, do\u011frudan k\u00e2r (veya \u00f6zel yat\u0131r\u0131mc\u0131lar taraf\u0131ndan elde edilen temett\u00fcler) yaratma hedefi ile y\u00f6nlendirilmez. \u00d6nemli sekt\u00f6rlerdeki \u00fcretim ko\u015fullar\u0131n\u0131 y\u00f6nlendirecek k\u00e2r ve temett\u00fc yaratma zorunlulu\u011funun olmamas\u0131, \u00c7in\u2019deki \u00fcretim ko\u015fullar\u0131 ile d\u00fcnyan\u0131n geri kalan\u0131 aras\u0131ndaki \u00fcretim ko\u015fullar\u0131 aras\u0131nda belirleyici bir fark yaratan fakt\u00f6rd\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n

\u00c7in ekonomisi k\u00fcresel pazara giderek daha fazla entegre oluyor.<\/p>\n\n\n\n

Emperyalist kurumlar, \u00c7in ekonomisi k\u00fcresel pazara giderek daha fazla entegre olurken bile, \u00c7in devletinin m\u00fcdahalelerini k\u0131nayarak onu uluslararas\u0131 \u00f6l\u00e7ekte \u201crekabet kurallar\u0131n\u0131\u201d bozmakla su\u00e7luyorlar. 2000\u2019li y\u0131llar\u0131n ba\u015f\u0131nda D\u00fcnya Ticaret \u00d6rg\u00fct\u00fc\u2019ne (DT\u00d6) kat\u0131l\u0131m anla\u015fmas\u0131 bu \u00e7eli\u015fkiyi \u00e7\u00f6zmeyi ama\u00e7lasa da, hem Avrupa Birli\u011fi hem de ABD emperyalist kurumlar\u0131ndan gelen raporlar, ticaret anla\u015fmalar\u0131ndan daha derin k\u00f6kleri olan bu sorunun yasal anla\u015fma yoluyla \u00e7\u00f6z\u00fclemedi\u011fini belirtmekte ve \u00c7in ekonomisinin i\u015fleyi\u015finde devletin hakim rol\u00fcn\u00fc ele\u015ftirmeye devam etmektedir. Bu durumun uzun s\u00fcre devam edemeyece\u011fini \u0131srarla vurgulamaktad\u0131rlar.<\/p>\n\n\n\n

Bu \u00e7eli\u015fkili durumu ve devreye giren dinamikleri anlamak i\u00e7in, 1949 devrimini izleyen geli\u015fmelere bakmam\u0131z gerekir. Emperyalizm ba\u015flang\u0131\u00e7ta \u2013 Stalin\u2019in su\u00e7 ortakl\u0131\u011f\u0131yla \u2013 Kore ve ard\u0131ndan Vietnam sava\u015flar\u0131 yoluyla \u00c7in \u00fczerindeki do\u011frudan kontrol\u00fcn\u00fc yeniden ele ge\u00e7irmeyi planlam\u0131\u015ft\u0131. Bu da devrimi savunmak ve \u00f6zel m\u00fclkiyet sistemine son vermek i\u00e7in devrimi daha da ileriye ta\u015f\u0131mak amac\u0131yla kitlesel bir seferberli\u011fi tetikledi. Bu, D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Enternasyonal\u2019in kurulu\u015funa ili\u015fkin Ge\u00e7i\u015f Program\u0131\u2019ndaki ifadeye g\u00f6re \u201cola\u011fan\u00fcst\u00fc ko\u015fullara maruz kalan\u201d \u00c7KP ayg\u0131t\u0131yla birlikte ger\u00e7ekle\u015fti; ayg\u0131t, (yine de korumak istedi\u011fi) kapitalistlere kar\u015f\u0131 \u00f6nlemler almak zorunda kald\u0131. B\u00fcrokrasi i\u00e7indeki fraksiyon temelli iktidar m\u00fccadeleleri, daha sonra baz\u0131 fraksiyonlar\u0131n kitleleri kontroll\u00fc bir \u015fekilde seferber etmesine yol a\u00e7t\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Ancak gen\u00e7lik ve i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n devrimci hareketleri (1956\u2019daki Y\u00fcz \u00c7i\u00e7ek Hareketi, 1967\u2019deki \u015eanghay Kom\u00fcn\u00fc), kendini tehdit alt\u0131nda hisseden ve iktidar\u0131n\u0131 kaybetmekten korkan b\u00fcrokrasiyi, bar\u0131\u015f i\u00e7inde bir arada ya\u015fama politikas\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde emperyalizmle giderek daha a\u00e7\u0131k bir uzla\u015fma aray\u0131\u015f\u0131na itti.<\/p>\n\n\n\n

Karar\u0131 kim verir: \u201cSerbest piyasa\u201d m\u0131, yoksa devlet mi?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u00c7KP liderli\u011finin 1978\u2019in sonlar\u0131nda benimsedi\u011fi \u201ca\u00e7\u0131k kap\u0131 politikas\u0131\u201dn\u0131n her a\u015famas\u0131, m\u00fclkiyet sistemi, kararlar\u0131 kimin verdi\u011fi \u2013 \u201cserbest piyasa\u201d m\u0131 yoksa devlet mi \u2013 ve k\u00fcresel piyasa ile ili\u015fkiler \u00fczerine sorular\u0131 g\u00fcndeme getirmi\u015ftir. \u00c7KP, bu politika ile \u00c7in i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n bir kesimini \u00f6nce Hong Kong, Kore ve Japonya\u2019daki \u00f6zel \u015firketlerin, ard\u0131ndan da Amerikan ve Avrupal\u0131 \u00e7okuluslu \u015firketlerin s\u00f6m\u00fcr\u00fcs\u00fcne teslim etmi\u015f ve b\u00f6ylece uluslararas\u0131 \u00f6l\u00e7ekte genel bir \u00fccret d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fcne katk\u0131da bulunmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n

Bunu 2001\u2019de DT\u00d6\u2019ye kat\u0131l\u0131m, ABD Hazine tahvillerinin b\u00fcy\u00fck \u00e7apta sat\u0131n al\u0131nmas\u0131 ve nihayetinde 2008 krizi s\u0131ras\u0131nda \u00c7in ekonomisi i\u00e7in 450 milyar avroluk bir canland\u0131rma paketi ve \u00e7e\u015fitli Avrupa \u00fclkelerine (\u0130spanya, Portekiz, Yunanistan vb.) mali veya end\u00fcstriyel yard\u0131m sa\u011flanarak k\u00fcresel durumun istikrar kazanmas\u0131na katk\u0131da bulunmas\u0131 izledi.<\/p>\n\n\n\n

\u00d6zel sekt\u00f6r\u00fcn durumu nedir?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bug\u00fcn nerede duruyoruz? \u0130ster merkezi h\u00fck\u00fcmet, ister eyaletler, isterse de belediyelerin kontrol\u00fc alt\u0131nda olsun, devlet i\u015fletmeleri \u00c7in ekonomisinin belkemi\u011fini olu\u015fturuyor ve ekonomiye hakim durumdalar. Ku\u015fkusuz, resmi olarak i\u015flerin \u00e7o\u011fu \u00f6zel sekt\u00f6rde yer al\u0131yor, ancak bunun neyi kapsad\u0131\u011f\u0131n\u0131 netle\u015ftirmek gerekiyor. Devlet Piyasa D\u00fczenleme \u0130daresi\u2019ne g\u00f6re, 2024 y\u0131l\u0131nda kay\u0131tl\u0131 124 milyon tek ki\u015filik i\u015fletme, yakla\u015f\u0131k 300 milyon ki\u015fiyi istihdam ediyordu. Di\u011fer bir deyi\u015fle, \u00f6zel sekt\u00f6rdeki bu \u201ci\u015fletmeler\u201d, ortalama iki ya da \u00fc\u00e7 ki\u015fiyi istihdam eden (teslimat \u015fof\u00f6rleri, k\u00fc\u00e7\u00fck d\u00fckkanlar, hizmet noktalar\u0131 vb.) KOB\u0130\u2019ler ve hatta mikro i\u015fletmelerdir.<\/p>\n\n\n\n

Buna kar\u015f\u0131l\u0131k, yine 2024 y\u0131l\u0131nda, devlet i\u015fletmeleri enerji sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn %96\u2019s\u0131n\u0131, geni\u015f anlam\u0131yla kamu hizmetleri sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn (su, gaz, elektrik tedariki vb. dahil) %85\u2019ini,<\/p>\n\n\n\n

finans sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn %73\u2019\u00fcn\u00fc, t\u00fcketim mallar\u0131 sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn %64\u2019\u00fcn\u00fc, malzeme sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn %59’unu ve gayrimenkul ile sanayi sekt\u00f6rlerinin %56\u2019s\u0131n\u0131 olu\u015fturuyordu.<\/p>\n\n\n\n

Dikkate al\u0131nmas\u0131 gereken bir ba\u015fka husus daha vard\u0131r. Son yirmi be\u015f y\u0131l i\u00e7inde \u00c7in\u2019i d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcren b\u00fcy\u00fck altyap\u0131 ve gayrimenkul projeleri ile y\u00fczlerce sanayi park\u0131n\u0131n kurulmas\u0131, devlet m\u00fclkiyeti ile arazi m\u00fclkiyetinin kamusal ya da kolektif niteli\u011finin birle\u015fik sonucudur. Ekonomistler buna \u201carazi finansman\u0131\u201d ad\u0131n\u0131 vermi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

Y\u00fczbinlerce \u00fcst ve alt d\u00fczey b\u00fcrokrat taraf\u0131ndan say\u0131s\u0131z kalk\u0131nma giri\u015fimi hayata ge\u00e7irildi. Bu s\u00fcre\u00e7te yerel y\u00f6netimler, \u00f6deme kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda arazi kullan\u0131m haklar\u0131 vermi\u015f ve yerel devlet i\u015fletmeleri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla bu altyap\u0131 ve sanayi park\u0131 projelerinin finansman\u0131n\u0131 sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. Elbette bu durum, b\u00fcrokratlara s\u0131k s\u0131k r\u00fc\u015fvet almalar\u0131 i\u00e7in f\u0131rsat sunmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n

Bu \u201csistem\u201d \u00e7eli\u015fkilerden ve risklerden yoksun de\u011fildir. Ayr\u0131ca, yerel y\u00f6netimlerin a\u011f\u0131r bor\u00e7lanmas\u0131na ve emlak fiyatlar\u0131nda ani art\u0131\u015fa yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r ve bu iki fakt\u00f6r \u015fu anda \u00c7in ekonomisi ve i\u015f\u00e7iler \u00fczerinde bask\u0131 olu\u015fturmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Ger\u00e7ek sonu\u00e7lar, genellikle ilk duyurularda ifade edilenden daha s\u0131n\u0131rl\u0131 kalmaktad\u0131r<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Merkezi h\u00fck\u00fcmet, \u00f6zel sekt\u00f6r\u00fc bu s\u00fcre\u00e7lerde daha fazla rol oynamaya te\u015fvik etse bile, ger\u00e7ek sonu\u00e7 genellikle ilk duyurular\u0131n ima etti\u011finden daha s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r. Kamu fonlar\u0131n\u0131n \u00f6zel sermayenin geli\u015fimini desteklemek i\u00e7in daha do\u011frudan kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 kamu-\u00f6zel sekt\u00f6r ortakl\u0131klar\u0131 (K\u00d6O) geli\u015ftirme \u00e7abas\u0131 da bu durumun bir \u00f6rne\u011fidir.<\/p>\n\n\n\n

Fudan \u00dcniversitesi\u2019nden Profes\u00f6r Lan Xiaohuan \u015f\u00f6yle belirtiyor: \u201cMay\u0131s 2020 itibar\u0131yla \u00c7in genelinde toplam 9.575 K\u00d6O projesi vard\u0131 ve bunlar\u0131n toplam de\u011feri yakla\u015f\u0131k 15 trilyon yuan\u2019d\u0131 (yakla\u015f\u0131k 1,9 trilyon avro \u2013 Ed.). Ancak bu projelerin yaln\u0131zca %40\u2019\u0131nda in\u015faat \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131. \u0130kinci \u00f6zellik ise, \u2018\u00f6zel ortaklar\u0131n\u2019 \u00e7o\u011funun asl\u0131nda devlet i\u015fletmeleri olmas\u0131d\u0131r; bunlara, yukar\u0131da bahsedilen CDCT veya Zhaorun Grubu gibi yerel y\u00f6netim finansman ara\u00e7lar\u0131 (LGFV\u2019ler) de dahildir. 2019 sonu itibar\u0131yla, in\u015faat a\u015famas\u0131nda veya faaliyette olan K\u00d6O projelerinin yaln\u0131zca %30\u2019unda \u00f6zel \u015firketler yer al\u0131yordu ve bunlar\u0131n \u00e7o\u011fu, kanalizasyon ar\u0131tma tesisleri veya at\u0131k ar\u0131tma tesisleri gibi k\u00fc\u00e7\u00fck, ba\u011f\u0131ms\u0131z projelerdi. China Fortune\u2019un liderlik etti\u011fi Gu\u2019an Y\u00fcksek Teknoloji Park\u0131 gibi b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekli projelerde yer alan \u00f6zel \u015firket say\u0131s\u0131 azd\u0131r. \u00dcstelik bu proje, merkezi h\u00fck\u00fcmet taraf\u0131ndan ihale edilen bir \u2018ulusal \u00f6rnek K\u00d6O projesi\u2019dir\u201d (How China Works, s. 131).<\/p>\n\n\n\n

\u00d6zel \u015firketlerin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n en belirgin oldu\u011fu yeni teknoloji sekt\u00f6rlerinde bile devlet m\u00fclkiyetinin \u00f6nemi temel niteliktedir. \u00d6rne\u011fin, yar\u0131 iletken end\u00fcstrisini geli\u015ftirmeyi ama\u00e7layan bir yat\u0131r\u0131m fonu olan \u00c7in Entegre Devre End\u00fcstrisi Yat\u0131r\u0131m Fonu\u2019nun ana hissedarlar\u0131 (%60\u2019\u0131n \u00fczerinde hisseye sahip olanlar), Maliye Bakanl\u0131\u011f\u0131, \u00c7in kalk\u0131nma bankalar\u0131 ve devlet i\u015fletmelerinden (China Tobacco, China Mobile ve di\u011ferleri) ba\u015fkas\u0131 de\u011fildir. Fonun yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131 genellikle kamu kurumlar\u0131d\u0131r (\u015eanghay \u015fehri veya devlet i\u015fletmeleri gibi). Fon, \u00e7ok say\u0131da \u00f6zel \u015firkete yat\u0131r\u0131m yapmaktad\u0131r\u2026 Ancak ayn\u0131 zamanda, bir devlet i\u015fletmesi olan, \u00c7in\u2019in en b\u00fcy\u00fck ve d\u00fcnyan\u0131n \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc b\u00fcy\u00fck yonga \u00fcreticisi Semiconductor Manufacturing International Corporation (SMIC)\u2019\u0131n geli\u015fiminde de hayati bir rol oynam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Devlet i\u015fletmeleri ile devlet fonlar\u0131 aras\u0131ndaki \u00e7ok say\u0131da kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 hisse sahipli\u011fi, g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fcn \u00f6tesinde bir\u00e7ok \u00f6zel \u015firketin fiili \u00f6nceli\u011finin devlet m\u00fclkiyetinde yatt\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmektedir.<\/p>\n\n\n\n

Bankalara gelince, 2025 y\u0131l\u0131nda varl\u0131k bak\u0131m\u0131ndan d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck d\u00f6rt bankas\u0131 \u00c7inliydi: \u00c7in Sanayi ve Ticaret Bankas\u0131, \u00c7in Ziraat Bankas\u0131, \u00c7in \u0130n\u015faat Bankas\u0131 ve \u00c7in Bankas\u0131. Bu d\u00f6rt banka toplamda 23,17 trilyon dolardan fazla varl\u0131\u011fa sahipti (bu rakam ABD\u2019nin GSY\u0130H\u2019sinin biraz alt\u0131nda). 2022 y\u0131l\u0131nda, bu bankalar toplu olarak 160 milyar dolar\u0131n \u00fczerinde net k\u00e2r elde ettiler (bu rakam Fas veya Kuveyt\u2019in GSY\u0130H\u2019sine e\u015fde\u011ferdir).<\/p>\n\n\n\n

\u00d6zel sekt\u00f6r, son on y\u0131lda yeni teknoloji alan\u0131nda h\u0131zla b\u00fcy\u00fcm\u00fc\u015ft\u00fcr. \u00d6zel sermaye, devlet i\u015fletmelerinde az\u0131nl\u0131k hissesine sahiptir, ancak bu oran artmaktad\u0131r. Bir\u00e7ok devlet i\u015fletmesinin borsaya kote edilmesi ve kapitalist y\u00f6netim uygulamalar\u0131yla giderek daha belirgin bir uyum i\u00e7inde olmas\u0131, sigorta \u015firketi Allianz gibi uluslararas\u0131 yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131n \u015fu a\u00e7\u0131klamay\u0131 yapmas\u0131na yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r: \u201cBu \u015firketler yat\u0131r\u0131mc\u0131lara cazip f\u0131rsatlar sunabilir\u201d \u00e7\u00fcnk\u00fc \u201cbor\u00e7 y\u00fck\u00fc hafiflemi\u015ftir, y\u00f6neticiler ve \u00e7al\u0131\u015fanlar i\u00e7in hisse sahipli\u011fi programlar\u0131 yayg\u0131nla\u015fm\u0131\u015ft\u0131r, nakit ak\u0131\u015flar\u0131 iyile\u015fmektedir ve daha y\u00fcksek temett\u00fcler ve hisse geri al\u0131mlar\u0131 yoluyla hissedar getirilerine giderek daha fazla odaklan\u0131lmaktad\u0131r\u201d (Allianz Global Investors web sitesi).<\/p>\n\n\n\n

Bu olgu, devlet m\u00fclkiyetini zay\u0131flatan giderek artan bir tehdit olu\u015fturmaktad\u0131r. Ancak \u015fu a\u015famada h\u00e2l\u00e2 devlet m\u00fclkiyeti bask\u0131nd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

\u015eunu da belirtmek gerekir ki neyin \u00f6zel sekt\u00f6re, neyin kamu sekt\u00f6r\u00fcne ait oldu\u011funu belirlemek i\u00e7in net s\u0131n\u0131rlar \u00e7izmek zor olsa da, bir devlet kurumunun \u00f6zel bir \u015firketin %10 ile %50\u2019si aras\u0131nda hissesine sahip oldu\u011fu durumlarda, s\u00f6z konusu \u015firketin devlet kararlar\u0131yla \u015fekillenen bir ekonomik ortamda faaliyet g\u00f6sterdi\u011fi g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, sermayenin tamamen serbest olmad\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Benzer \u015fekilde, asalak\u00e7a arazi gasp\u0131 politikas\u0131na ra\u011fmen, kentlerde arazi devletin, k\u0131rsal kesimde ise k\u00f6y komitelerinin m\u00fclkiyetinde kalmaktad\u0131r. Bas\u0131n s\u0131k s\u0131k arazi sat\u0131\u015f\u0131 haberleri yapmaktad\u0131r; oysa asl\u0131nda sat\u0131lan \u015fey, \u00e7e\u015fitli s\u00fcrelerdeki (genellikle otuz ya da altm\u0131\u015f y\u0131ll\u0131k) kira s\u00f6zle\u015fmeleri \u015feklinde yap\u0131 haklar\u0131d\u0131r. Bu haklar\u0131n ihlali, k\u00f6yl\u00fcler ile yerel b\u00fcrokrasi aras\u0131nda say\u0131s\u0131z \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n kayna\u011f\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Son olarak, para politikas\u0131 ve d\u0131\u015f ticaretin kontrol\u00fc devletin sorumlulu\u011funda kalmaya devam etse de, bunlar\u0131n ne \u00f6l\u00e7\u00fcde sorgulanmakta oldu\u011funu belirlemek gerekir. Tart\u0131\u015fma boyunca daha net bir \u015fekilde anlamaya \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131z gereken, i\u015fte t\u00fcm bu \u00e7eli\u015fkili s\u00fcre\u00e7lerdir.<\/p>\n\n\n\n

\u0130\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesi h\u00e2l\u00e2 bask\u0131n fakt\u00f6rd\u00fcr.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

B\u00fcrokrasinin emperyalizmle uzla\u015fma aray\u0131\u015f\u0131n\u0131n giderek yo\u011funla\u015fmas\u0131, emperyalizmin kendi politikas\u0131ndaki zikzaklarla, \u201cd\u00fcnya d\u00fczeni\u201dnin istikrars\u0131zl\u0131\u011f\u0131yla ve Trump\u2019\u0131n politikalar\u0131n\u0131n \u00f6ng\u00f6r\u00fclemezli\u011fiyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalmaktad\u0131r. Bununla birlikte, b\u00fcrokrasi i\u00e7in bu uzla\u015fman\u0131n pe\u015finde ko\u015fmak, iktidar tekelini ve iktidar\u0131n\u0131 tehdit eden i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 hareketlerinden duydu\u011fu korku nedeniyle zorunludur. \u0130\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n say\u0131s\u0131z ayaklanmalar\u0131, ayn\u0131 zamanda \u00c7in toplumu i\u00e7inde kazand\u0131\u011f\u0131 sosyal konumun da bir ifadesidir.<\/p>\n\n\n\n

1989\u2019da \u00fclkenin bir\u00e7ok kentinde i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n geni\u015f kesimlerinin ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi devrimci hareket \u201ca\u00e7\u0131l\u0131m\u201d politikas\u0131n\u0131n ge\u00e7ici olarak durdurulmas\u0131 sonucunu do\u011furdu. Ard\u0131ndan 1990\u2019larda g\u00fcneyde \u00f6zel ekonomik b\u00f6lgelerin (SEZ) kurulmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan, kuzeyde ise devlet i\u015fletmelerin tasfiyesinin ard\u0131ndan s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesinde bir patlama ya\u015fand\u0131. Bunu, 2015 y\u0131l\u0131na kadar ba\u011f\u0131ms\u0131z \u00f6rg\u00fctlerin kurulmas\u0131yla i\u015f\u00e7i hareketinin yeniden do\u011fu\u015fu izledi.<\/p>\n\n\n\n

Sonraki on y\u0131lda, grevcileri ve temsilcilerini, ayr\u0131ca i\u015f\u00e7i haklar\u0131n\u0131 savunan t\u00fcm STK\u2019lar\u0131 hedef alan amans\u0131z bask\u0131ya ra\u011fmen, \u00c7in i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 sesini g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u015fekilde duyurdu: 2017\u2019den itibaren elektronik ve ayakkab\u0131 sekt\u00f6rlerindeki i\u015f\u00e7iler, Walmart \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 ve yemek da\u011f\u0131t\u0131m i\u015f\u00e7ileri taraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftirilen g\u00fc\u00e7l\u00fc grevler; \u201ce\u015fit i\u015f i\u00e7in e\u015fit \u00fccret\u201d talebiyle FAW-VW\u2019deki otomobil i\u015f\u00e7ileri taraf\u0131ndan d\u00fczenlenen grevler; ve 1 May\u0131s 2017\u2019de daha iyi \u00fccretler i\u00e7in vin\u00e7 operat\u00f6rleri taraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftirilen ulusal grev.<\/p>\n\n\n\n

Kovid-19 salg\u0131n\u0131 patlak verdi\u011finde, Wuhan gibi baz\u0131 \u015fehirlerde halk aras\u0131nda kendi kendini \u00f6rg\u00fctleme e\u011filimi belirginle\u015fti. \u0130nsanlar hayatta kalabilmek i\u00e7in blok blok, mahalle mahalle i\u015fleri kendi ellerine ald\u0131lar. B\u00f6ylece i\u015f\u00e7iler, b\u00fcrokrasinin sert denetimi olmadan da toplumun i\u015fleyi\u015fini d\u00fczenleme yeteneklerini bir kez daha ortaya koydular.<\/p>\n\n\n\n

Ayn\u0131 g\u00fc\u00e7, soka\u011fa \u00e7\u0131kma yasa\u011f\u0131 s\u00fcresince de belirgindi; bu d\u00f6nemde, ba\u015fta platformlarda \u00e7al\u0131\u015fan ve halk\u0131 beslerken sokaklarda uyuyan yemek da\u011f\u0131t\u0131m i\u015f\u00e7ileri olmak \u00fczere, \u00f6denmemi\u015f \u00fccretler nedeniyle grevler ve protestolar d\u00fczenlendi. \u201cS\u0131f\u0131r Covid\u201d soka\u011fa \u00e7\u0131kma yasa\u011f\u0131 politikas\u0131na son veren yine s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesiydi; bu politika, Zhengzhou\u2019daki Foxconn\u2019un \u201ciPhone City\u201d<\/p>\n\n\n\n

fabrikas\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan 200.000 i\u015f\u00e7inin adeta bir esir kamp\u0131nda oldu\u011fu gibi fabrikan\u0131n i\u00e7inde kilitli kalmas\u0131na neden olmu\u015ftu. 2022 y\u0131l\u0131n\u0131n Kas\u0131m ay\u0131 sonlar\u0131nda, binlerce i\u015f\u00e7i, vir\u00fcsle birlikte hapsedildikleri bu fabrikan\u0131n kap\u0131lar\u0131n\u0131 zorla a\u00e7t\u0131 ve ard\u0131ndan \u00fccretlerini talep etmek i\u00e7in iki g\u00fcn s\u00fcren kitlesel bir greve gitti. \u0130\u015f\u00e7iler, \u00e7evik kuvvet polisiyle \u00e7at\u0131\u015ft\u0131. Bu olay, \u00fclke \u00e7ap\u0131nda bir dayan\u0131\u015fma dalgas\u0131 ba\u015flatt\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Birka\u00e7 g\u00fcn sonra, Sincan\u2019\u0131n Urum\u00e7i kentinde \u201cEnternasyonal\u201d mar\u015f\u0131n\u0131n s\u00f6ylenmesiyle renklenen protestolar, bir yang\u0131nda on ki\u015finin \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sorumlu tutulan b\u00fcrokratlara kar\u015f\u0131 i\u015f\u00e7ileri \u2013etnik k\u00f6kenlerine bak\u0131lmaks\u0131z\u0131n\u2013 birle\u015ftirdi. Bu, \u00c7in\u2019in yakla\u015f\u0131k on b\u00fcy\u00fck kentinde kitlesel g\u00f6sterilere yol a\u00e7t\u0131 ve yetkilileri, \u201cS\u0131f\u0131r Kovid\u201d politikas\u0131ndan vazge\u00e7ildi\u011fini duyurarak geri ad\u0131m atmaya zorlad\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Pandeminin damgas\u0131n\u0131 vurdu\u011fu bu aylar\u0131n ard\u0131ndan, 2023\u2019te grevler yeniden artmaya ba\u015flad\u0131. Ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak eksik olan bu grevlerin say\u0131m\u0131na g\u00f6re, 2023\u2019te imalat tesislerinde 434 grev kaydedildi (2022\u2019de 37, 2021\u2019de ise 66 grev ger\u00e7ekle\u015fmi\u015fti). 2024\u2019te ise yakla\u015f\u0131k 1.500 \u201ckitlesel olay\u201d ya\u015fand\u0131.<\/p>\n\n\n\n

2025 y\u0131l\u0131nda, Trump\u2019\u0131n ticaret sava\u015f\u0131 ve g\u00fcmr\u00fck vergisi engellerinin \u00f6zellikle ihracatla ilgili sekt\u00f6rlerde \u00fcretimde ciddi bir yava\u015flamaya yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6nemde, gecikmi\u015f \u00fccretlerin ve sosyal g\u00fcvenlik primlerinin \u00f6denmesi talebi ile ve i\u015ften \u00e7\u0131karmalara kar\u015f\u0131 grevler \u00e7o\u011fald\u0131. 2025 y\u0131l\u0131, Shenzhen\u2019deki Yilisheng fabrikas\u0131nda 3.000 i\u015f\u00e7i ve temsilcilerinin greviyle sona erdi. Bunu Dongguan\u2019daki Changrong fabrikas\u0131nda on g\u00fcn s\u00fcren ve ba\u015far\u0131yla sonu\u00e7lanan grev izledi. 2026 y\u0131l\u0131, Markor i\u015f\u00e7ilerinin tazminats\u0131z i\u015ften \u00e7\u0131kar\u0131lmalar\u0131na kar\u015f\u0131 d\u00fczenledikleri kitlesel grevle ba\u015flad\u0131.<\/p>\n\n\n\n

K\u00fcresel i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n bir bile\u015feni olan ve say\u0131sal olarak en b\u00fcy\u00fck kesimini olu\u015fturan \u00c7in i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131, sermaye ile emek aras\u0131ndaki k\u00fcresel \u00e7at\u0131\u015fmada \u00f6nemli bir fakt\u00f6rd\u00fcr. \u0130\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n bu g\u00fcc\u00fc, hem \u00c7KP liderli\u011fini hem de d\u00fcnya \u00e7ap\u0131ndaki kapitalistleri deh\u015fete d\u00fc\u015f\u00fcrmektedir.<\/p>\n\n\n\n

Bu durum, 1949\u2019dan bu yana \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde b\u00fcy\u00fcyen i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n bile\u015fimini de\u011ferlendirmeye \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131za yol a\u00e7\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n

Ulusal Halk Kongresi Ba\u015fkan Yard\u0131mc\u0131s\u0131 Li Peng\u2019in 2021 sonunda sundu\u011fu bir raporda \u015fu rakamlar yer ald\u0131: \u201c\u00c7in Halk Cumhuriyeti\u2019nin kuruldu\u011fu s\u0131rada, \u00fclkedeki toplam \u00fccretli i\u015f\u00e7i say\u0131s\u0131 yakla\u015f\u0131k 8,09 milyondu. Sosyalist d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn tamamlanmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan 1956 y\u0131l\u0131 sonunda sanayi i\u015f\u00e7ilerinin say\u0131s\u0131 h\u0131zla artarak 46,51 milyona ula\u015ft\u0131. 1978\u2019de reform ve a\u00e7\u0131l\u0131m s\u00fcrecinin ba\u015flamas\u0131yla birlikte, ikincil ve \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fcl sekt\u00f6rlerdeki \u00e7al\u0131\u015fan say\u0131s\u0131 180 milyona ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131. 1978 ile 2019 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc 180 milyondan 580 milyona \u00e7\u0131kt\u0131 ve \u00c7in\u2019in toplam i\u015fg\u00fcc\u00fc n\u00fcfusu i\u00e7indeki oran\u0131 %29,5\u2019ten %74,9\u2019a y\u00fckseldi. G\u00f6\u00e7men i\u015f\u00e7i say\u0131s\u0131 1980\u2019lerdeki 120 milyondan 2019\u2019da 298 milyona y\u00fckseldi ve i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n %60\u2019\u0131n\u0131 olu\u015fturdu.\u201d Bu geli\u015fme, 1980 \u00f6ncesi d\u00f6nemin sanayile\u015fme politikas\u0131n\u0131n, devletin ve toplumun toprak m\u00fclkiyetinin bir sonucudur. 1978\u2019den bu yana \u00f6zel sekt\u00f6r\u00fcn b\u00fcy\u00fcmesi, y\u00fcz milyonlarca i\u00e7 g\u00f6\u00e7men i\u015f\u00e7inin yerinden edilmesi ve \u201cserbest meslek sahipleri\u201dnin y\u00fckseli\u015fi ne gibi sonu\u00e7lar do\u011furdu? Bu belgeyi tart\u0131\u015f\u0131rken bu konuya tekrar d\u00f6nece\u011fiz.<\/p>\n\n\n\n

\u00c7inli kapitalistler \u00fczerine<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bu a\u015famada kapitalistler, \u00c7in Kom\u00fcnist Partisi\u2019nin liderlik etti\u011fi ve kontrol etti\u011fi bir h\u00fck\u00fcmetin denetimi alt\u0131nda olmay\u0131 kabul ediyorlar. Bu kapitalist kesim, \u015fu anda devlet m\u00fclkiyetinin hakim oldu\u011fu bir ekonominin getirdi\u011fi k\u0131s\u0131tlamalara ve iktidar partisinin uygulad\u0131\u011f\u0131 s\u0131n\u0131rlamalara uyum sa\u011flayarak geli\u015fme imk\u00e2n\u0131 buluyor. Bu durum onlar\u0131n, \u00c7in ekonomisinin b\u00fct\u00fcn\u00fcnden yararlanarak, \u00f6zellikle y\u00fcksek teknoloji, mikroi\u015flemciler, yongalar, elektrikli ara\u00e7lar, \u201cye\u015fil\u201d enerji vb. gibi \u00e7ok \u00e7e\u015fitli sekt\u00f6rlerde k\u00fcresel pazarda son derece \u00f6nemli bir rol oynamas\u0131n\u0131 m\u00fcmk\u00fcn k\u0131l\u0131yor. Peki bu denge ne kadar s\u00fcreyle korunabilir?<\/p>\n\n\n\n

Son y\u0131llardaki deneyimler, b\u00fcrokrasi taraf\u0131ndan kendilerine bi\u00e7ilen yoldan sapmaya \u00e7al\u0131\u015fan herhangi bir kapitalistin, en l\u00fcks zirvelerden devlet hapishanelerine kadar sosyal merdivenin basamaklar\u0131n\u0131 aniden yuvarlanma riskiyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya oldu\u011funu g\u00f6stermektedir. Bu ili\u015fkiyi, \u00fcnl\u00fc Jack Ma\u2019n\u0131n kaderi kadar iyi g\u00f6steren ba\u015fka bir \u00f6rnek yoktur. Ma\u2019n\u0131n Alibaba grubuna ait finansal i\u015ftiraki Ant, \u00e7evrimi\u00e7i ticaretin bir devi idi (ve h\u00e2l\u00e2 da \u00f6yle) ve grubun Alipay uygulamas\u0131, n\u00fcfusun b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu taraf\u0131ndan (nakitin yerini alacak kadar) bir \u00f6deme \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc olarak g\u00fcnl\u00fck olarak kullan\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

2003 y\u0131l\u0131nda, gruba fon sa\u011flamak amac\u0131yla Ant Financial kuruldu.<\/p>\n\n\n\n

2013 y\u0131l\u0131nda platform ivmesini s\u00fcrd\u00fcrerek, d\u00fczenleyici kurumlar\u0131n denetimi d\u0131\u015f\u0131nda faaliyet g\u00f6steren bir mikro kredi i\u015ftiraki olan Yu\u2019E Bao\u2019yu kurdu. Krediler, teminat olmaks\u0131z\u0131n ve \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fck faiz oranlar\u0131yla dakikalar i\u00e7inde veriliyordu. 2017 y\u0131l\u0131na gelindi\u011finde, bu ba\u011fl\u0131 \u015firket, bankac\u0131l\u0131k d\u00fczenlemelerine tabi olmaks\u0131z\u0131n 1,7 trilyon yuan (yakla\u015f\u0131k 250 milyar avro) tutar\u0131nda devasa bir kredi portf\u00f6y\u00fcn\u00fc y\u00f6netiyordu.<\/p>\n\n\n\n

Kendine g\u00fcveni artan Jack Ma, sekt\u00f6r \u00fczerindeki devlet kontrol\u00fcne kar\u015f\u0131 giderek daha ele\u015ftirel bir tutum sergilemeye ba\u015flad\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Ekim 2020\u2019de, iktidardaki finansal d\u00fczenleyicilerden olu\u015fan \u201ceski dostlar kul\u00fcb\u00fc\u201dn\u00fcn \u201crehincilik zihniyetini\u201d k\u0131nayacak kadar ileri gitti. \u00c7arp\u0131c\u0131 ifadelerle, devletin finansal kanallar \u00fczerindeki kontrol\u00fcne kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kma niyetini a\u00e7\u0131klad\u0131 ve 31 milyar dolarl\u0131k kaynak yaratmak \u00fczere Wall Street\u2019te halka arz haz\u0131rl\u0131klar\u0131na ba\u015flad\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Ancak bu giri\u015fim, Pekin\u2019deki yetkililer taraf\u0131ndan engellendi. H\u00fck\u00fcmet, Jack Ma\u2019y\u0131 gruptaki hisselerini satmaya zorlad\u0131 (b\u00f6ylece hisse oran\u0131 %50\u2019den %6,2\u2019ye d\u00fc\u015ft\u00fc). Yetkililere yak\u0131n bir finans kurumu grubun kontrol\u00fcn\u00fc ele ge\u00e7irdi; grup, rekor d\u00fczeyde bir para cezas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan yeniden yap\u0131land\u0131r\u0131lmaya zorland\u0131 ve t\u00fcketici kredisi faaliyetlerinden elini \u00e7ekmek zorunda kald\u0131. Jack Ma, birka\u00e7 y\u0131l boyunca kamuoyunun g\u00f6z\u00fcnden \u201ckayboldu\u201d. Kademeli d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc ve ard\u0131ndan 2025\u2019teki resmi geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc, ancak tam bir boyun e\u011fme bedeli kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda m\u00fcmk\u00fcn oldu.<\/p>\n\n\n\n

Dolay\u0131s\u0131yla, \u00f6zel grubun \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131n devletin ve b\u00fcrokrasinin genel \u00e7\u0131karlar\u0131yla \u00e7eli\u015fti\u011fi ortaya \u00e7\u0131kar \u00e7\u0131kmaz, b\u00fcrokrasi diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc uygulad\u0131. O zamandan beri, Tencent, JD.com gibi b\u00fcy\u00fck teknoloji holdinglerinin \u00fcst d\u00fczey y\u00f6neticileri, eylemlerinin yetkililer taraf\u0131ndan belirlenen s\u0131n\u0131rlar i\u00e7inde kalmas\u0131na b\u00fcy\u00fck \u00f6zen g\u00f6steriyorlar\u2026 Ancak yine de bu, onlar\u0131n aksiliklerle kar\u015f\u0131la\u015fmalar\u0131n\u0131 engellemedi.<\/p>\n\n\n\n

Ayn\u0131 durum, b\u00fcrokratik ayg\u0131t\u0131n, parti ayg\u0131t\u0131 eliyle uygulanan merkezile\u015ftirmeden, en ufak bir \u00f6l\u00e7\u00fcde bile olsa, kopmaya \u00e7al\u0131\u015fan kesimleri i\u00e7in de ge\u00e7erlidir.<\/p>\n\n\n\n

\u00dcretim ara\u00e7lar\u0131n\u0131n m\u00fclkiyetine ili\u015fkin iki sistem aras\u0131ndaki \u00e7eli\u015fki<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bu ko\u015fullar alt\u0131nda:<\/p>\n\n\n\n

a) Ortaya \u00e7\u0131kan soru \u015fudur: Bu kapitalist sekt\u00f6r, fiilen \u00c7in Kom\u00fcnist Partisi\u2019nin kontrol\u00fc alt\u0131nda kalmay\u0131 ne kadar s\u00fcreyle daha avantajl\u0131 bulacakt\u0131r? Ve hangi noktada bundan kurtulmay\u0131 zorunlu g\u00f6recektir? Ya da hangi noktada d\u0131\u015f ko\u015fullar, b\u00fcrokrasinin iradesinden ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak olaylar\u0131 h\u0131zland\u0131racakt\u0131r?<\/p>\n\n\n\n

b) Dahas\u0131, b\u00fcrokrasi ve devlet ayg\u0131t\u0131ndan ayr\u0131lan ve art\u0131 de\u011ferin bir k\u0131sm\u0131n\u0131 kendine mal eden ya da en az\u0131ndan bunu yapmaya e\u011filimli olan sekt\u00f6rlerin say\u0131s\u0131 giderek artmaktad\u0131r. Bu durum, yolsuzluk vakalar\u0131n\u0131n yayg\u0131nla\u015fmas\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klamaktad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u2013 Tro\u00e7ki\u2019nin \u0130hanete U\u011frayan Devrim<\/em> adl\u0131 eserinde ele ald\u0131\u011f\u0131 gibi \u2013 meta \u00fcretimini kontrol eden devlet ayg\u0131t\u0131 ve b\u00fcrokrasi kesimlerinin, art\u0131 de\u011feri do\u011frudan ele ge\u00e7irmeye ve yar\u0131n da \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131n\u0131n m\u00fclkiyetini kendileri ele ge\u00e7irmeye y\u00f6nelmesi, mant\u0131ksal bir sonu\u00e7tur.<\/p>\n\n\n\n

c) Mant\u0131k, er ya da ge\u00e7 t\u00fcm bunlar\u0131n patlak verece\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor. \u00c7in ekonomisi, \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131n\u0131n m\u00fclkiyeti konusunda iki rejim aras\u0131ndaki \u00e7eli\u015fkinin unsurlar\u0131n\u0131 kendi i\u00e7inde bar\u0131nd\u0131r\u0131yor: devlet m\u00fclkiyeti ve \u00f6zel m\u00fclkiyet. Birinin mant\u0131\u011f\u0131, di\u011ferinin mant\u0131\u011f\u0131yla \u00e7eli\u015fiyor.<\/p>\n\n\n\n

d) Yine de proaktif bir yakla\u015f\u0131m benimsemeliyiz. Bu yaz\u0131n\u0131n yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131 s\u0131rada \u2013ve bu durum h\u0131zla de\u011fi\u015febilir\u2013 genel olarak bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, b\u00fcrokrasinin bir toplumsal g\u00fc\u00e7 olarak varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yaln\u0131zca devlet m\u00fclkiyetinden beslenerek ve konumunu \u00f6zel sekt\u00f6r\u00fc kurutmak i\u00e7in kullanarak s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc s\u00f6ylemek do\u011fru olur. Yar\u0131n devlet m\u00fclkiyeti \u00f6zel m\u00fclkiyete yol a\u00e7arsa oynayabilece\u011fi rol hakk\u0131nda ise en ufak bir fikri yoktur (daha do\u011frusu: bireysel b\u00fcrokratlar\u0131n en ufak bir fikri yoktur; ger\u00e7i 2008 finans krizi ve Trump\u2019\u0131n politikalar\u0131 onlar\u0131 pek de iyimser hale getirecek gibi g\u00f6r\u00fcnmemektedir). Hele ki \u00e7\u00fcr\u00fcyen emperyalizm a\u015famas\u0131nda kapitalist sistemin tam \u00f6l\u00e7ekte yeniden getirilmesi, \u00fclkenin korkun\u00e7 \u00e7\u00fcr\u00fcmesi ve mafya tarz\u0131 parazitizmi lehine \u00fcretimde \u00f6nemli bir d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fcn ortas\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fecek ve on milyonlarca insandan olu\u015fan t\u00fcm bu toplumsal tabakaya yer kalmayacakt\u0131r. Sonu\u00e7 olarak b\u00fcrokrasi devlet m\u00fclkiyeti konusunda genel olarak muhafazak\u00e2rd\u0131r ve g\u00fcc\u00fcn\u00fcn devlet m\u00fclkiyetine ba\u011fl\u0131 olmas\u0131 nedeniyle bunu \u201ckendi tarz\u0131nda\u201d savunur; ancak bunu, kapitalizmin yeniden kurulmas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcn\u00fc s\u00fcrekli a\u00e7an y\u00f6ntemlerle yapar. Bununla birlikte, \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131n\u0131n \u00f6zel m\u00fclkiyetinden gelen bask\u0131 s\u00f6z konusu oldu\u011fu i\u00e7in, daha do\u011frudan ve kararl\u0131 bir \u015fekilde liberalle\u015fme ve sermayeye do\u011fru y\u00f6nelmeye \u00e7al\u0131\u015fan kesimleri oldu\u011fu s\u00f6ylenebilir. ABD emperyalizminin \u2013 askeri m\u00fcdahale olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 da dahil olmak \u00fczere \u2013 do\u011frudan bir sald\u0131r\u0131s\u0131n\u0131n, o noktada egemen \u00e7evrelerin en \u00fcst<\/p>\n\n\n\n

kademeleri de dahil olmak \u00fczere i\u00e7 m\u00fcttefikler bulabilece\u011fi olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6z ard\u0131 edemeyiz.<\/p>\n\n\n\n

e) Peki, Mart 2026 itibar\u0131 ile nerede duruyoruz? Marksizm, Bonapartizmi, toplumsal s\u0131n\u0131flar\u0131n \u00fczerinde dengesiz bir denge i\u00e7inde bulunan bir iktidar olarak tan\u0131mlar. Marx, burjuvazi ile i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 aras\u0131nda manevralar yapan III. Napolyon\u2019un Bonapartizmini ele al\u0131r. Tro\u00e7ki, Stalinist b\u00fcrokrasiden bahsederken \u201cb\u00fcrokratik Bonapartizm\u201dden s\u00f6z eder. \u00c7in\u2019de de Bonapartizmin \u00f6zel bir bi\u00e7imiyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya oldu\u011fumuzu d\u00fc\u015f\u00fcnmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Proleter devrimden do\u011fan devleti s\u00f6m\u00fcren b\u00fcrokrasinin \u00fcst kademeleri, \u00e7e\u015fitli g\u00fc\u00e7ler aras\u0131nda dengesiz bir denge i\u00e7inde bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Toplumsal a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 hat\u0131r\u0131 say\u0131l\u0131r olan ve devlet ayg\u0131t\u0131n\u0131n bask\u0131c\u0131 denetimine ra\u011fmen g\u00fcc\u00fcn\u00fc ortaya koyan i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 ile, hen\u00fcz iktidar\u0131 talep eden bir s\u0131n\u0131f olarak somutla\u015fmam\u0131\u015f (ancak bunu yapmak zorunda kalacak ve bunu ancak emperyalizme tabi bir komprador burjuvazi olarak yapabilecek olan) \u00c7in burjuvazisi ve emperyalizmin kendisi. Ayr\u0131ca, \u00f6rg\u00fct\u00fcn birli\u011fini korumaya \u00e7al\u0131\u015fan b\u00fcrokrasinin \u00fcst kademeleri ile ayg\u0131t i\u00e7indeki \u00e7e\u015fitli fraksiyonlar, bile\u015fenler ve merkezka\u00e7 g\u00fc\u00e7ler aras\u0131nda da dengesiz bir denge s\u00f6z konusudur.<\/p>\n\n\n\n

B\u00fcrokrasinin \u00fcst kademeleri, Marx\u2019\u0131n Bonapartizm a\u00e7\u0131klamas\u0131yla olduk\u00e7a tutarl\u0131 bir \u015fekilde davranmaktad\u0131r (\u00fcretim ili\u015fkileri Napolyon III\u2019\u00fcn Bonapar-tizmi\u2019ndekilerle ayn\u0131 olmasa da): zaman zaman emperyalizmin ve\/veya \u00c7in burjuvazisinin taleplerini kar\u015f\u0131lar; di\u011fer zamanlarda ise bu talepleri dizginler \u00e7\u00fcnk\u00fc \u2014onu susturmaya \u00e7al\u0131\u015fsa da\u2014 i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n g\u00fcc\u00fcn\u00fc hesaba katmak zorundad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Bu durum nereye do\u011fru gidiyor? Xi Jinping, \u00c7in Kom\u00fcnist Partisi\u2019nin en tepesinde, orduda en \u00fcst d\u00fczeyde bir tasfiye yapmaya karar verdi\u011finde, kapitalist n\u00fcfuzun en kolay s\u0131zabilece\u011fi kesimlere sald\u0131r\u0131yor gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. \u00c7KP i\u00e7indeki mevcut iktidar merkezi, devam edip sonuna kadar giderse b\u00fcrokrasinin \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcne yol a\u00e7acak s\u00fcre\u00e7lere kar\u015f\u0131 b\u00fcrokratik rejimin savunucusu olarak kendini g\u00f6steriyor (Tayvan meselesi gibi ba\u015fka fakt\u00f6rler de devreye girebilir). Ancak ayn\u0131 zamanda, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 \u00e7ok fazla talepte bulundu\u011funda susturulmas\u0131 gerekiyor.<\/p>\n\n\n\n

Xi Jinping \u2013bu a\u015famada\u2013 b\u00fcrokrasiyi ve devlet ayg\u0131t\u0131n\u0131 h\u00e2l\u00e2 ortak bir ama\u00e7 etraf\u0131nda birle\u015ftirebilen ki\u015fi gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor; bu ama\u00e7 \u015fudur: devlet m\u00fclkiyeti \u00e7\u00f6kerse, parazit bir tabaka olan b\u00fcrokrasi de \u00e7\u00f6kecek ya da par\u00e7alanacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

B\u00fcrokrasi, kendisi taraf\u0131ndan ba\u015flat\u0131lan ve beslenen kapitalist restorasyon s\u00fcre\u00e7lerini, her denge gibi sonsuza dek s\u00fcremeyecek olan Bonapartist davran\u0131\u015flarla kontrol alt\u0131na almaya \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

f) \u00c7in b\u00fcrokrasisi, \u00fclkeyi kapitalist n\u00fcfuzuna a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. Giderek artan ekonomik g\u00fcce sahip bir \u00c7in burjuvazisinin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 ve ard\u0131ndan geli\u015fmesi i\u00e7in yolu b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. Bu burjuvazi, ABD emperyalizminin te\u015fvikiyle ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak sadece ekonomik iktidardan pay talep etmekle kalmayacak, ayn\u0131 zamanda b\u00fcrokrasinin devlet y\u00f6netiminden kaynaklanan k\u0131s\u0131tlamalardan ve sonu\u00e7lardan kurtulmay\u0131, ba\u015fka bir deyi\u015fle siyasi iktidar\u0131 talep etmeye y\u00f6nlendirilecektir. Bu, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 ve k\u00f6yl\u00fcl\u00fckle b\u00fcy\u00fck bir \u00e7at\u0131\u015fmaya, ger\u00e7ek bir i\u00e7 sava\u015fa yol a\u00e7acak bir kar\u015f\u0131 devrim olacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

g) Mevcut durumu netle\u015ftirelim: Yeni ortaya \u00e7\u0131kan \u00c7in burjuvazisi, siyasi iktidar\u0131 talep etme konusunda fazla ileri gitmekten \u00e7ekiniyor ve \u015fimdilik, siyasi iktidar\u0131 talep etmeden, yetkililerin kendisine tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 hareket \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerinden yararlanmay\u0131 en iyi se\u00e7enek olarak g\u00f6r\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n

Bu arada, ABD emperyalizmi, sermayenin yasalar\u0131nda i\u00e7kin nedenlerden \u00f6t\u00fcr\u00fc, (\u00c7in\u2019de-Ed.) \u00f6zel m\u00fclkiyet rejimini tam olarak yeniden kurabilmek i\u00e7in b\u00fcrokrasinin iktidar\u0131n\u0131n \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc talep etmeye itmekte \u2013ya da itecek- olan bir dinamik i\u00e7erisinde s\u0131k\u0131\u015f\u0131p kalm\u0131\u015ft\u0131r. Emperyalizm, kendi k\u0131\u015fk\u0131rtt\u0131\u011f\u0131 sava\u015flardan (\u0130ran, Ukrayna\u2026) kaynaklanan \u00e7eli\u015fkilerle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya olsa bile, bu rotaya tam olarak ba\u011fl\u0131 kalabilmeli ve bunu sonuna kadar g\u00f6t\u00fcrebilmelidir.<\/p>\n\n\n\n

Ancak emperyalizm i\u00e7indeki baz\u0131 egemen \u00e7evreler, bunun yol a\u00e7abilece\u011fi \u015fok dalgas\u0131ndan ve bunun t\u00fcm d\u00fcnya d\u00fczeninde belirgin bir istikrars\u0131zl\u0131\u011fa yol a\u00e7mas\u0131ndan korkmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

h) B\u00f6lgelerdeki b\u00fcrokratik ayg\u0131t\u0131n baz\u0131 kesimlerinin merkezi otoriteye meydan okuma e\u011filimini de g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurmal\u0131y\u0131z. Bu kesimler, emperyalizm ve yeni ortaya \u00e7\u0131kan \u00c7in burjuvazisinin baz\u0131 kesimleriyle i\u015fbirli\u011fi i\u00e7inde kendi oyunlar\u0131n\u0131 oynamaktad\u0131r. Bununla birlikte, \u015eanghay fraksiyonunun ya da Bo Xilai\u2019nin dizginlenmesi, bu a\u015famada \u00c7KP ayg\u0131t\u0131n\u0131n genel \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 savunmak i\u00e7in polis ve devletin bask\u0131 ayg\u0131t\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla kontrol\u00fcn\u00fc dayatabilece\u011fini g\u00f6stermektedir.<\/p>\n\n\n\n

i) B\u00fcrokrasinin egemen kesimi taraf\u0131ndan, ordunun en yozla\u015fm\u0131\u015f kesimleri olarak g\u00f6sterilen kesimlere uygulanan bask\u0131, ayg\u0131t\u0131n devlet m\u00fclkiyeti \u00fczerindeki kontrol\u00fcn\u00fc s\u00fcrekli olarak yeniden tesis etme ve bu m\u00fclkiyeti ba\u015fka y\u00f6nlere s\u00fcr\u00fckleme riski ta\u015f\u0131yan dallar\u0131 kesme ihtiyac\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k gelmektedir. Ayn\u0131 zamanda, ordunun kendi i\u00e7indeki ve b\u00fcrokrasi ile olan ili\u015fkilerindeki \u00e7at\u0131\u015fmalar, ABD\u2019nin askeri tehditleri kar\u015f\u0131s\u0131nda farkl\u0131la\u015fabilecek tutumlarla da kesi\u015fmektedir.<\/p>\n\n\n\n

j) Emperyalizm \u00c7in\u2019i dizginlemelidir: \u00c7in\u2019i g\u00fcmr\u00fck vergileriyle, askeri, ekonomik ve diplomatik bask\u0131y\u0131 birle\u015ftiren Trump\u2019\u0131n y\u00f6ntemleriyle dizginlemelidir. Bu \u00e7e\u015fitli bi\u00e7imlerin yo\u011funlu\u011fu dalgalanabilir. Ancak, kendi ba\u015flar\u0131na \u00f6nemli olan bu ini\u015f \u00e7\u0131k\u0131\u015flar\u0131n \u00f6tesinde as\u0131l mesele \u015fudur: Emperyalizm, uzun vadede \u2013 bunun ne zaman olaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcn olmasa da \u2013 \u00c7in\u2019i sadece Trump\u2019\u0131n (ve onunla birlikte di\u011fer kapitalist g\u00fc\u00e7lerin) bug\u00fcn yapmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 gibi zorlamakla kalmayaca\u011f\u0131n\u0131, onunla y\u00fczle\u015fmek zorunda kalaca\u011f\u0131n\u0131 bilmektedir (ya da en az\u0131ndan olaylar\u0131n mant\u0131\u011f\u0131 budur). Dolay\u0131s\u0131yla sava\u015f haz\u0131rl\u0131klar\u0131 s\u00fcrmektedir. 1 Mart\u2019tan bu yana emperyalizm Tahran\u2019\u0131 bombalamaktad\u0131r ve mant\u0131ken, ara a\u015famalarla bu durum onu \u00c7in Seddi\u2019nin eteklerine kadar g\u00f6t\u00fcrecektir. Her ne kadar bu a\u015famada bu \u00f6ng\u00f6r\u00fcye bir tarih bi\u00e7menin imk\u00e2ns\u0131z oldu\u011funu dikkate almam\u0131z gerekse de. Hele ki bu yaz\u0131n\u0131n yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131 s\u0131rada, Trump\u2019\u0131n \u0130ran\u2019a y\u00f6nelik askeri sald\u0131r\u0131s\u0131 beklenen ba\u015far\u0131y\u0131 elde etmemi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

k) Oyunda olan t\u00fcm g\u00fc\u00e7leri frenleyen bir fakt\u00f6r var: i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n g\u00fcc\u00fcnden duyulan korku. \u0130ster b\u00fcrokrasi ister emperyalizm olsun, herkes mevcut toplumsal d\u00fczeni de\u011fi\u015ftirme riskini almadan \u00f6nce iki kez d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr. Do\u011frudan bir \u00e7at\u0131\u015fma, y\u00fcz milyonlarca \u00c7inli i\u015f\u00e7inin (geni\u015f k\u00f6yl\u00fc kitlesiyle birlikte) sahneye \u00e7\u0131kmas\u0131na yol a\u00e7abilir; bu i\u015f\u00e7iler, kendi y\u00f6ntemlerini kullanarak \u00c7in\u2019in savunmas\u0131n\u0131 ve \u00c7in devriminin kazan\u0131mlar\u0131n\u0131 kendi ellerine alabilirler. Bu da iktidar meselesini g\u00fcndeme getirecektir.<\/p>\n\n\n\n

l) Elbette k\u00fcresel durumdaki \u00e7alkant\u0131lar nedeniyle her \u015fey de\u011fi\u015febilir, ancak pek \u00e7ok alanda sava\u015f\u0131 k\u0131\u015fk\u0131rtan Trump\u2019\u0131n hen\u00fcz \u00c7in\u2019le y\u00fczle\u015fecek durumda olmad\u0131\u011f\u0131 varsay\u0131labilir. Bunun nedeni sadece askeri nedenlerle s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fil, ayn\u0131 zamanda kapitalist s\u0131n\u0131f\u0131n geni\u015f kesimlerinin \u015fu a\u015famada do\u011frudan bir \u00e7at\u0131\u015fmaya do\u011fru ilerlemektense \u00c7in b\u00fcrokrasisiyle bir anla\u015fma araman\u0131n daha iyi oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnmesidir. Ancak uzun vadede ABD emperyalizmi bunu yapmak zorunda kalacakt\u0131r. Ve b\u00fcrokratik ayg\u0131t\u0131n baz\u0131 kesimlerinin \u2013 ki bunlar \u00f6nemli olabilir \u2013 onun i\u00e7 ajanlar\u0131 olarak hareket etti\u011fi olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 kimse g\u00f6z ard\u0131 edemez.<\/p>\n\n\n\n

Durumun \u00e7eli\u015fkili dinamikleri \u015fu \u015fekilde \u00f6zetlenebilir: Bir yandan, mevcut \u00c7in burjuvazisinin g\u00fc\u00e7lenmesi; bu burjuvazi, ne egemen bir g\u00fc\u00e7, ne toplumu egemenli\u011fi alt\u0131nda tutan bir s\u0131n\u0131f, ne de bu a\u015famada iktidar\u0131 talep eden bir s\u0131n\u0131f olarak var; \u00f6te yandan, bu embriyonik burjuva s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n \u2013Tro\u00e7ki\u2019den \u00fcnl\u00fc bir al\u0131nt\u0131ya yap\u0131lan benzetmenin t\u00fcm s\u0131n\u0131rlamalar\u0131yla birlikte\u2013 h\u00e2l\u00e2 \u00c7KP taraf\u0131ndan y\u00f6netilen ve devlet m\u00fclkiyeti ile planlaman\u0131n hakim oldu\u011fu ekonominin bo\u015fluklar\u0131na, g\u00f6zeneklerine s\u0131zmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 ger\u00e7e\u011fi s\u00f6z konusu. Bu s\u0131n\u0131f, kendini oraya k\u00fcresel emperyalizmle ili\u015fkili olarak yerle\u015ftiriyor. \u015eu an i\u00e7in b\u00fcrokrasinin egemenli\u011fi ile bir arada var olan bu sekt\u00f6rler, kendi mant\u0131klar\u0131 gere\u011fi ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak kendilerini bir toplumsal s\u0131n\u0131f olarak olu\u015fturmaya ve emperyalizm ad\u0131na iktidar\u0131 talep etmeye itileceklerdir. Ancak paradoksal bir \u015fekilde, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 hareketi \u00f6nce \u00c7in\u2019de, ard\u0131ndan da uluslararas\u0131 \u00f6l\u00e7ekte, kapitalist restorasyon y\u00f6n\u00fcnde ilerlemenin \u00f6n\u00fcnde bir engel te\u015fkil etmektedir. Belirgin bir tarihsel toplumsal rol\u00fc olmayan b\u00fcrokrasi, on milyonlarca bireyden olu\u015fan bu devasa asalak ayg\u0131t\u0131 korumak ad\u0131na temel toplumsal g\u00fc\u00e7ler aras\u0131nda gidip gelmek zorunda kalmaktad\u0131r. Her bir bireyin gelece\u011fi, tamamen bu kesimin b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne ba\u011fl\u0131d\u0131r. \u015eimdilik, bu analizi, Tro\u00e7ki\u2019nin SSCB ile ilgili s\u00f6zlerini yineleyerek sonland\u0131rabiliriz: \u201cSorun, nihaye-tinde ulusal ve uluslararas\u0131 sahnedeki iki canl\u0131 g\u00fcc\u00fcn m\u00fccadelesiyle karara ba\u011flana-cakt\u0131r\u201d (\u0130hanete U\u011frayan Devrim<\/em>).<\/p>\n\n\n\n

600 milyonu a\u015fan i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u00c7in, sermaye, mal, i\u015f\u00e7i ve \u00f6\u011frencilerle \u201cta\u015fmaktad\u0131r\u201d\u2026 Bunlar, doymu\u015f bir k\u00fcresel pazar\u0131n ko\u015fullar\u0131 alt\u0131nda \u2013 ki bu ko\u015fullar\u0131n bir k\u0131sm\u0131 b\u00fcrokrasi taraf\u0131ndan \u00c7in\u2019e ithal edilmi\u015ftir \u2013 kendilerine bir \u00e7\u0131k\u0131\u015f yolu bulamamaktad\u0131r. \u00c7in bir \u00e7eli\u015fkinin i\u00e7inde s\u0131k\u0131\u015fm\u0131\u015f durumdad\u0131r: \u00c7in devletinin do\u011frudan veya dolayl\u0131 m\u00fclkiyetinde biriken, insanl\u0131k tarihinde e\u015fi benzeri g\u00f6r\u00fclmemi\u015f devasa kaynaklar, ger\u00e7ek bir i\u015f\u00e7i h\u00fck\u00fcmeti taraf\u0131ndan halk\u0131n hizmetine sunulabilir. Oysa bu kaynaklar, b\u00fcrokrasi taraf\u0131ndan i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 \u00fczerindeki kontrol\u00fc s\u00fcrd\u00fcrmek amac\u0131yla, ancak ihmal edilebilir bir \u00f6l\u00e7\u00fcde kullan\u0131l\u0131yor. Hatta b\u00fcrokrasinin, i\u015f\u00e7ilerin kazan\u0131mlar\u0131n\u0131 baltalayan \u00f6nlemleri (asgari \u00fccreti y\u0131ll\u0131k de\u011fil iki y\u0131lda bir art\u0131rmak, \u201cesnek\u201d i\u015f\u00e7iler i\u00e7in yeni bir stat\u00fc getirmek vb.) bile bununla \u00e7eli\u015fmektedir. \u00dcretim normlar\u0131, devlet m\u00fclkiyeti \u00fczerinde a\u011f\u0131r bir y\u00fck olu\u015fturmaktad\u0131r. \u00c7in\u2019deki toplumsal sorunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc, emperyalizmle kopu\u015fu gerektirir; ancak b\u00fcrokrasi b\u00f6yle bir kopu\u015fa haz\u0131r de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n

T\u00fcm bu de\u011ferlendirmelerden, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n \u00f6zg\u00fcr \u00f6rg\u00fctlenme hakk\u0131n\u0131 savunmak, \u00c7in devriminin kazan\u0131mlar\u0131n\u0131 (ne kadar a\u015f\u0131nm\u0131\u015f olursa olsun) korumak, yeni ortaya \u00e7\u0131kan burjuvaziye kar\u015f\u0131 m\u00fccadele etmek ve \u00c7in\u2019i emperyalizme kar\u015f\u0131 savunmak amac\u0131yla harekete ge\u00e7meyi ama\u00e7layanlar\u0131 bir araya getirmeye yard\u0131mc\u0131 olman\u0131n gereklili\u011fi ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

\u0130\u015fte bu, siyasi devrim m\u00fccadelesidir. Bu m\u00fccadele bir b\u00fct\u00fcn olu\u015fturur. Bu, siyasi devrim m\u00fccadelesidir; zira i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n siyasi iktidar\u0131 kullanabilmesi i\u00e7in b\u00fcrokrasiyi devirmesi gerekse de, yakla\u015fan devrim m\u00fclkiyet rejimini y\u0131kmak zorunda kalmayaca\u011f\u0131 i\u00e7in sosyal bir devrim olmayacakt\u0131r. Aksine, iktidardaki asalak tabakan\u0131n b\u00fcrokratik y\u00f6netiminden kurtararak toplumsal m\u00fclkiyeti yeniden canland\u0131racakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

\u0130\u015f\u00e7ilerin ger\u00e7ekten \u201c\u00fclkenin efendileri\u201d olabilmeleri, toplumsal m\u00fclkiyeti kontrol edebilmeleri i\u00e7in, gelecekte siyasi iktidar\u0131n tekelini kendine gasp eden yozla\u015fm\u0131\u015f b\u00fcrokrasiye son vermeliyiz.<\/p>\n\n\n\n

Kom\u00fcn\u2019\u00fcn, Konseyler Cumhuriyeti\u2019nin yolunda ilerleyebilmek i\u00e7in \u00c7inli i\u015f\u00e7iler, kendi se\u00e7tikleri \u00f6rg\u00fctler i\u00e7inde \u00f6zg\u00fcrce \u00f6rg\u00fctlenebilmelidir.<\/p>\n\n\n\n

Herhangi bir devlet denetimine tabi olmaks\u0131z\u0131n sendikalar\u0131n\u0131 kurabilmeli, bunlar\u0131 \u00f6zg\u00fcrce y\u00f6netebilmeli ve k\u0131s\u0131tlama olmaks\u0131z\u0131n temsilcilerini se\u00e7ebilmelidirler.<\/p>\n\n\n\n

\u015eehirlerdeki ve k\u0131rsal kesimdeki i\u015f\u00e7iler ile gen\u00e7ler, kurmay\u0131 se\u00e7tikleri \u00f6rg\u00fctler i\u00e7inde siyasi olarak \u00f6rg\u00fctlenebilmelidir. \u00d6zg\u00fcrce bir araya gelerek, kendilerinin ve \u00c7in\u2019in kazan\u0131mlar\u0131n\u0131 savunmak (ve geri kazanmak) i\u00e7in en uygun g\u00f6rd\u00fckleri tutumlar\u0131 ortaya koyabileceklerdir.<\/p>\n\n\n\n

Bir \u00c7inli i\u015f\u00e7i aktivisti birka\u00e7 y\u0131l \u00f6nce \u015f\u00f6yle yazm\u0131\u015ft\u0131: \u201cUluslararas\u0131 bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131na sahip g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u00c7in i\u015f\u00e7i hareketi in\u015fa ederek, ACFTU\u2019nun 1925\u2019te ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 devam ettirebilir ve yeni bir i\u015f\u00e7i hareketi in\u015fa edebiliriz.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Bu \u015fekilde \u201cg\u00fc\u00e7l\u00fc bir i\u015f\u00e7i hareketi\u201dnin in\u015fas\u0131, uluslararas\u0131 \u00f6l\u00e7ekte proleter devrimin ger\u00e7ekten de kilit bir bile\u015feni olacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

9 May\u0131s 2026<\/p>\n\n\n\n

Chen Du Xiu kurulu\u015f y\u0131l\u0131 olan 1921’den 1927’ye kadar<\/strong> \u00c7in Kom\u00fcnist Partisi Genel Sekreteri olarak g\u00f6rev yapt\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Stalin\u2019in politikalar\u0131 y\u00fcz\u00fcnden 1927\u2019de yenilgiyle sonu\u00e7lanan \u0130kinci \u00c7in Devrimi\u2019nin derslerinden yola \u00e7\u0131karak, Tro\u00e7ki\u2019nin ve Uluslararas\u0131 Sol Muhalefet\u2019in g\u00f6r\u00fc\u015flerini benimsedi.<\/p>\n\n\n\n

Ard\u0131ndan, D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Enternasyonal\u2019in \u00c7in seksiyonunun kurulmas\u0131nda ve y\u00f6netilmesinde rol oynad\u0131.<\/p>\n\n\n\n

B\u00fcrokrasi, \u00c7in halk\u0131n\u0131n \u00f6zg\u00fcrle\u015fme u\u011frundaki uzun m\u00fccadelesiyle \u00f6zde\u015fle\u015fmi\u015f olan \u00c7en Du\u015fiu\u2019nun (Chen Duxiu) ad\u0131n\u0131 silmeyi ba\u015faramad\u0131. Portresi bug\u00fcn \u00c7in genelindeki m\u00fczelerde g\u00f6r\u00fclebilir.<\/p>\n\n\n\n

Buradaki foto\u011frafta \u00c7en Du\u015fiu, 23 A\u011fustos 1937\u2019de Nanking\u2019de hapishaneden tahliye edildikten hemen sonra g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Tart\u0131\u015fman\u0131n a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131 Bu metin, 6, 7 ve 8 Kas\u0131m 2026 tarihlerinde Paris\u2019te d\u00fczenlenecek D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Enternasyonal\u2019in Yeniden Te\u015fkili i\u00e7in \u00d6rg\u00fctlenme Komitesi\u2019nin (OCRFI) uluslararas\u0131 konferans\u0131na y\u00f6nelik bir haz\u0131rl\u0131k katk\u0131s\u0131d\u0131r. Metin, D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Enternasyonal\u2019in geli\u015fimini ve faaliyetlerini y\u00f6nlendiren Marksist ilkelere dayal\u0131 bir tart\u0131\u015fma ba\u015flatmaktad\u0131r. Frans\u0131z seksiyonundan d\u00f6rt yolda\u015ftan olu\u015fan bir komisyon taraf\u0131ndan kaleme al\u0131nan bu metin, devam eden bir […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":2246,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[51],"tags":[53],"class_list":["post-2235","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-c46-la-veritegercek-makaleleri","tag-onsayfa"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pgbsosyalizm.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2235","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pgbsosyalizm.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pgbsosyalizm.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pgbsosyalizm.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pgbsosyalizm.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2235"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/pgbsosyalizm.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2235\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2252,"href":"https:\/\/pgbsosyalizm.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2235\/revisions\/2252"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pgbsosyalizm.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/2246"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pgbsosyalizm.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2235"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pgbsosyalizm.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2235"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pgbsosyalizm.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2235"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}