{"id":238,"date":"2011-02-01T21:10:59","date_gmt":"2011-02-01T19:10:59","guid":{"rendered":"http:\/\/pgbsosyalizm.org\/yenicms\/?p=238"},"modified":"2014-07-01T20:11:15","modified_gmt":"2014-07-01T18:11:15","slug":"iv-enternasyonal-ve-halk-cepheleri-ekim-dersleri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pgbsosyalizm.org\/?p=238","title":{"rendered":"IV. Enternasyonal ve \u201cHalk Cepheleri\u201d, Ekim Dersleri"},"content":{"rendered":"<p>&#8212; Jean-Pierre RAFFI <sup><a href=\"#footnote_1_238\" id=\"identifier_1_238\" class=\"footnote-link footnote-identifier-link\" title=\"La V&eacute;rit&eacute;\/Ger&ccedil;ek&rsquo;in 69. say\u0131s\u0131ndan dilimize Ceyhun Seval taraf\u0131ndan &ccedil;evrilmi\u015ftir.\">1<\/a><\/sup><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tro\u00e7ki, (Eyl\u00fcl 1924\u2019te yazd\u0131\u011f\u0131) <i>Ekim Dersleri<\/i> kitab\u0131n\u0131n birinci b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u201c<i>Ekim\u2019i \u0130ncelemek Gerek<\/i>\u201d olarak belirlemi\u015f ve 1917 \u015eubat\u2019\u0131ndan Ekim ay\u0131na kadar Bol\u015feviklerin Rusya\u2019daki iktidar\u0131 ele ge\u00e7irmeleri s\u0131ras\u0131nda verdikleri sava\u015ftan dersler \u00e7\u0131karmay\u0131 \u00f6n\u00fcne koymu\u015ftu. Asl\u0131nda kitab\u0131n kendisi devrimi ilk \u00f6nce \u201c\u015fekilsizle\u015ftiren\u201d, daha sonra da ona \u201cihanet eden\u201d <sup><a href=\"#footnote_2_238\" id=\"identifier_2_238\" class=\"footnote-link footnote-identifier-link\" title=\"Tro&ccedil;ki&rsquo;nin SSCB&rsquo;nin stalinci yozla\u015fmas\u0131n\u0131 tahlil eden iki eserine yap\u0131lan at\u0131f;: \u015eekilsizle\u015fen Devrim (1929) ve \u0130hanete U\u011frayan Devrim (1936).\">2<\/a><\/sup> Stalinist b\u00fcrokrasinin y\u00fckseli\u015fine kar\u015f\u0131 verilen kavgay\u0131 temsil ediyordu. Bu kavga, bug\u00fcn varisleri oldu\u011fumuz Bol\u015feviklerin, kitlelerin burjuvaziden koparak devrimci harekete ge\u00e7irilmesi takti\u011fiyle, yani i\u015f\u00e7ilerin birli\u011fi, birle\u015fik bir i\u015f\u00e7i cephesi takti\u011fi ile kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131, \u201cHalk Cephesi\u201d ad\u0131 alt\u0131nda y\u00fcr\u00fct\u00fclen politikaya kar\u015f\u0131 verilen bir kavgayd\u0131.<!--more--><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u201cHalk cephesi\u201d ve \u201cbirle\u015fik i\u015f\u00e7i cephesi\u201d aras\u0131ndaki sorun bug\u00fcn bile i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 i\u00e7in en \u00f6nemli \u201cstratejik sorunlardan\u201d <sup><a href=\"#footnote_3_238\" id=\"identifier_3_238\" class=\"footnote-link footnote-identifier-link\" title=\"&ldquo;Le RSAP et la Quatrieme Internationale&rdquo;, 15 ve 16 Temmuz 1936 (Trotsky, Oeuvres completes, B&ouml;l&uuml;m 10, sayfa 248).\">3<\/a><\/sup> biri, Tro\u00e7kizm ile i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n burjuvaziden ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 savunamayan di\u011fer b\u00fct\u00fcn ak\u0131mlar\u0131n aras\u0131ndaki ay\u0131r\u0131m \u00e7izgisi ve bir d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131 olmaya devam ediyor ve b\u00f6yle de devam edecek.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Sorunun ortaya konulmas\u0131 ise her zaman \u00fclkere ve d\u00f6nemlere g\u00f6re farkl\u0131l\u0131k g\u00f6steriyor.. \u00d6rne\u011fin, 1930\u2019lar\u0131n sonlar\u0131na do\u011fru b\u00fcy\u00fck ekonomik kriz t\u00fcm d\u00fcnyay\u0131 ve Amerika\u2019y\u0131 vurdu\u011funda, Tro\u00e7ki; \u201c<i>ABD\u2019de halk cephesinin bir \u2018Roosevelt\u00e7i\u2019<\/i><i> <sup><a href=\"#footnote_4_238\" id=\"identifier_4_238\" class=\"footnote-link footnote-identifier-link\" title=\"&ldquo;Lettre a James P. Cannon&rdquo;, 20 Ekim 1937 ( Trotsky, Oeuvres completes, B&ouml;l&uuml;m 15, sayfa 198). Roosevelt o s\u0131ralar Demokrat Partiden cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131na adayd\u0131.\">4<\/a><\/sup> <i> anlay\u0131\u015fa b\u00fcr\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, yani sosyalistlerin, kom\u00fcnistlerin ve \u2018radikallerin\u2019 oylar\u0131n\u0131n Roosevelt\u2019e kaymas\u0131na sebep oldu\u011funu<\/i>\u201d s\u00f6ylemi\u015fti. Ama bi\u00e7im ne kadar de\u011fi\u015firse de\u011fi\u015fsin, bu cephenin temel politikas\u0131 hep ayn\u0131 kal\u0131yor: Yani,<\/p>\n<blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u201cS\u0131n\u0131f m\u00fccadelesinin yasalar\u0131n\u0131n t\u00fcm\u00fcyle reddi\u201d. <sup><a href=\"#footnote_5_238\" id=\"identifier_5_238\" class=\"footnote-link footnote-identifier-link\" title=\"&ldquo;Quatre-vingt-dix- ann&eacute;es de Manifeste communiste&rdquo;, 30 Ekim 1937 (Trotsky, Oeuvres completes, B&ouml;l&uuml;m 15, sayfa 229).\">5<\/a><\/sup><\/p>\n<\/blockquote>\n<h2>\u201cIV. Enternasyonal\u2019in Proletaryan\u0131n Geleneksel \u00d6rg\u00fctlerine Y\u00f6neltti\u011fi Temel Su\u00e7lama\u2026\u201d<\/h2>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tro\u00e7ki\u2019nin 1938\u2019de esas yazar\u0131 <sup><a href=\"#footnote_6_238\" id=\"identifier_6_238\" class=\"footnote-link footnote-identifier-link\" title=\"Bug&uuml;n Ge&ccedil;i\u015f Program\u0131 ad\u0131yla bilinen program tasar\u0131s\u0131 ilk kez Rus&ccedil;a olarak Muhalefet B&uuml;lteni&rsquo;nin 66 ve 67. say\u0131lar\u0131nda, yani May\u0131s-Haziran 1938 tarihlerinde yay\u0131nland\u0131. IV. Enternasyonal&rsquo;in 1938 y\u0131l\u0131n\u0131n Eyl&uuml;l ay\u0131ndaki kurulu\u015f konferans\u0131nda da kabul edildi.\">6<\/a><\/sup> oldu\u011fu IV. Enternasyonal\u2019in kurulu\u015f program\u0131, yani <i>Ge\u00e7is Program\u0131<\/i>, halk cephelerine kar\u015f\u0131 IV. Enternasyonal\u2019in temel programatik pozisyonunu kapsaml\u0131 olarak ortaya koyuyor:<\/p>\n<blockquote><p>\u201cEkonomi, devlet, burjuvazinin politikas\u0131 ve uluslararas\u0131 ili\u015fkileri, toplumda \u00f6ndevrimci bir durumda tipik olan bir toplumsal bunal\u0131m\u0131n derin etkisi alt\u0131ndad\u0131r. \u00d6ndevrimci durumu devrimci duruma d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmede ba\u015fl\u0131ca engel, proletarya \u00f6nderli\u011finin oport\u00fcnist niteli\u011fi, b\u00fcy\u00fck burjuvazi kar\u015f\u0131s\u0131nda k\u00fc\u00e7\u00fck burjuva korkakl\u0131\u011f\u0131 ve bu can \u00e7eki\u015fme an\u0131nda bile onunla s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc haince ba\u011flar\u0131d\u0131r.<\/p><\/blockquote>\n<blockquote><p>B\u00fct\u00fcn \u00fclkelerde proletarya derin bir huzursuzluk i\u00e7indedir. Milyonlar\u0131n olu\u015fturdu\u011fu kitleler tekrar ve tekrar devrim yoluna girmektedir. Fakat her seferinde, yollar\u0131, kendi tutucu b\u00fcrokratik ayg\u0131tlar\u0131nca t\u0131kanmaktad\u0131r.\u201d<\/p><\/blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\">Program \u0130spanya, Fransa ve Amerika Birle\u015fik Devletleri\u2019nden \u00f6rnekler verildikten sonra \u015f\u00f6yle devam ediyor:<\/p>\n<blockquote><p>\u201cBir yanda \u2018halk cepheleri\u2019, \u00f6te yanda fa\u015fizm, emperyalizmin proleter devrime kar\u015f\u0131 m\u00fccadelesindeki son politik \u00e7areleridir.\u201d<\/p><\/blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0130\u015f\u00e7i hareketini kontrol eden ayg\u0131tlar\u0131n bu ihanet politikalar\u0131na kar\u015f\u0131 Ge\u00e7i\u015f Program\u0131, \u201c<i>i\u015f\u00e7i ve k\u00f6yl\u00fc h\u00fck\u00fcmeti<\/i>\u201d slogan\u0131nda \u015fekillenen birle\u015fik cephe takti\u011fi ile kar\u015f\u0131l\u0131k verir. Bu \u201ccebirsel\u201d slogan, proleter m\u00fccadelenin i\u00e7inde bulundu\u011fu her ortamda, her ko\u015fulda ve her d\u00f6nemde yeniden uyarlanmal\u0131 ve kesin bir \u015fekle kavu\u015fturmal\u0131d\u0131r:<\/p>\n<blockquote><p>\u201cIV. Enternasyonal\u2019in merkezi g\u00f6revi proletaryay\u0131, tutuculuktan, \u00e7\u00f6z\u00fclen kapitalizmin feci patlamalar\u0131 ile b\u00fct\u00fcn\u00fcyle \u00e7eli\u015fkide olan ve tarihsel ilerlemeye ba\u015fl\u0131ca engeli olu\u015fturan eski \u00f6nderli\u011finden kurtarmakt\u0131r. IV. Enternasyonal\u2019in, proletaryan\u0131n geleneksel \u00f6rg\u00fctlerine y\u00f6neltti\u011fi ba\u015fl\u0131ca su\u00e7lama, can \u00e7eki\u015fen burjuvazinin politikas\u0131ndan kopmak istememeleridir(\u2026).<\/p><\/blockquote>\n<blockquote><p>\u0130\u015f\u00e7ilere ve k\u00f6yl\u00fclere dayanan ve onlar ad\u0131na konu\u015fan her parti ve \u00f6rg\u00fctten, burjuvaziden politik olarak kopmalar\u0131n\u0131 ve bir i\u015f\u00e7i k\u00f6yl\u00fc h\u00fck\u00fcmeti i\u00e7in m\u00fccadeleye girmelerini talep ederiz. Bu yolda onlara kapitalist gericili\u011fe kar\u015f\u0131 tam deste\u011fimizi vaad ederiz. Ayn\u0131 zamanda, bize g\u00f6re \u2018i\u015f\u00e7i k\u00f6yl\u00fc h\u00fck\u00fcmeti\u2019nin program\u0131n\u0131 olu\u015fturmas\u0131 gereken ge\u00e7i\u015f talepleri etraf\u0131nda ajitasyonumuzu yorulmaks\u0131z\u0131n geli\u015ftiririz.\u201d<\/p><\/blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bol\u015fevizmin halk cephesi politikas\u0131 ile fark\u0131n\u0131 ve Bol\u015fevik-Leninist\u2019lerin, iktidar\u0131 ellerine ge\u00e7irmelerine kadar ge\u00e7en geli\u015fim s\u00fcrecinde, halk cephesine ili\u015fkin strateji ve taktiklerini en a\u00e7\u0131k \u015fekilde Rus Devrimi\u2019nde ortaya koydu\u011funu g\u00f6rebiliriz. Tro\u00e7ki \u015f\u00f6yle yaz\u0131yor: <sup><a href=\"#footnote_7_238\" id=\"identifier_7_238\" class=\"footnote-link footnote-identifier-link\" title=\"&ldquo;Le RSAP et la Quatrieme Internationale&rdquo;, 15 ve 16 Temmuz 1936\">7<\/a><\/sup><\/p>\n<blockquote><p>\u201cHalk cephesinin \u00e7o\u011funlukla unutulan tarihsel bir \u00f6rne\u011fi \u015eubat 1917 devrimidir. \u015eubat\u2019tan Ekim\u2019e kadar bug\u00fcn\u00fcn \u2018kom\u00fcnistleri\u2019 ve sosyal demokratlar\u0131 ile paralellik g\u00f6steren Men\u015fevikler ve Sosyalist Devrimciler, burjuvazinin partisi \u2018Kadet\u2019 ile yak\u0131n i\u015fbirli\u011fi i\u00e7erisinde ve s\u00fcrekli bir koalisyon i\u00e7indeydiler ve bir\u00e7ok koalisyon h\u00fck\u00fcmetleri kurdular.<\/p><\/blockquote>\n<blockquote><p>Halk cephesi alt\u0131nda i\u015f\u00e7i, k\u00f6yl\u00fc ve asker sovyetlerinden olu\u015fan b\u00fcy\u00fck bir halk kitlesi vard\u0131. Tabii ki Bol\u015fevikler de sovyetlere kat\u0131ld\u0131lar, ama halk cephesine en ufak bir \u00f6d\u00fcn bile vermediler. Talepleri ise halk cephesinden kopmak (vurgu yazara ait), Kadet\u2019lerle i\u015fbirli\u011fine son verilmesi ve ger\u00e7ek bir i\u015f\u00e7i k\u00f6yl\u00fc h\u00fck\u00fcmetinin olu\u015fturulmas\u0131yd\u0131.<\/p><\/blockquote>\n<blockquote><p>Avrupa\u2019daki halk cephelerinin \u00e7o\u011fu basit ve \u00e7o\u011fu zaman 1917 Rus Halk Cephesinin karikat\u00fcr\u00fcnden ba\u015fka bir \u015fey de\u011fil.\u201d<\/p><\/blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\">1917 Rus Devrimi\u2019ni halk cephesinin \u201cen b\u00fcy\u00fck tarihsel \u00f6rne\u011fi\u201d kabul edersek, onu takip eden 1930 \u0130spanya, 1936 Fransa \u00f6rnekleri ger\u00e7ekten ancak bir karikat\u00fcr ve fa\u015fizme do\u011frudan bir ge\u00e7i\u015f olabilir. K\u0131rk y\u0131l sonra, \u015eili halk\u0131 ve i\u015f\u00e7ileri de Halk Birli\u011fi koalisyonu ile ayn\u0131 trajik deneyimi ya\u015fayacak ve binbir bahane ile Pinochet\u2019in zaferine ve Pinochet diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn iktidara geli\u015fine yolu a\u00e7acaklard\u0131r <sup><a href=\"#footnote_8_238\" id=\"identifier_8_238\" class=\"footnote-link footnote-identifier-link\" title=\"\u015eili&rsquo;de 4 Eyl&uuml;l 1970 se&ccedil;imlerinden zaferle &ccedil;\u0131kan Halk Birli\u011fi, Sosyalist Parti&rsquo;yi, Kom&uuml;nist Parti&rsquo;yi, Sosyal Demokrat Parti&rsquo;yi, Birle\u015fik Halk Eylemi Hareketi&rsquo;ni (MAPU), Ba\u011f\u0131ms\u0131z Halk Eylemi&rsquo;ni (API), H\u0131ristiyan Solu ve Ulusal Sendika Federasyonu&rsquo;yla Birle\u015fik \u0130\u015f&ccedil;i Konfederasyonu&rsquo;nu (CUT) biraraya getiren bir partiler ve i\u015f&ccedil;i sendikalar\u0131 koalisyonuydu. Bu koalisyon, kurulu\u015fundan tam &uuml;&ccedil; y\u0131l sonra, 11 Eyl&uuml;l 1973&rsquo;te, Amerikan emperyalizminin do\u011frudan deste\u011fiyle ger&ccedil;ekle\u015ftirilen bir askeri darbeyle devrildi. Askeri darbenin lideri general Pinochet&rsquo;di ve Halk Birli\u011fi h&uuml;k&uuml;meti taraf\u0131ndan &ldquo;demokratik me\u015fruiyete duydu\u011fu sayg\u0131&rdquo; gerek&ccedil;e g&ouml;sterilerek Genelkurmay Ba\u015fkan\u0131 olarak atanm\u0131\u015ft\u0131. Bu politikan\u0131n bedelini her partiden binlerce emek&ccedil;i, gen&ccedil; ve militan &ouml;zg&uuml;rl&uuml;kleri ve hayatlar\u0131yla &ouml;dediler.\">8<\/a><\/sup> .<\/p>\n<h2>Halk Cephesi Sorunu G\u00fcn\u00fcm\u00fczde Nas\u0131l G\u00fcndeme Geliyor?<\/h2>\n<p style=\"text-align: justify;\">Halk cephesi politikas\u0131 sadece burjuvazi ile bir i\u015fbirli\u011fi anlam\u0131na gelmiyor. Ayn\u0131 zamanda s\u0131n\u0131f sava\u015f\u0131n\u0131n arka plana at\u0131lmas\u0131 ve bir devrimci kriz an\u0131nda cephenin burjuvazi ile i\u015fbirlik\u00e7i bir kurum formuna b\u00fcr\u00fcnerek b\u00fct\u00fcn \u00f6d\u00fcnlerin hakl\u0131 g\u00f6sterilmesi anlam\u0131na da geliyor. 1936 \u0130spanya i\u00e7 sava\u015f\u0131nda \u00fclkeleri, ekmekleri ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckleri i\u00e7in \u00f6zg\u00fcr\u00e7e ba\u015fkald\u0131ran kitleleri elleri ve kollar\u0131 ba\u011fl\u0131 halde burujuvaziye teslim eden Halk Cephesinden ba\u015fka bir cephe de\u011fildi. Bununla ilgili Tro\u00e7ki La Batalla\u2019n\u0131n 22 A\u011fustos 1936 say\u0131s\u0131nda \u015f\u00f6yle yazm\u0131\u015ft\u0131:<\/p>\n<blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u201cHalk cephesi h\u00fck\u00fcmeti ya da di\u011fer ad\u0131yla i\u015f\u00e7i-burjuvazi ittifak\u0131, \u00f6z\u00fc itibariyle tam da b\u00fcrokrasiye ve subaylara bir teslimiyet h\u00fck\u00fcmetidir.\u201d Bu, \u0130spanya\u2019da binlerce insan\u0131n hayat\u0131na mal olmu\u015f olaylardan almam\u0131z gereken b\u00fcy\u00fck bir derstir.\u201d <sup><a href=\"#footnote_9_238\" id=\"identifier_9_238\" class=\"footnote-link footnote-identifier-link\" title=\"Oeuvres completes, B&ouml;l&uuml;m 10, sayfa 312.\">9<\/a><\/sup><\/p>\n<\/blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\">1936 y\u0131l\u0131nda Fransa\u2019da genel grevleri tasfiye ederek Fransa\u2019y\u0131 tekrar \u201ci\u015fba\u015f\u0131 yapmaya\u201d \u00e7a\u011f\u0131rma amac\u0131nda olan ve halk cephesinin reformlar\u0131n\u0131 tek tek geri alan Radikal Edouard Daladier y\u00f6netimindeki h\u00fck\u00fcmete yol a\u00e7an da yine (Radikallerle temsil edilen) <sup><a href=\"#footnote_10_238\" id=\"identifier_10_238\" class=\"footnote-link footnote-identifier-link\" title=\"Radikal Parti: Tro&ccedil;ki o s\u0131ralar bu partinin i\u015flevinin k&uuml;&ccedil;&uuml;k burjuvaziyi sermayenin yede\u011fine &ccedil;ekmek oldu\u011funu s&ouml;yl&uuml;yordu. Tro&ccedil;ki Halk Cephesinden s&ouml;z ederken \u015f&ouml;yle diyordu: &ldquo; Radikal Parti ve onun benzeri daha da k&uuml;&ccedil;&uuml;k koku\u015fmu\u015f gruplar\u0131n \u015fahs\u0131nda cisimlenen bir i\u015f&ccedil;i s\u0131n\u0131f\u0131 ile emperyalist burjuvazi koalisyonuydu. Bu koalisyon parlamenter zemine de uzan\u0131yordu. Radikal Parti her iki zeminde de tam bir eylem &ouml;zg&uuml;rl&uuml;\u011f&uuml;ne sahipti ve proletaryan\u0131n eylem &ouml;zg&uuml;rl&uuml;\u011f&uuml;n&uuml; sertlikle s\u0131n\u0131rl\u0131yordu.&rdquo; (26 Kas\u0131m 1935 tarihli &ldquo;Halk Cephesi ve Eylem Komiteleri&rdquo; ba\u015fl\u0131kl\u0131 makalenin ilk sat\u0131rlar\u0131).\">10<\/a><\/sup> bir burjuvazi ittifak\u0131yd\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Yine Fransa\u2019da 1981\u2019de burjuvazinin g\u00f6lgesinin g\u00f6lgesiyle (sol radikallerle temsil edilen k\u00fc\u00e7\u00fck bir burjuva grubu) yap\u0131lan bir ittifak vard\u0131. Asl\u0131nda bu sonuncular daha \u00e7ok Frans\u0131z Kom\u00fcnist Partisi\u2019nin ve Sosyalist Parti\u2019nin i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131 burjuvaziye oyununun bir \u201csahne dekoru\u201dydular. Bunun en \u00f6nemli i\u015fareti ise 1983\u2019te Mauroy-Fitterman-Deferre h\u00fck\u00fcmetinin i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131 burjuvaziye ba\u011flama karar\u0131 olankemer s\u0131kma hareketinde ifadesini bulan \u201ckeskin d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Peki ya bug\u00fcn? Bug\u00fcn halk cephesi politikas\u0131n\u0131n ald\u0131\u011f\u0131 bi\u00e7im sendikalar\u0131n \u0130spanya\u2019da Zapatero\u2019nun \u201csosyalist\u201d h\u00fck\u00fcmetiyle, Yunanistan\u2019da Papandreu\u2019nun \u201csosyalist\u201d h\u00fck\u00fcmetiyle ve Brezilya\u2019da Lula h\u00fck\u00fcmetiyle b\u00fct\u00fcnle\u015ftirilmesidir&#8230;.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Birle\u015fik cepheye kar\u015f\u0131 halk cephesi; \u201cEkim dersleri\u201dni \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n tam zaman\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0130\u015fte bu y\u00fczden biz de <i>La V\u00e9rit\u00e9 \u2013 Ger\u00e7ek<\/i> olarak Tro\u00e7ki\u2019nin \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesinin 70. y\u0131l\u0131nda di\u011fer eserlerini incelerken <i>Ekim Dersleri<\/i>\u2019ne \u00f6zel bir \u00f6nem verdik.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ama bu yaz\u0131daki amac\u0131m\u0131z bu \u00f6nemli eseri \u00f6zetlemek de\u011fil. Amac\u0131m\u0131z bu eserdeki b\u00f6l\u00fcmlerden birini \u2013 Bol\u015feviklerin 1917 Devriminde Lenin\u2019in \u00f6nerisiyle d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131n\u0131 i\u015faret eden <i>Nisan Tezleri<\/i>\u2019ni i\u00e7eren bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc \u2013 yeniden hat\u0131rlatarak okurlar\u0131m\u0131z\u0131n ilgisini eserin b\u00fct\u00fcn\u00fcne \u00e7ekmek.<\/p>\n<h2>Lenin\u2019in <b><i>Nisan Tezleri\u2019<\/i><\/b>ni Ortaya Att\u0131\u011f\u0131 D\u00f6nemdeki Ko\u015fullar<\/h2>\n<p style=\"text-align: justify;\">Lenin \u00c7arl\u0131k rejimi taraf\u0131ndan Rusya\u2019dan kovulduktan sonra ancak 1917 Nisan\u2019\u0131nda d\u00f6nebildi \u00fclkesine. Petrograd\u2019a Nisan\u2019\u0131n d\u00f6rd\u00fcnde <sup><a href=\"#footnote_11_238\" id=\"identifier_11_238\" class=\"footnote-link footnote-identifier-link\" title=\"O s\u0131ralar Kanada&rsquo;da s&uuml;rg&uuml;nde olan Tro&ccedil;ki Rusya&rsquo;ya ancak May\u0131s ay\u0131nda geri d&ouml;nebilecektir.\">11<\/a><\/sup> Finlandiya tren istasyonunda girdi. Devrim be\u015f hafta \u00f6nce ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. \u00dclkenin her yerinde sovyetler olu\u015fturulmu\u015ftu. Bu konseyler, m\u00fccadele i\u00e7indeki i\u015f\u00e7iler, k\u00f6yl\u00fcler ve askerlerin se\u00e7ti\u011fi temsilcilerden olu\u015fuyordu. Sovyetlerde b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu olu\u015fturan Men\u015fevikler <sup><a href=\"#footnote_12_238\" id=\"identifier_12_238\" class=\"footnote-link footnote-identifier-link\" title=\"Men\u015fevikler: Rus Sosyal Demokrat \u0130\u015f&ccedil;i Partisi&rsquo;nin (RSD\u0130P) 1903 y\u0131l\u0131nda ger&ccedil;ekle\u015fen Londra Konferans\u0131&rsquo;ndaki par&ccedil;alanmas\u0131 s\u0131ras\u0131nda az\u0131nl\u0131k e\u011filimine verilen add\u0131r. Bol\u015feviklere (&ccedil;o\u011funluklar) muhalefet eden Men\u015fevikler, 1917&rsquo;de Ge&ccedil;ici H&uuml;k&uuml;mete kat\u0131ld\u0131klar\u0131 gibi bu h&uuml;k&uuml;metin b&uuml;t&uuml;n sava\u015f politikas\u0131n\u0131 s\u0131rtland\u0131klar\u0131ndan devrimci s&uuml;recin &ouml;n&uuml;ndeki ana engel olarak dikiliyorlard\u0131. 25 Ekim 1917&rsquo;deki Sovyet Kongresinde 673 &uuml;zerinden 110 delegeyle az\u0131nl\u0131k olarak temsil ediliyorlard\u0131 ve Ekim Devrimi&rsquo;nin karar\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 &uuml;zerine bunun bir &ldquo;Bol\u015fevik H&uuml;k&uuml;met Darbesi&rdquo; oldu\u011funu il&acirc;n ederek salonu terk ettiler.\">12<\/a><\/sup> ve Sosyalist Devrimciler <sup><a href=\"#footnote_13_238\" id=\"identifier_13_238\" class=\"footnote-link footnote-identifier-link\" title=\"Rus Devrimci Sosyalist Partisi (SR): 1901&rsquo;de Berlin&rsquo;de s&uuml;rg&uuml;nde kurulmu\u015ftu. Lenin&rsquo;in Rus Sosyal Demokrat \u0130\u015f&ccedil;i Partisi&rsquo;ne muhalif olan bu parti, kendini k&ouml;yl&uuml;l&uuml;\u011f&uuml;n temsilcisi olarak g&ouml;r&uuml;yordu.\">13<\/a><\/sup> g\u00fc\u00e7lerini kendi istekleriyle bir ge\u00e7ici meclise vermi\u015flerdi. \u00c7arl\u0131k rejiminden arta kalanlar ve burjuvazinin temsilcilerinden olu\u015fan bu h\u00fck\u00fcmet kendini devrimi durdurmaya ve konseyleri gelecek olan burjuva parlementer rejimi i\u00e7in haz\u0131rlay\u0131c\u0131 rol\u00fcne getirme g\u00f6revine adam\u0131\u015ft\u0131. \u015eubat\u2019tan sonra Rusya\u2019da kalan Bol\u015fevik\u2019lerin \u00e7o\u011funlu\u011fu, \u00f6zellikle Stalin de, onlar\u0131 takip etmekteydi.<\/p>\n<p>Tro\u00e7ki o d\u00f6nemi \u015f\u00f6yle anlat\u0131yor:<\/p>\n<blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u201cLenin\u2019in Finlandiya tren istasyonunda devrimin sosyalist karakteri hakk\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131 konu\u015fma, partinin liderleri \u00fczerinde bomba etkisi yapt\u0131. Leninistler ve \u2018burjuva demokratik devrimin tamamlanmas\u0131\u2019 taraftarlar\u0131 aras\u0131ndaki polemik o g\u00fcn orada ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131.\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bunu izleyen g\u00fcnlerde i\u015f\u00e7iler ve askerlerden olu\u015fan kitlelerin, \u015eubat Devriminin temel sloganlar\u0131 olan bar\u0131\u015f, ekmek ve toprak taleplerinin \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcne ne kadar uzak olundu\u011funu farketmeleriyle birlikte k\u0131zg\u0131nl\u0131k daha da artt\u0131 ve silahl\u0131 g\u00f6stericiler \u201c<i>Kahrolsun Ge\u00e7ici H\u00fck\u00fcmet!<\/i>\u201d <sup><a href=\"#footnote_14_238\" id=\"identifier_14_238\" class=\"footnote-link footnote-identifier-link\" title=\"Ge&ccedil;ici H&uuml;k&uuml;met: 16 Mart 1917&rsquo;de Petrograd&rsquo;da olu\u015fturulan h&uuml;k&uuml;met. Bu h&uuml;k&uuml;met, &Ccedil;arl\u0131k rejimin &ccedil;&ouml;kmesi sonucu kitle hareketini dizginlemek i&ccedil;in kurulmu\u015ftu. Men\u015fevikler ve SR&rsquo;ler taraf\u0131ndan destekleniyordu ve burjuvaziyle &Ccedil;arl\u0131k rejimini art\u0131klar\u0131ndan meydana geliyordu. Ge&ccedil;ici H&uuml;k&uuml;met &ouml;nce prens Georgi Lvov taraf\u0131ndan daha sonraysa Sosyalist-Devrimci (SR) Aleksand\u0131r Kerenski taraf\u0131ndan y&ouml;netildi. Bu h&uuml;k&uuml;metin temel hedefi \u015fuydu: Devrimi geri &ccedil;ekilmeye zorlamak ve Rusya&rsquo;n\u0131n 1. D&uuml;nya Sava\u015f\u0131 s\u0131ras\u0131nda &ldquo;m&uuml;ttefikler&rdquo;in saf\u0131nda kalmas\u0131n\u0131 garanti alt\u0131na almak.\">14<\/a><\/sup> sloganlar\u0131 ile ortal\u0131\u011f\u0131 inletmeye ba\u015flad\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">A\u015fa\u011f\u0131da tekrar edece\u011fimiz b\u00f6l\u00fcmde Tro\u00e7ki, tam da Devrimin en \u00f6nemli an\u0131nda, Bol\u015fevik Parti \u00f6nderli\u011fi tart\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 bize aktar\u0131yor. Bunu yaparken de partinin en \u00f6nemli \u00f6zelli\u011fi olan ola\u011fan\u00fcst\u00fc tart\u0131\u015fma \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn, fikirlerin ve bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131ndaki mutlak ve tam demokrasinin nas\u0131l i\u015fledi\u011fini vurguluyordu.<\/p>\n<h2>Nisan Konferans\u0131<\/h2>\n<p style=\"text-align: justify;\">Lenin\u2019in Finlandiya tren istasyonunda devrimin sosyalist karakteri hakk\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131 konu\u015fma partinin liderleri \u00fczerinde bomba etkisi yapt\u0131. Leninistler ve \u2018burjuva demokratik devrimin tamamlanmas\u0131\u2019 taraftarlar\u0131 aras\u0131ndaki polemik o g\u00fcn orada ba\u015flad\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u201c<i>Kahrolsun Ge\u00e7ici H\u00fck\u00fcmet<\/i>\u201d slogan\u0131n\u0131n y\u00fckseldi\u011fi silahl\u0131 Nisan eylemlerinden sonra keskin bir \u00e7eli\u015fki olu\u015ftu. Baz\u0131 sa\u011f kanat temsilcileri bunun \u00fczerine Lenin\u2019i Blankizm <sup><a href=\"#footnote_15_238\" id=\"identifier_15_238\" class=\"footnote-link footnote-identifier-link\" title=\"Blankizm: Ad\u0131n\u0131 militan Frans\u0131z sosyalisti Auguste Blanqui&rsquo;den (8 \u015eubat 1805-1 0cak 1881) alan XIX. y&uuml;zy\u0131l\u0131n devrimci ak\u0131m\u0131. Blanqui, devrimin iyi &ouml;rg&uuml;tlenmi\u015f k&uuml;&ccedil;&uuml;k bir devrimciler grubunun ger&ccedil;ekle\u015ftirece\u011fi bir darbenin sonucu olaca\u011f\u0131n\u0131 varsay\u0131yordu. Ona g&ouml;re bu darbe halk\u0131n devrime kat\u0131lmas\u0131na ivme kazand\u0131racakt\u0131.\">15<\/a><\/sup> ile su\u00e7lad\u0131lar.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Onlara g\u00f6re sovyet \u00e7o\u011funlu\u011funa dayanan ge\u00e7ici h\u00fck\u00fcmetin desteklenmesi ancak i\u015f\u00e7ilerin \u00e7o\u011funlu\u011fu g\u00f6z\u00f6n\u00fcne al\u0131nmadan ger\u00e7ekle\u015ftirilebilecekti. Bi\u00e7imsel bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131ndan Lenin\u2019e yap\u0131lan bu su\u00e7lamalar\u0131n hakl\u0131 sebepleri oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir. Ama ger\u00e7ekte Lenin\u2019in Nisan politikalar\u0131nda Blankizmin g\u00f6lgesi bile yoktu. Lenin i\u00e7in \u00f6nemli olan sovyetlerin, kitlelerin ger\u00e7ek taleplerini yans\u0131tmaya devam edip etmedi\u011fi sorunu ve partinin kendisini sovyet \u00e7o\u011funlu\u011funa g\u00f6re y\u00fcr\u00fctmekte yan\u0131l\u0131p yan\u0131lmad\u0131\u011f\u0131yd\u0131. Gerekti\u011finden daha sola kayan Nisan eylemleri bu kapsamda sadece kitlelerin i\u00e7inde bulundu\u011fu ruh halini ve kitleler ile sovyetler aras\u0131ndaki kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 ili\u015fkileri ortaya \u00e7\u0131karmak i\u00e7in yap\u0131lan bir ke\u015fif \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131yd\u0131. Bu ke\u015fif \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 sonucunda \u00e7\u0131kan sonu\u00e7 ise uzunca bir haz\u0131rl\u0131k s\u00fcresinin gerekli oldu\u011fuydu. Zaten bundan sonra bu sonucu dikkate alan Lenin\u2019in \u00e7ok ileri giden ve Ge\u00e7ici H\u00fck\u00fcmet\u2019i tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten Kronstadt\u2019daki eylemcileri dizginledi\u011fini g\u00f6rd\u00fck.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu iktidar sava\u015f\u0131m\u0131n\u0131n muhaliflerinin ise soruna yakla\u015f\u0131m\u0131 olduk\u00e7a farkl\u0131 oldu. Partinin Nisan Konferans\u0131\u2019nda Kamenev \u015f\u00f6yle bir \u015fik\u00e2yette bulundu:<\/p>\n<blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u201cPravda\u2019n\u0131n 19. say\u0131s\u0131nda ilk olarak yolda\u015flar (asl\u0131nda Lenin\u2019i kastediyor \u2013 \u00e7.n.) taraf\u0131ndan Ge\u00e7ici H\u00fck\u00fcmet\u2019i devirmemiz konusunda bir \u00f6nerge geldi. Son kriz \u00f6ncesi yay\u0131mlanan bu \u00f6nerge ve bu slogan daha sonra \u00f6rg\u00fctte bozulmalara sebep olaca\u011f\u0131 gerek\u00e7esiyle reddedildi ve hayalperest oldu\u011fu belirtildi. Bu karar yolda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n bu kriz s\u0131ras\u0131nda asl\u0131nda bir\u015feyleri \u00f6\u011frendiklerini g\u00f6steriyor. \u015eimdi (Lenin taraf\u0131ndan \u2013 \u00e7.n.) kar\u015f\u0131m\u0131za getirilen \u00f6nerge de ayn\u0131 hatay\u0131 tekrarlamaktad\u0131r.\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00d6nergeyi bu \u015fekilde bi\u00e7imlendirmek asl\u0131nda \u00e7ok anlaml\u0131d\u0131r. Lenin, ya\u015fan\u0131lan ke\u015fif deneyiminden sonra Ge\u00e7ici H\u00fck\u00fcmet\u2019in indirilmesi slogan\u0131n\u0131 geri \u00e7ekmi\u015fti. Ama bunu belirli bir s\u00fcre i\u00e7in de\u011fil, kitlelerin uzla\u015fmac\u0131lara kar\u015f\u0131 ne kadar \u00e7abuk ba\u015fkald\u0131raca\u011f\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak yapm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Muhalefet ise bu slogan\u0131n kendisini acemice bir hata olarak de\u011ferlendirdiler. Ama Lenin\u2019in bu ge\u00e7ici geri \u00e7ekilmesi s\u0131ras\u0131nda politik hatt\u0131nda hi\u00e7bir sapma olmad\u0131. Lenin demokratik devrimin hala tamamlanmam\u0131\u015f oldu\u011fu noktas\u0131ndan de\u011fil, kitlelerin Ge\u00e7ici H\u00fck\u00fcmet\u2019i y\u0131kmaya daha yetkin olmad\u0131klar\u0131 noktas\u0131ndan politika yap\u0131yordu. Bu y\u00fczden ona g\u00f6re kitlelerin Ge\u00e7ici H\u00fck\u00fcmet\u2019i devirmelerini sa\u011flamak i\u00e7in ne gerekiyorsa yap\u0131lmal\u0131yd\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">B\u00fct\u00fcn Nisan Konferans\u0131 asl\u0131nda tek temel soruna odaklanm\u0131\u015ft\u0131: Sosyalist devrim ad\u0131na iktidar\u0131 ele ge\u00e7irmek i\u00e7in mi \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz yoksa demokratik devrimin tamamlanmas\u0131na m\u0131 yard\u0131m ediyoruz? Ne yaz\u0131k ki Nisan Konferans\u0131\u2019n\u0131n raporlar\u0131 bug\u00fcn bile a\u00e7\u0131klanmam\u0131\u015ft\u0131r ve asl\u0131nda devrimin gelece\u011fine Nisan 1917 Konferans\u0131 kadar etki eden \u00f6zel bir konferans olmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Lenin\u2019in tutumu \u015f\u00f6yleydi: Savunmac\u0131l\u0131\u011fa ve bunu destekleyenlere kar\u015f\u0131 uzla\u015fma g\u00f6t\u00fcrmez bir m\u00fccadele, Sovyet \u00e7o\u011funlu\u011funun ele ge\u00e7irilmesi, Ge\u00e7ici H\u00fck\u00fcmet\u2019in devrilmesi, iktidar\u0131n Sovyetler \u00fczerinden ele ge\u00e7irilmesi, devrimci bir bar\u0131\u015f politikas\u0131 ve i\u00e7te sosyalist devrim, d\u0131\u015fta milletleraras\u0131 devrim program\u0131. Buna kar\u015f\u0131n hepimizin bildi\u011fi gibi muhalefetin g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc, demokratik devrimin Ge\u00e7ici H\u00fck\u00fcmet\u2019e bask\u0131 yap\u0131larak tamamlanmas\u0131 gerekti\u011fiydi ve onlara g\u00f6re bu s\u0131rada sovyetler, burjuvazinin kontrol edilece\u011fi iktidar organ\u0131 olarak kalacakt\u0131. Bu bamba\u015fka ve savunmac\u0131l\u0131kla \u00e7ok daha uzla\u015fmac\u0131 olan bir g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fc.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Lenin\u2019in muhaliflerinden Kamanev Nisan Konferans\u0131\u2019nda \u015f\u00f6yle s\u00f6yl\u00fcyordu:<\/p>\n<blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u201c\u0130\u015f\u00e7i ve asker sovyetleri vekillerinden sanki onlar bizim kuvvetlerimizin ve devlet g\u00fc\u00e7lerinin \u00f6rg\u00fctlenme merkezleriymi\u015f gibi bahsediyoruz\u2026 Asl\u0131nda isimlerinden belli oluyor ki bunlar halen tamamlanmam\u0131\u015f olan burjuva demokratik g\u00f6revler ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya bulunan bir k\u00fc\u00e7\u00fck burjuva ve proleter blo\u011funu olu\u015fturuyorlar. Burjuva demokratik devrim tamamlanm\u0131\u015f olsayd\u0131 b\u00f6yle bir blok olmayacakt\u0131 ve proletarya b\u00f6yle bir gruba kar\u015f\u0131 devrimci bir sava\u015f\u0131m i\u00e7inde olacakt\u0131\u2026 Ama b\u00fct\u00fcn bunlara ra\u011fmen biz sovyetleri, bizim kuvvetleri \u00f6rg\u00fctleme organlar\u0131m\u0131z olarak tan\u0131ml\u0131yoruz\u2026 Sonu\u00e7 olarak burjuva devrimi tamamlanmam\u0131\u015ft\u0131r, hayat\u0131n\u0131n sonuna gelmemi\u015ftir. Ben art\u0131k hepimizin bu devrimin sonland\u0131r\u0131lmas\u0131ndan sonra iktidar\u0131n proletaryan\u0131n eline ge\u00e7ece\u011fini kabul etmemiz gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\">Yolda\u015f\u0131n \u00fcmitsizce ortaya koydu\u011fu \u015fema asl\u0131nda kendini a\u00e7\u0131k\u00e7a ele veriyor. B\u00fct\u00fcn bu konu\u015fman\u0131n temel noktas\u0131 olan \u201cbu devrimin tamamen sona erdirilmesi\u201d asl\u0131nda iktidar\u0131n el de\u011fi\u015ftirmesinden ba\u015fka bir yolla elde edilemez. Yukar\u0131daki konu\u015fma devrimin s\u0131n\u0131f eksenini g\u00f6rmezden gelmektedir ve partinin g\u00f6revini s\u0131n\u0131f g\u00fc\u00e7lerinin toplanmas\u0131 \u00fczerinden de\u011fil, burjuvazinin bi\u00e7imsel devriminden, burjuva demokratik devrim \u00fczerinden tan\u0131mlamaktad\u0131r. Ona g\u00f6re yapmam\u0131z gereken k\u00fc\u00e7\u00fck bujuvaziyle birlik olu\u015fturarak burjuva iktidar\u0131n\u0131 denetleyip burjuva devriminin bitmesini beklemektir. Bu yolun Men\u015fevik g\u00f6r\u00fc\u015fe ait bir yol oldu\u011fu a\u00e7\u0131kt\u0131r. Bir doktrin bi\u00e7iminde, devrimin g\u00f6revlerini ayn\u0131 dili kullanarak (bir \u201cburjuva\u201d devrimi) a\u00e7\u0131klayan bu konu\u015fmadan Ge\u00e7ici H\u00fck\u00fcmet\u2019i kontrol ederek ondan ilhaklar olmadan bir bar\u0131\u015f isteyen bir politikaya ula\u015fmak hi\u00e7 de zor de\u011fil. Demokratik devrimin tamamlanmas\u0131 da, Kurucu Meclis yoluyla uygulanacak bir dizi reform ile gelecekmi\u015f! Ayr\u0131ca Bol\u015fevik Parti\u2019ye de Kurucu Meclis\u2019te sol kanat rol\u00fc bi\u00e7ilmi\u015f. B\u00f6yle bir g\u00f6r\u00fc\u015f \u201cB\u00fct\u00fcn iktidar Sovyetlere!\u201d slogan\u0131n\u0131 i\u00e7i dolu ger\u00e7ek bir anlamdan mahrum b\u0131rak\u0131yor. Bu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc daha bask\u0131n, tutarl\u0131 ve a\u00e7\u0131k dille yine Nisan Konferans\u0131\u2019nda muhalefetten Nogin dile getirmi\u015fti:<\/p>\n<blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u201cGeli\u015fme s\u00fcrecinde Sovyetlerin bir\u00e7ok i\u015flevi ba\u015fka organlara aktar\u0131lacakt\u0131r. Bir\u00e7ok y\u00f6netim g\u00f6revi yerel, \u00f6zel ve di\u011fer kurumlara aktar\u0131lacakt\u0131r. Devlet yap\u0131s\u0131n\u0131n gelecekteki \u015feklini inceledi\u011fimizde ilk \u00f6nce bir Kurucu Meclis\u2019in, daha sonra da bir Parlamento\u2019nun toplanaca\u011f\u0131n\u0131 reddedemeyiz\u2026 Bu y\u00fczden Sovyetlerin bir\u00e7ok i\u015flevi onlardan al\u0131nacakt\u0131r. Ama bu onlar\u0131n sefalet i\u00e7inde yokolmaya mahk\u00fbm edildikleri anlam\u0131na gelmez. Sovyetler sadece g\u00f6revlerini ba\u015fka kurumlara aktaracaklard\u0131r. Bug\u00fcnk\u00fc sovyet yap\u0131s\u0131 ile \u00fclkemizde bir kom\u00fcn cumhuriyetine ula\u015fmam\u0131z imk\u00e2ns\u0131zd\u0131r.\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n<p>Son olarak bir di\u011fer muhalif yolda\u015f Rusya\u2019n\u0131n daha sosyalizme haz\u0131r olmad\u0131\u011f\u0131 noktas\u0131nda yola \u00e7\u0131kan bir konu\u015fma yapm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u201cProleter devrim slogan\u0131n\u0131 y\u00fckseltti\u011fimizde kitlelerin deste\u011fini alaca\u011f\u0131m\u0131za emin miyiz? Avrupa\u2019da Rusya\u2019dan daha k\u00fc\u00e7\u00fck burjuva bir \u00fclke yoktur. Bu y\u00fczden kitlelerin bir sosyalist devrime s\u0131cak bakmas\u0131 imk\u00e2ns\u0131zd\u0131r ve sonu\u00e7 olarak parti sosyalist devrim duru\u015funu sergilemeye devam ettik\u00e7e k\u00fc\u00e7\u00fcl\u00fcp sadece bir propaganda merkezi haline gelecektir. Sosyalist bir devrim i\u00e7in itici g\u00fc\u00e7 Bat\u0131\u2019dan gelmelidir.\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n<p>Sonra daha da ileri giderek \u015f\u00f6yle devam ediyor:<\/p>\n<blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u201cSosyalist devrim g\u00fcne\u015fi nerede do\u011facak? Ben i\u00e7inde bulundu\u011fumuz durumu ve genel k\u00fclt\u00fcrel seviyemizi g\u00f6z\u00f6n\u00fcne alarak bunun bizim taraf\u0131m\u0131zdan ger\u00e7ekle\u015ftirilece\u011fine inanm\u0131yorum. Biz gerekli itici g\u00fc\u00e7lerden yoksunuz; gereken nesnel ko\u015fullar bizim \u00fclkemizde yok. Ama Bat\u0131\u2019da bu sorun, bizim \u00e7arl\u0131\u011f\u0131 devirme sorunumuzun ortaya konuldu\u011fu bi\u00e7imde konmu\u015ftur.\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\">Belki Lenin\u2019in b\u00fct\u00fcn muhalifleri Nisan Konferans\u0131\u2019nda Nogin ile ayn\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fe sahip de\u011fildi ama hepsi birka\u00e7 ay sonra, Ekim ba\u015f\u0131nda mant\u0131ksal olarak bu sonu\u00e7lar\u0131 kabul etmek zorunda kald\u0131lar. Bu tart\u0131\u015fma asl\u0131nda partinin proleter bir devrime liderlik etmek ya da bir burjuva parlamentosunda muhalefete mecbur kalmak aras\u0131nda se\u00e7im yapma sava\u015f\u0131yd\u0131. \u0130kinci se\u00e7ene\u011fin asl\u0131nda bir Men\u015fevik duru\u015f oldu\u011fu, daha do\u011frusu Men\u015feviklerin \u015eubat Devrimi\u2019nden sonra almak zorunda kald\u0131klar\u0131 bir duru\u015f oldu\u011fu a\u00e7\u0131kt\u0131r. Ger\u00e7ekten de Men\u015fevikler yakla\u015fmakta olan devrimin burjuva devrimi olaca\u011f\u0131, bu devrim h\u00fck\u00fcmetinin yaln\u0131z burjuva g\u00f6revlerini yapabilece\u011fi, sosyal demokrasinin burjuva demokrasisi g\u00f6revlerini \u00fczerine alamayaca\u011f\u0131 ve \u201cburjuvalar\u0131 sola iterken\u201d kendisinin muhalefette kalmas\u0131 gerekti\u011fi gibi g\u00f6r\u00fc\u015fleri y\u0131llar boyu a\u011fa\u00e7kakanlar gibi gagalay\u0131p durdular. Bu senaryo \u00f6zellikle Martinov\u2019un s\u0131k\u0131c\u0131 kusursuzlu\u011fu ile d\u00fczenlenmi\u015fti. 1917\u2019de burjuva devriminin ba\u015flamas\u0131 ile Men\u015fevikler birden kendilerini h\u00fck\u00fcmet kadrosunda buluverdiler. Bu kadroya girdikten sonra \u201cprensiplerle\u201d belirlenmi\u015f b\u00fct\u00fcn tutumlar\u0131ndan geriye ancak tek bir politik sonu\u00e7 kald\u0131: Proletarya iktidar\u0131 ele ge\u00e7irmeye te\u015febb\u00fcs etmesin. \u015eimdi, devrimden \u00f6nce Men\u015fevik bakanc\u0131l\u0131\u011f\u0131 su\u00e7layan ve ayn\u0131 zamanda proletaryan\u0131n iktidar\u0131 ele ge\u00e7irmesine kar\u015f\u0131 olan Bol\u015fevikler, Men\u015feviklerin devrim \u00f6ncesi tutumlar\u0131n\u0131 al\u0131yorlar.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Devrim iki y\u00f6nde politik de\u011fi\u015fmelere sebep oldu: Sa\u011fc\u0131lar Kadet <sup><a href=\"#footnote_16_238\" id=\"identifier_16_238\" class=\"footnote-link footnote-identifier-link\" title=\"Anayasal Demokratik Parti: 1905 y\u0131l\u0131n\u0131n ekim ay\u0131nda Moskova&rsquo;da kuruldu. &Ccedil;arl\u0131k Rusyas\u0131n\u0131n &ldquo;liberal&rdquo; burjuva partisidir. Partinin &uuml;yeleri Kadetler olarak adland\u0131r\u0131l\u0131yordu, &ccedil;&uuml;nk&uuml; Kadet Rus&ccedil;ada KD k\u0131saltmas\u0131yd\u0131.\">16<\/a><\/sup> Kadetler de cumhuriyet\u00e7i oldular ( bu sola do\u011fru a\u00e7\u0131k bir kaymayd\u0131); Sosyalist devrimciler ve Men\u015fevikler de iktidardaki burjuva partisi oldular \u2013 bu da sa\u011fa a\u00e7\u0131k bir kayma. \u0130\u015fte bunlar burjuva toplumunun devlet g\u00fcc\u00fc, d\u00fczen ve denge i\u00e7in kendisine yeni bir dayanak arad\u0131\u011f\u0131 yollard\u0131r. Fakat ayn\u0131 zamanda Men\u015fevikler bi\u00e7imsel sosyalizmlerini terk ederek kaba demokratik pozisyona ge\u00e7erlerken Bol\u015feviklerin sa\u011f kanad\u0131 da Men\u015feviklerin d\u00fcnk\u00fc pozisyonuna, yani bi\u00e7imsel sosyalizme ge\u00e7iyorlard\u0131.<\/p>\n<h2>\u201c<b><i>Ekim Dersleri<\/i><\/b>\u201dnin birincisi<\/h2>\n<blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u201cParti olmadan, partiye ra\u011fmen, partinin yerini alacak ba\u015fka bir \u00f6rg\u00fctle proletarya devrimi ba\u015far\u0131ya ula\u015famaz! Son \u00e7eyrek y\u00fczy\u0131ldan al\u0131nacak en \u00f6nemli ders budur.\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n<p>Tro\u00e7ki metnin sonuna do\u011fru \u015f\u00f6yle devam ediyor:<\/p>\n<blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u201cPartinin proleter devrimindeki \u00f6nemi \u00fczerindeki yarg\u0131m\u0131za, bunu ink\u00e2r edemeyecek ve anlam\u0131n\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fcmsemeyecek kadar b\u00fcy\u00fck bir bedel \u00f6deyerek varm\u0131\u015f bulunuyoruz.\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n<blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u201cProleter devriminde, proletarya sadece temel m\u00fccadeleci g\u00fc\u00e7 de\u011fil, ama \u00f6nc\u00fcs\u00fc sayesinde ayn\u0131 zamanda y\u00f6netici g\u00fc\u00e7t\u00fcr de. Burjuva devriminde burjuvazinin e\u011fitimi, belediyeleri ve \u00fcniversiteleriyle oynad\u0131\u011f\u0131 muazzam rol\u00fc proleter devriminde proletarya ancak partisiyle oynayabilir.. Ayr\u0131ca d\u00fc\u015fman\u0131n daha bilin\u00e7li hale gelmesiyle partinin rol\u00fc daha b\u00fcy\u00fck bir \u00f6nem kazanmaktad\u0131r. Y\u00fczy\u0131llara uzanan h\u00e2kimiyeti zarf\u0131nda burjuvazi eski b\u00fcrokratik monar\u015fininkiyle k\u0131yasland\u0131\u011f\u0131nda onunkinden \u00e7ok daha \u00fcst\u00fcn bir politik ekol geli\u015ftirmi\u015ftir.<\/p>\n<\/blockquote>\n<blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\">Parlamentarizm proletaryaya devrim i\u00e7in bir dereceye kadar e\u011fitim yeri olarak hizmet etmi\u015fse, kar\u015f\u0131 devrimci stratejinin okulu olarak burjuvaziye \u00e7ok daha b\u00fcy\u00fck hizmette bulunmu\u015ftur. Bu konuda, burjuvazinin parlamentarizm yoluyla Sosyal Demokrasi\u2019yi \u00f6zel m\u00fclkiyetin temel dayana\u011f\u0131 olacak \u015fekilde e\u011fitmi\u015f bulundu\u011funu s\u00f6ylemek yeter.<\/p>\n<\/blockquote>\n<blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\">Avrupa\u2019da toplumsal devrim \u00e7a\u011f\u0131, ilk ad\u0131mlar\u0131ndan belli oldu\u011fu gibi yaln\u0131z \u015fiddetli ve insafs\u0131z bir m\u00fccadele de\u011fil, ayn\u0131 zamanda 1917\u2019 de bizde oldu\u011fundan \u00e7ok daha planl\u0131 ve hesapl\u0131 sava\u015flar \u00e7a\u011f\u0131 olacakt\u0131r.\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\">\n<div id=\"attachment_651\" style=\"width: 130px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/pgbsosyalizm.org\/yenicms\/wp-content\/uploads\/2014\/02\/43subat-2011.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-651\" class=\"wp-image-651\" src=\"https:\/\/pgbsosyalizm.org\/yenicms\/wp-content\/uploads\/2014\/02\/43subat-2011-650x1024.jpg\" alt=\"\" width=\"120\" height=\"189\" srcset=\"https:\/\/pgbsosyalizm.org\/yenicms\/wp-content\/uploads\/2014\/02\/43subat-2011-650x1024.jpg 650w, https:\/\/pgbsosyalizm.org\/yenicms\/wp-content\/uploads\/2014\/02\/43subat-2011-190x300.jpg 190w, https:\/\/pgbsosyalizm.org\/yenicms\/wp-content\/uploads\/2014\/02\/43subat-2011-1140x1794.jpg 1140w\" sizes=\"auto, (max-width: 120px) 100vw, 120px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-651\" class=\"wp-caption-text\"><a href=\"https:\/\/pgbsosyalizm.org\/pdf\/pgbs43_govde_son.pdf\">Bu say\u0131n\u0131n t\u00fcm yaz\u0131lar\u0131n\u0131 okumak i\u00e7in t\u0131klay\u0131n.<\/a><\/p><\/div>\n<ol class=\"footnotes\"><li id=\"footnote_1_238\" class=\"footnote\">La V\u00e9rit\u00e9\/Ger\u00e7ek&#8217;in 69. say\u0131s\u0131ndan dilimize Ceyhun Seval taraf\u0131ndan \u00e7evrilmi\u015ftir.<span class=\"footnote-back-link-wrapper\">[<a href=\"#identifier_1_238\" class=\"footnote-link footnote-back-link\">&#8617;<\/a>]<\/span><\/li><li id=\"footnote_2_238\" class=\"footnote\">Tro\u00e7ki\u2019nin SSCB\u2019nin stalinci yozla\u015fmas\u0131n\u0131 tahlil eden iki eserine yap\u0131lan at\u0131f;: <i>\u015eekilsizle\u015fen Devrim<\/i> (1929) ve <i>\u0130hanete U\u011frayan Devrim <\/i>(1936).<span class=\"footnote-back-link-wrapper\">[<a href=\"#identifier_2_238\" class=\"footnote-link footnote-back-link\">&#8617;<\/a>]<\/span><\/li><li id=\"footnote_3_238\" class=\"footnote\">\u201c<i>Le RSAP et la Quatrieme Internationale<\/i>\u201d, 15 ve 16 Temmuz 1936 (Trotsky, Oeuvres completes, B\u00f6l\u00fcm 10, sayfa 248).<span class=\"footnote-back-link-wrapper\">[<a href=\"#identifier_3_238\" class=\"footnote-link footnote-back-link\">&#8617;<\/a>]<\/span><\/li><li id=\"footnote_4_238\" class=\"footnote\">\u201cLettre a James P. Cannon<\/i>\u201d, 20 Ekim 1937 ( Trotsky, Oeuvres completes, B\u00f6l\u00fcm 15, sayfa 198). Roosevelt o s\u0131ralar Demokrat Partiden cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131na adayd\u0131.<span class=\"footnote-back-link-wrapper\">[<a href=\"#identifier_4_238\" class=\"footnote-link footnote-back-link\">&#8617;<\/a>]<\/span><\/li><li id=\"footnote_5_238\" class=\"footnote\">\u201c<i>Quatre-vingt-dix- ann\u00e9es de Manifeste communiste<\/i>\u201d, 30 Ekim 1937 (Trotsky, Oeuvres completes, B\u00f6l\u00fcm 15, sayfa 229).<span class=\"footnote-back-link-wrapper\">[<a href=\"#identifier_5_238\" class=\"footnote-link footnote-back-link\">&#8617;<\/a>]<\/span><\/li><li id=\"footnote_6_238\" class=\"footnote\">Bug\u00fcn <i>Ge\u00e7i\u015f Program\u0131<\/i> ad\u0131yla bilinen program tasar\u0131s\u0131 ilk kez Rus\u00e7a olarak Muhalefet B\u00fclteni\u2019nin 66 ve 67. say\u0131lar\u0131nda, yani May\u0131s-Haziran 1938 tarihlerinde yay\u0131nland\u0131. IV. Enternasyonal\u2019in 1938 y\u0131l\u0131n\u0131n Eyl\u00fcl ay\u0131ndaki kurulu\u015f konferans\u0131nda da kabul edildi.<span class=\"footnote-back-link-wrapper\">[<a href=\"#identifier_6_238\" class=\"footnote-link footnote-back-link\">&#8617;<\/a>]<\/span><\/li><li id=\"footnote_7_238\" class=\"footnote\">\u201c<i>Le RSAP et la Quatrieme Internationale<\/i>\u201d, 15 ve 16 Temmuz 1936<span class=\"footnote-back-link-wrapper\">[<a href=\"#identifier_7_238\" class=\"footnote-link footnote-back-link\">&#8617;<\/a>]<\/span><\/li><li id=\"footnote_8_238\" class=\"footnote\">\u015eili\u2019de 4 Eyl\u00fcl 1970 se\u00e7imlerinden zaferle \u00e7\u0131kan Halk Birli\u011fi, Sosyalist Parti\u2019yi, Kom\u00fcnist Parti\u2019yi, Sosyal Demokrat Parti\u2019yi, Birle\u015fik Halk Eylemi Hareketi\u2019ni (MAPU), Ba\u011f\u0131ms\u0131z Halk Eylemi\u2019ni (API), H\u0131ristiyan Solu ve Ulusal Sendika Federasyonu\u2019yla Birle\u015fik \u0130\u015f\u00e7i Konfederasyonu\u2019nu (CUT) biraraya getiren bir partiler ve i\u015f\u00e7i sendikalar\u0131 koalisyonuydu. Bu koalisyon, kurulu\u015fundan tam \u00fc\u00e7 y\u0131l sonra, 11 Eyl\u00fcl 1973\u2019te, Amerikan emperyalizminin do\u011frudan deste\u011fiyle ger\u00e7ekle\u015ftirilen bir askeri darbeyle devrildi. Askeri darbenin lideri general Pinochet\u2019di ve Halk Birli\u011fi h\u00fck\u00fcmeti taraf\u0131ndan \u201cdemokratik me\u015fruiyete duydu\u011fu sayg\u0131\u201d gerek\u00e7e g\u00f6sterilerek Genelkurmay Ba\u015fkan\u0131 olarak atanm\u0131\u015ft\u0131. Bu politikan\u0131n bedelini her partiden binlerce emek\u00e7i, gen\u00e7 ve militan \u00f6zg\u00fcrl\u00fckleri ve hayatlar\u0131yla \u00f6dediler.<span class=\"footnote-back-link-wrapper\">[<a href=\"#identifier_8_238\" class=\"footnote-link footnote-back-link\">&#8617;<\/a>]<\/span><\/li><li id=\"footnote_9_238\" class=\"footnote\">Oeuvres completes, B\u00f6l\u00fcm 10, sayfa 312.<span class=\"footnote-back-link-wrapper\">[<a href=\"#identifier_9_238\" class=\"footnote-link footnote-back-link\">&#8617;<\/a>]<\/span><\/li><li id=\"footnote_10_238\" class=\"footnote\">Radikal Parti: Tro\u00e7ki o s\u0131ralar bu partinin i\u015flevinin k\u00fc\u00e7\u00fck burjuvaziyi sermayenin yede\u011fine \u00e7ekmek oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyordu. Tro\u00e7ki Halk Cephesinden s\u00f6z ederken \u015f\u00f6yle diyordu: \u201c <i>Radikal Parti ve onun benzeri daha da k\u00fc\u00e7\u00fck koku\u015fmu\u015f gruplar\u0131n \u015fahs\u0131nda cisimlenen bir i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 ile emperyalist burjuvazi koalisyonuydu. Bu koalisyon parlamenter zemine de uzan\u0131yordu. Radikal Parti her iki zeminde de tam bir eylem \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne sahipti ve proletaryan\u0131n eylem \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc sertlikle s\u0131n\u0131rl\u0131yordu.<\/i>\u201d (26 Kas\u0131m 1935 tarihli \u201cHalk Cephesi ve Eylem Komiteleri\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 makalenin ilk sat\u0131rlar\u0131).<span class=\"footnote-back-link-wrapper\">[<a href=\"#identifier_10_238\" class=\"footnote-link footnote-back-link\">&#8617;<\/a>]<\/span><\/li><li id=\"footnote_11_238\" class=\"footnote\">O s\u0131ralar Kanada\u2019da s\u00fcrg\u00fcnde olan Tro\u00e7ki Rusya\u2019ya ancak May\u0131s ay\u0131nda geri d\u00f6nebilecektir.<span class=\"footnote-back-link-wrapper\">[<a href=\"#identifier_11_238\" class=\"footnote-link footnote-back-link\">&#8617;<\/a>]<\/span><\/li><li id=\"footnote_12_238\" class=\"footnote\">Men\u015fevikler: Rus Sosyal Demokrat \u0130\u015f\u00e7i Partisi\u2019nin (RSD\u0130P) 1903 y\u0131l\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fen Londra Konferans\u0131\u2019ndaki par\u00e7alanmas\u0131 s\u0131ras\u0131nda az\u0131nl\u0131k e\u011filimine verilen add\u0131r. Bol\u015feviklere (\u00e7o\u011funluklar) muhalefet eden Men\u015fevikler, 1917\u2019de Ge\u00e7ici H\u00fck\u00fcmete kat\u0131ld\u0131klar\u0131 gibi bu h\u00fck\u00fcmetin b\u00fct\u00fcn sava\u015f politikas\u0131n\u0131 s\u0131rtland\u0131klar\u0131ndan devrimci s\u00fcrecin \u00f6n\u00fcndeki ana engel olarak dikiliyorlard\u0131. 25 Ekim 1917\u2019deki Sovyet Kongresinde 673 \u00fczerinden 110 delegeyle az\u0131nl\u0131k olarak temsil ediliyorlard\u0131 ve Ekim Devrimi\u2019nin karar\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 \u00fczerine bunun bir \u201cBol\u015fevik H\u00fck\u00fcmet Darbesi\u201d oldu\u011funu il\u00e2n ederek salonu terk ettiler.<span class=\"footnote-back-link-wrapper\">[<a href=\"#identifier_12_238\" class=\"footnote-link footnote-back-link\">&#8617;<\/a>]<\/span><\/li><li id=\"footnote_13_238\" class=\"footnote\">Rus Devrimci Sosyalist Partisi (SR): 1901\u2019de Berlin\u2019de s\u00fcrg\u00fcnde kurulmu\u015ftu. Lenin\u2019in Rus Sosyal Demokrat \u0130\u015f\u00e7i Partisi\u2019ne muhalif olan bu parti, kendini k\u00f6yl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn temsilcisi olarak g\u00f6r\u00fcyordu.<span class=\"footnote-back-link-wrapper\">[<a href=\"#identifier_13_238\" class=\"footnote-link footnote-back-link\">&#8617;<\/a>]<\/span><\/li><li id=\"footnote_14_238\" class=\"footnote\">Ge\u00e7ici H\u00fck\u00fcmet: 16 Mart 1917\u2019de Petrograd\u2019da olu\u015fturulan h\u00fck\u00fcmet. Bu h\u00fck\u00fcmet, \u00c7arl\u0131k rejimin \u00e7\u00f6kmesi sonucu kitle hareketini dizginlemek i\u00e7in kurulmu\u015ftu. Men\u015fevikler ve SR\u2019ler taraf\u0131ndan destekleniyordu ve burjuvaziyle \u00c7arl\u0131k rejimini art\u0131klar\u0131ndan meydana geliyordu. Ge\u00e7ici H\u00fck\u00fcmet \u00f6nce prens Georgi Lvov taraf\u0131ndan daha sonraysa Sosyalist-Devrimci (SR) Aleksand\u0131r Kerenski taraf\u0131ndan y\u00f6netildi. Bu h\u00fck\u00fcmetin temel hedefi \u015fuydu: Devrimi geri \u00e7ekilmeye zorlamak ve Rusya\u2019n\u0131n 1. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 s\u0131ras\u0131nda \u201cm\u00fcttefikler\u201din saf\u0131nda kalmas\u0131n\u0131 garanti alt\u0131na almak.<span class=\"footnote-back-link-wrapper\">[<a href=\"#identifier_14_238\" class=\"footnote-link footnote-back-link\">&#8617;<\/a>]<\/span><\/li><li id=\"footnote_15_238\" class=\"footnote\">Blankizm: Ad\u0131n\u0131 militan Frans\u0131z sosyalisti Auguste Blanqui\u2019den (8 \u015eubat 1805-1 0cak 1881) alan XIX. y\u00fczy\u0131l\u0131n devrimci ak\u0131m\u0131. Blanqui, devrimin iyi \u00f6rg\u00fctlenmi\u015f k\u00fc\u00e7\u00fck bir devrimciler grubunun ger\u00e7ekle\u015ftirece\u011fi bir darbenin sonucu olaca\u011f\u0131n\u0131 varsay\u0131yordu. Ona g\u00f6re bu darbe halk\u0131n devrime kat\u0131lmas\u0131na ivme kazand\u0131racakt\u0131.<span class=\"footnote-back-link-wrapper\">[<a href=\"#identifier_15_238\" class=\"footnote-link footnote-back-link\">&#8617;<\/a>]<\/span><\/li><li id=\"footnote_16_238\" class=\"footnote\">Anayasal Demokratik Parti: 1905 y\u0131l\u0131n\u0131n ekim ay\u0131nda Moskova\u2019da kuruldu. \u00c7arl\u0131k Rusyas\u0131n\u0131n \u201cliberal\u201d burjuva partisidir. Partinin \u00fcyeleri Kadetler olarak adland\u0131r\u0131l\u0131yordu, \u00e7\u00fcnk\u00fc Kadet Rus\u00e7ada KD k\u0131saltmas\u0131yd\u0131.<span class=\"footnote-back-link-wrapper\">[<a href=\"#identifier_16_238\" class=\"footnote-link footnote-back-link\">&#8617;<\/a>]<\/span><\/li><\/ol>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&#8212; Jean-Pierre RAFFI 1 Tro\u00e7ki, (Eyl\u00fcl 1924\u2019te yazd\u0131\u011f\u0131) Ekim Dersleri kitab\u0131n\u0131n birinci b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u201cEkim\u2019i \u0130ncelemek Gerek\u201d olarak belirlemi\u015f ve 1917 \u015eubat\u2019\u0131ndan Ekim ay\u0131na kadar Bol\u015feviklerin Rusya\u2019daki iktidar\u0131 ele ge\u00e7irmeleri s\u0131ras\u0131nda verdikleri sava\u015ftan dersler \u00e7\u0131karmay\u0131 \u00f6n\u00fcne koymu\u015ftu. Asl\u0131nda kitab\u0131n kendisi devrimi ilk \u00f6nce \u201c\u015fekilsizle\u015ftiren\u201d, daha sonra da ona \u201cihanet eden\u201d 2 Stalinist b\u00fcrokrasinin y\u00fckseli\u015fine kar\u015f\u0131 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[24],"tags":[],"class_list":["post-238","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-43-say-ubat-2011"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pgbsosyalizm.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/238","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pgbsosyalizm.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pgbsosyalizm.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pgbsosyalizm.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pgbsosyalizm.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=238"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/pgbsosyalizm.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/238\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":857,"href":"https:\/\/pgbsosyalizm.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/238\/revisions\/857"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pgbsosyalizm.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=238"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pgbsosyalizm.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=238"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pgbsosyalizm.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=238"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}