{"id":239,"date":"2011-02-01T21:50:01","date_gmt":"2011-02-01T19:50:01","guid":{"rendered":"http:\/\/pgbsosyalizm.org\/yenicms\/?p=239"},"modified":"2014-07-01T20:32:43","modified_gmt":"2014-07-01T18:32:43","slug":"anti-emperyalist-birleik-cephe-ve-suerekli-devrim","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pgbsosyalizm.org\/?p=239","title":{"rendered":"Anti-Emperyalist Birle\u015fik Cephe ve S\u00fcrekli Devrim"},"content":{"rendered":"

— Joao Alfredo LUNA 1<\/a><\/sup><\/p>\n

S\u0131n\u0131f m\u00fccadelesinin ko\u015fullar\u0131 Lev Tro\u00e7ki\u2019nin ya\u015fam\u0131n\u0131n son y\u0131llar\u0131n\u0131 Mexico\u2019da ge\u00e7irmesine neden oldu\u011fu i\u00e7in ayn\u0131 zamanda onun Latin Amerika\u2019n\u0131n sorunlar\u0131yla do\u011frudan ilgilenmesine de vesile oldu.<\/p>\n

Tro\u00e7ki, Rusya\u2019da \u00c7arl\u0131k rejimine kar\u015f\u0131 y\u00fcr\u00fct\u00fclen devrimci m\u00fccadele d\u00f6nemi boyunca marksizme yapt\u0131\u011f\u0131 ki\u015fisel katk\u0131lar\u0131 yeniden ele alan ve bunlar\u0131 b\u00f6lgeye has yeni sorunlar\u0131 inceleyerek ve kendi militan deneyimi ile b\u00fct\u00fcnleyerek – yani h\u00fck\u00fcmet d\u00fczeyinde oldu\u011fu kadar Sovyet devletinin in\u015fas\u0131 tekil deneyiminin sorunlar\u0131n\u0131 da dahil ederek- i\u015f\u00e7i hareketine burada da \u00f6zg\u00fcn bir katk\u0131y\u0131 miras olarak b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131r. Maalesef bu katk\u0131 da, aynen e\u015fitsiz ve bile\u015fik geli\u015fme yasas\u0131n\u0131n durumunda oldu\u011fu gibi kendisinden sonra yeterince \u00fczerinde durulup geli\u015ftirilememi\u015ftir.<\/p>\n

Tro\u00e7ki 1929-1930 y\u0131llar\u0131nda yay\u0131nlanan \u00fcnl\u00fc S\u00fcrekli Devrim<\/i> adl\u0131 eserinde, ger\u00e7ekte o g\u00fcn\u00fcn Sovyet b\u00fcrokrasisinin yanl\u0131\u015flar\u0131n\u0131 \u201chakl\u0131 g\u00f6stermeye \u00e7al\u0131\u015fan\u201d bir ideolojinin \u00fcr\u00fcn\u00fc olan ve bizzat Stalin taraf\u0131ndan \u201ctek \u00fclkede sosyalizm\u201d olarak vaftiz edilen yeni bir teoriye kar\u015f\u0131 \u201czorunlu\u201d bir polemi\u011fe giri\u015fmi\u015fti. Tro\u00e7ki bu polemikte kendisinin 1905 Rus devriminin hemen ertesinde, yani hen\u00fcz Petrograd sovyeti ba\u015fkan\u0131yken geli\u015ftirmi\u015f oldu\u011fu baz\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnceleri yeniden ele al\u0131rken eserin giri\u015f b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde \u015f\u00f6yle yaz\u0131yordu:<\/p>\n

\n

\u201cMarksizmin hareket noktas\u0131 d\u00fcnya ekonomisidir ve gene marksizme g\u00f6re bu d\u00fcnya ekonomisi de ulusal ekonomilerin basit bir toplam\u0131 olmay\u0131p d\u00fcnya pazar\u0131 ve uluslararas\u0131 i\u015fb\u00f6l\u00fcm\u00fc taraf\u0131ndan yarat\u0131lm\u0131\u015f muazzam bir ba\u011f\u0131ms\u0131z ger\u00e7ekliktir. Ve \u00e7a\u011f\u0131m\u0131zda bu d\u00fcnya pazar\u0131 b\u00fct\u00fcn ulusal pazarlar\u0131 h\u00e2kimiyeti alt\u0131na alm\u0131\u015ft\u0131r. Uzunca zamand\u0131r kapitalist toplumun \u00fcretici g\u00fc\u00e7leri ulusal s\u0131n\u0131rlar\u0131 a\u015fm\u0131\u015f durumdad\u0131r (…).<\/p>\n

D\u00fcnya ekonomisi i\u00e7inde yer alan bir \u00fclkede, o \u00fclkenin co\u011frafi, tarihsel ve k\u00fclt\u00fcrel ko\u015fullar\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurulmaks\u0131z\u0131n sadece ulusal \u00e7er\u00e7evede kendi kendine yeterli veya kendi i\u00e7inde uyumlu ve ekonominin b\u00fct\u00fcn dallar\u0131n\u0131 kucaklayan bir sistemi in\u015fa etmeye \u00e7al\u0131\u015fmak t\u00fcm\u00fcyle gerici bir \u00fctopyad\u0131r.\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n

Ulusal \u00f6zg\u00fcll\u00fcklere sistemlerin genel \u00e7izgilerini \u201ctamamlay\u0131c\u0131\u201d bir nitelik atfeden stalinci basitle\u015ftirmeyi parlak bir sentezle \u00e7\u00fcr\u00fcten Tro\u00e7ki, stalincili\u011fi, \u201cbu ulusal \u00f6zg\u00fcll\u00fcklerin tam da e\u015fitsiz tarihsel geli\u015fmenin bir \u00fcr\u00fcn\u00fc olduklar\u0131n\u0131<\/i>\u201d anlayamamakla su\u00e7luyor. \u0130\u015fte bu durum, tarihsel geli\u015fmenin genel \u00e7izgisini terketmeksizin verili bir \u00fclkede her marksisti somut durumun somut tahliline y\u00f6nelmeye zorlar.<\/p>\n

Geri kalm\u0131\u015f, s\u00f6m\u00fcrge ya da yar\u0131-s\u00f6m\u00fcrge olarak adland\u0131r\u0131lan \u00fclkelerin niteli\u011fi onlar\u0131n d\u00fcnya pazar\u0131 i\u00e7indeki konumlar\u0131n\u0131 tan\u0131mlayan bir \u00f6zg\u00fcll\u00fckt\u00fcr. Onlar\u0131; hammadde \u00fcreticileri, ucuz emek pazar\u0131 ve bu mant\u0131\u011f\u0131n \u00fcr\u00fcn\u00fc yat\u0131r\u0131mlarla emperyalist merkezlere ba\u011f\u0131ml\u0131 k\u0131lan bir niteliktir bu. Ve bu durumun tarihsel bedeli de esas olarak bu \u00fclkelerin s\u00f6m\u00fcr\u00fclen ve ezilen y\u0131\u011f\u0131nlar\u0131na y\u00fczy\u0131ll\u0131k sefalet ve e\u011freti ya\u015fam ko\u015fullar\u0131 olarak \u00f6detilir.<\/p>\n

Her ne kadar bu \u00fclkelerin kitlelerinin m\u00fccadelesi 1930\u2019lu y\u0131llardan itibaren kapitalistlerden ve b\u00fcy\u00fck toprak sahiplerinden \u00f6nemli haklar koparm\u0131\u015fsa da, \u00f6zellikle son y\u0131llarda \u015fiddetlenen kapitalist kriz, bizzat Birle\u015fmi\u015f Milletler raporlar\u0131nda da \u201ckay\u0131p y\u00fczy\u0131l\u201d ad\u0131yla ifadesini bulan bir gerilemeyi g\u00fcndeme getirmi\u015f ve s\u00f6zde \u201cBin Y\u0131l\u0131n Hedefleri\u201dni alt\u00fcst ederek yoksullu\u011fun t\u0131rman\u0131\u015f\u0131n\u0131 \u00e7\u0131plak g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne o kadar barizce sermi\u015ftir ki, b\u00fct\u00fcn bunlar emperyalist boyunduruktan kurtulmay\u0131 her zamankinden daha acil bir zorunluluk haline getirmi\u015ftir. Bu da, tabiat\u0131yla, anti-emperyalist birle\u015fik cephe meselesini b\u00fct\u00fcn yak\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131yla g\u00fcndeme getiriyor.<\/p>\n

\u00c7o\u011funlu\u011fun Kazan\u0131lmas\u0131<\/h2>\n

Birle\u015fik cephe i\u00e7in m\u00fccadelenin hareket noktas\u0131 Kom\u00fcnist Enternasyonal\u2019in ilk kongrelerinde o g\u00fcn\u00fcn ko\u015fullar\u0131 alt\u0131nda Lenin ve Tro\u00e7ki\u2019nin form\u00fcle ettikleri bi\u00e7imiyle \u00e7o\u011funlu\u011fun kazan\u0131lmas\u0131 i\u00e7in verilen m\u00fccadeledir. \u00d6te yandan, bu terimi kullanmam\u0131\u015f olmakla birlikte, birle\u015fik cephenin i\u00e7eri\u011fi Marx taraf\u0131ndan Uluslararas\u0131 Emek\u00e7iler Derne\u011fi\u2019nin 1. Kongresinde yapt\u0131\u011f\u0131 teklifle \u015f\u00f6yle tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131:<\/p>\n

\n

\u201c \u0130\u015f\u00e7ilerin s\u0131n\u0131f olarak \u00f6rg\u00fctlenmeleriyle s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesinin ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131n h\u0131z kazanmas\u0131n\u0131 g\u00fcvence alt\u0131na alabilmek amac\u0131yla, emek\u00e7ilerin birle\u015fik eylemi yolunda acil bir anla\u015fmaya imkan sa\u011flas\u0131n diye program\u0131n belirli maddelerle s\u0131n\u0131rland\u0131rlmas\u0131\u201d.<\/p>\n<\/blockquote>\n

Ancak, \u00f6zellikle 1917 Rus Devriminin zaferinden sonra ve 1917-1921 y\u0131llar\u0131 aras\u0131ndaki devrimci dalga esnas\u0131nda Sosyalist Enternasyonal\u2019in ihanetiyle birlikte ortaya \u00e7\u0131kan yeni durum birli\u011fin kazan\u0131lmas\u0131 m\u00fccadelesini zorunlu olarak yeni bir boyuta ta\u015f\u0131d\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc Sosyalist Enternasyonal faaliyetini s\u00fcrd\u00fcrmekte oldu\u011fu \u00fclkelerin \u00e7o\u011funda etkisini h\u00e2l\u00e2 kaybetmemi\u015fti ve \u00fcstelik b\u00fct\u00fcn bu \u00fclkelerde i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 i\u00e7inde genellikle \u00e7o\u011funlu\u011fu elinde tutuyordu.<\/p>\n

Bundan sonraki ony\u0131lda birli\u011fin kazan\u0131lmas\u0131 m\u00fccadelesi daha zorla\u015ft\u0131 \u00e7\u00fcnk\u00fc stalinistle\u015ftirilmi\u015f Kom\u00fcnist Enternasyonal de kar\u015f\u0131 devrimci saflara kat\u0131ld\u0131. \u0130\u015f art\u0131k daha da zordu: Kitleler \u00fczerinde etkiye sahip Kom\u00fcnist ve Sosyalist Enternasyonal ad\u0131yla an\u0131lan iki kar\u015f\u0131-devrimci ayg\u0131tla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yayd\u0131k.<\/p>\n

Lenin ve Tro\u00e7ki taraf\u0131ndan savunulan birle\u015fik cephe politikas\u0131 1921 ve 1922 y\u0131llar\u0131nda Kom\u00fcnist Enternasyonal\u2019in III. ve IV. Kongrelerinde al\u0131nan \u015fu kararla g\u00fcndeme getirildi:<\/p>\n

\n

\u201cSosyal demokrasinin burjuvaziyle ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi a\u00e7\u0131k ya da \u00f6rt\u00fcl\u00fc koalisyonun kar\u015f\u0131s\u0131na, kom\u00fcnistler, b\u00fct\u00fcn emek\u00e7ilerin birle\u015fik cephesini ve b\u00fct\u00fcn i\u015f\u00e7i partilerinin politik ve ekonomik i\u015fbirli\u011fini dikerek, burjuvazinin iktidar\u0131n\u0131 y\u0131kmay\u0131 ve onun nihai yenilgisi sa\u011flamay\u0131 koyarlar. B\u00fct\u00fcn emek\u00e7ilerin burjuvaziye kar\u015f\u0131 y\u00fcr\u00fcttt\u00fckleri ortak m\u00fccadelede b\u00fct\u00fcn devlet ayg\u0131t\u0131 i\u015f\u00e7i h\u00fck\u00fcmetinin eline ge\u00e7melidir ki, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n konumu g\u00fc\u00e7lenebilsin.\u201d 2<\/a><\/sup><\/p>\n<\/blockquote>\n

Bunun anlam\u0131 ise birle\u015fik cephenin stratejik bir nitelik ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131, birle\u015fik cepheden kaynaklanan h\u00fck\u00fcmetlere, i\u015f\u00e7i ve k\u00f6yl\u00fc h\u00fck\u00fcmetine (Tezler<\/i>de ad\u0131 ge\u00e7en ve proletarya diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn pop\u00fcler ge\u00e7i\u015f form\u00fcl\u00fc) yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Yani bu, ayg\u0131tlar\u0131n kar\u015f\u0131-devrimci politikalar\u0131n\u0131 etkisiz k\u0131larak onlar\u0131 kand\u0131rmak i\u00e7in ortaya at\u0131lm\u0131\u015f basit bir taktikten \u00f6te bir yakla\u015f\u0131md\u0131r.<\/p>\n

Birle\u015fik cephe, varolandan hareketle gelece\u011fi haz\u0131rlamaya yard\u0131mc\u0131 olmakt\u0131r. Kitlelerin direni\u015f eylemlerinden hareket ederek, onlar\u0131n, kendi hareket ve deneyimleriyle, en basit ekonomik taleplerini elde etmeleri m\u00fccadelesinin bile \u00f6zel m\u00fclkiyet meselesini g\u00fcndeme getirmedik\u00e7e ba\u015far\u0131l\u0131 olamayaca\u011f\u0131 bilincini edinmelerine yard\u0131mc\u0131 olmakt\u0131r. Bir ba\u015fka ifadeyle genel olarak iktidar i\u00e7in m\u00fccadelenin zorunlulu\u011fu bilincine varmalar\u0131n\u0131 sa\u011flamakt\u0131r.<\/p>\n

\u015eu ana kadar birle\u015fik cepheden s\u00f6z ederken, birle\u015fik \u201ci\u015f\u00e7i\u201d cephesi ya da \u201canti-emperyalist\u201d birle\u015fik cephe ay\u0131r\u0131m\u0131n\u0131 yapmam\u0131\u015f olmam\u0131z\u0131n nedeni bizi ilgilendiren konunun y\u00f6ntemle ilgili k\u0131sm\u0131 olmas\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc her iki \u201ccephe\u201dye yakla\u015f\u0131mda da y\u00f6ntem ayn\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Anti-emperyalist birle\u015fik cephe anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n kayna\u011f\u0131n\u0131 Kom\u00fcnist Enternasyonal\u2019in IV. kongresinde Do\u011fu Meselesi \u00dczerine Genel Tezler<\/i> ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda g\u00f6rmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr, \u015f\u00f6yle ki:<\/p>\n

\u201cSalt i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131n \u2018savunusu\u2019 temelinde y\u00fcr\u00fct\u00fclecek bir m\u00fccadele, Do\u011fuda, proleter devriminin itibar\u0131n\u0131 yok edecek en beter oport\u00fcnizmin bir sonucu olur. En az bunun kadar zararl\u0131 bir di\u011fer yakla\u015f\u0131m da ulusal birlik ad\u0131na i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n g\u00fcnl\u00fck m\u00fccadelelerinin d\u0131\u015f\u0131nda durma e\u011filimidir.\u201d<\/p><\/blockquote>\n

Tezler \u015f\u00f6yle devam eder:<\/p>\n

\n

\u201cYerel y\u00f6netici s\u0131n\u0131flar yabanc\u0131 sermaye ile uzla\u015fma gir\u015frimlerinde bulunduklar\u0131nda ve bu giri\u015fimlerin sonucunda geni\u015f halk y\u0131\u011f\u0131nlar\u0131n\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131 daha da zedelendi\u011finde (birle\u015fik cephe) daha da zorunlu hale gelir. \u00d6te yandan, nas\u0131l birle\u015fik i\u015f\u00e7i cephesi \u015fiar\u0131 Bat\u0131da sosyal demokratlar\u0131n proletaryan\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131na kar\u015f\u0131 y\u00fcr\u00fctt\u00fckleri ihaneti d\u00fcn oldu\u011fu gibi bug\u00fcn de g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne sermeye imkan sunuyorsa, anti-emperyalist birle\u015fik cephe \u015fiar\u0131 da Do\u011fu \u00fclkelerindeki \u00e7e\u015fitli burjuva milliyet\u00e7isi ak\u0131mlar\u0131n teredd\u00fct ve karars\u0131zl\u0131klar\u0131n\u0131n maskesinin indirilmesine katk\u0131da bulunacakt\u0131r.\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n

Geri \u00fclkelerin toplumsal yap\u0131s\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulunduruldu\u011funda, bu \u00fclkelerin i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 ne kadar modern ve yo\u011funla\u015fm\u0131\u015f olursa olsun, emperyalizmi yenilgiye u\u011fratacak devrimci bir \u00e7o\u011funlu\u011fu ortaya \u00e7\u0131karabilmek i\u00e7in k\u0131rlar\u0131n ve kentlerin ezilen k\u00fc\u00e7\u00fck burjuva sekt\u00f6rlerini, yar\u0131 proleterleri ve kent merkezlerini dolduran artan say\u0131daki s\u0131n\u0131fs\u0131zla\u015fm\u0131\u015f kitleleri (ki bu \u201cd\u0131\u015flanm\u0131\u015flar\u201d lumpenler de\u011fildir) kazanma zorunlulu\u011fuyla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yad\u0131r.<\/p>\n

Anti-emperyalist birle\u015fik cephe ile birle\u015fik i\u015f\u00e7i cephesi aras\u0131nda derin bir ili\u015fki vard\u0131r, \u015f\u00f6yle ki: Ne biri \u201ctaktik\u201dtir ve ne de di\u011feri \u00f6tekinden \u201c\u00fcst\u00fcn\u201dd\u00fcr. \u00c7\u00fcnk\u00fc daha \u00f6nce de a\u00e7\u0131klam\u0131\u015f oldu\u011fumuz gibi, ancak anti-emperyalist birle\u015fik cephe geri \u00fclkelerde iktidar meselesine cevap verebilme imk\u00e2n\u0131n\u0131 sa\u011flar.<\/p>\n

\u00d6te yandan, anti-emperyalist birle\u015fik cephenin geri \u00fclkelerde sadece \u201cdemokratik g\u00f6revleri\u201d kapsayaca\u011f\u0131, oysa sonuna kadar gidebilecek olan\u0131n ancak birle\u015fik i\u015f\u00e7i cephesi olabilece\u011fi t\u00fcr\u00fcnden bir ay\u0131r\u0131m ger\u00e7ekte varolmayan bir ay\u0131r\u0131md\u0131r ve bizi ancak \u201ca\u015famal\u0131 devrim\u201d anlay\u0131\u015f\u0131na g\u00f6t\u00fcr\u00fcr.<\/p>\n

B\u00f6yle bir \u015fema anti-emperyalist bir cephe aray\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde s\u0131n\u0131f\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131ndan uzakla\u015f\u0131lmas\u0131 anlam\u0131na gelir, oysa ki, s\u0131n\u0131f\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 ger\u00e7ekte bu cephenin \u00f6n ko\u015fulu olmak zorundad\u0131r, \u015f\u00f6yle ki: emperyalizmden kopu\u015fu (anti-emperyalist birle\u015fik cephenin ger\u00e7ekle\u015fmesini) bir i\u015f\u00e7i ve k\u00f6yl\u00fc h\u00fck\u00fcmetinden (i\u015f\u00e7i devletine do\u011fru ge\u00e7i\u015f) ayr\u0131 olarak ele alamay\u0131z!<\/p>\n

\u0130\u015fte tam da bu \u00e7er\u00e7eve i\u00e7indedir ki, emperyalist egemenli\u011fi yeniden \u00fcreten kurumlara kar\u015f\u0131 ileri s\u00fcr\u00fclen ve \u201cdemokratik\u201d bir talep olan egemen kurucu meclis \u015fiar\u0131 tam bir ge\u00e7i\u015f talebi niteli\u011fine b\u00fcr\u00fcn\u00fcr.<\/p>\n

Egemen bir kurucu meclis halk\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011funun ulusal \u00f6zlemleriyle k\u0131rlar\u0131n ve kentlerin emek\u00e7ilerinin toplumsal \u00f6zlemlerini biraraya getirerek pratikte iktidar sorununun g\u00fcndeme ta\u015f\u0131nmas\u0131na imk\u00e2n sa\u011flar, \u015f\u00f6yle ki: Hangi h\u00fck\u00fcmet, hangi partiler ve h\u00fck\u00fcmette temsil edilen hangi toplumsal g\u00fc\u00e7ler \u00e7o\u011funlu\u011fun \u00f6zlemlerinin program\u0131n\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmesine imk\u00e2n tan\u0131yacakt\u0131r?<\/p>\n

Bu bir ge\u00e7i\u015f talebidir ve bu y\u00fczdendir ki IV. Enternasyonal\u2019in kurulu\u015funa tekab\u00fcl eden Ge\u00e7i\u015f Program\u0131<\/i>nda \u015f\u00f6yle denmi\u015ftir: \u201cKurucu Meclis i\u00e7in m\u00fccadelede sovyetler (konseyler) ortaya \u00e7\u0131kabilir ya da \u00e7\u0131kmal\u0131d\u0131r<\/i>\u201d. Sovyetler; k\u0131rlar\u0131n ve kentlerin kitlesel \u00f6z\u00f6rg\u00fctlenmelerince desteklenen bir i\u015f\u00e7i ve k\u00f6yl\u00fc h\u00fck\u00fcmetinin emperyalizmle kopu\u015f tedbirlerini sonuna kadar g\u00f6t\u00fcrebilmesi i\u00e7in kilit vazifesi g\u00f6r\u00fcrler.<\/p>\n

Anti-Emperyalist Bir Birle\u015fik Cephe Uygulamas\u0131<\/h2>\n

Tro\u00e7ki 1938 y\u0131l\u0131nda Arjantinli sendikac\u0131 Mateo Fossa ile y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc tart\u0131\u015fma s\u0131ras\u0131nda \u00f6zellikle \u201culusal burjuvazi\u201d ile ili\u015fkiler konusunda dile getirdikleriyle anti-emperyalist birle\u015fik cephe \u00fczerine daha kesin g\u00f6r\u00fc\u015fler sergileyebilme imk\u00e2n\u0131n\u0131 elde etti. Fossa\u2019n\u0131n kendisiyle ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi m\u00fclakatta bak\u0131n Tro\u00e7ki ne diyor:<\/p>\n

\n

\u201cBug\u00fcn Brezilya\u2019da hangi devrimcinin olursa olsun ancak nefretle anaca\u011f\u0131 yar\u0131-fa\u015fist bir rejim var. Yar\u0131n \u00f6b\u00fcr g\u00fcn bu Brezilya ile \u0130ngiltere\u2019nin askeri bir \u00e7at\u0131\u015fmaya girdi\u011fini varsayal\u0131m. Size bu durumda i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n hangi safta yer tutaca\u011f\u0131n\u0131 soruyorum. Ayn\u0131 soruyu bana y\u00f6neltirseniz cevab\u0131m \u015fu olurdu: Ben bu durumda \u2018demokratik\u2019 \u0130ngiltere kar\u015f\u0131s\u0131nda \u2018fa\u015fist\u2019 Brezilya\u2019n\u0131n yan\u0131nda yer al\u0131r\u0131m. Neden? \u00c7\u00fcnk\u00fc bu iki \u00fclke aras\u0131ndaki \u00e7at\u0131\u015fma demokrasi ile fa\u015fizm aras\u0131nda bir \u00e7at\u0131\u015fma olmazd\u0131. Nitekim sava\u015f\u0131 e\u011fer \u0130ngiltere kazan\u0131rsa Rio de Janeiro\u2019ya bir ba\u015fka fa\u015fisti yerle\u015ftirir ve Brezilya \u00fczerindeki denetimini g\u00fc\u00e7lendirirdi. Tersi bir durumda, yani Brezilya\u2019n\u0131n zafer kazanmas\u0131 halinde ise, bu, \u00fclkedeki ulusal ve demokratik bilince \u00f6ylesine bir ivme kazand\u0131r\u0131rd\u0131 ki Vargas diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc kolayca \u00e7\u00f6k\u00fc\u015fe giderdi. \u00d6te yandan \u0130ngitere\u2019nin yenilgisi Britanya emperyalizmine \u00f6ylesine sert bir darbe olurdu ki, bu da, \u0130ngiliz proletaryas\u0131n\u0131n devrimci hareketine b\u00fcy\u00fck bir ivme kazand\u0131r\u0131rd\u0131. D\u00fcnyadaki uyu\u015fmazl\u0131klar\u0131 ve askeri \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131 fa\u015fizmle demokrasi aras\u0131ndaki kavgaya indirgemek tam anlam\u0131yla saman beyinli olmay\u0131 gerektirir. Y\u00fczlerine takt\u0131klar\u0131 maske ne olursa olsun s\u00f6m\u00fcr\u00fcc\u00fcleri, k\u00f6lecileri ve h\u0131rs\u0131zlar\u0131 birbirlerinden ay\u0131rd etmeyi bilmek gerekir!\u201d 3<\/a><\/sup><\/p>\n<\/blockquote>\n

Bu \u00f6rnek, f\u0131kra gibi olman\u0131n \u00e7ok \u00f6tesinde, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde kriz i\u00e7indeki Amerikan emperyalizminin kendi ya\u015famsal ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131layabilmek amac\u0131yla d\u00fcnyan\u0131n bir\u00e7ok b\u00f6lgesinde y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc sava\u015flar i\u00e7in de b\u00fct\u00fcn\u00fcyle ge\u00e7erlidir.<\/p>\n

Ahmedinecat \u0130ran\u2019\u0131na ya da Saddam Irak\u2019\u0131na y\u00f6neltilen tehditler gibi. Ama b\u00fct\u00fcn bu durumlarda, Tro\u00e7ki, \u201culusal\u201d burjuvazi ile ili\u015fkide \u201cmutlak \u00f6rg\u00fctsel ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n korunmas\u0131 ko\u015fuluyla pratik g\u00f6revlerde bir i\u015fbirli\u011fine gitmenin m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funu<\/i>\u201d belirtiyor.<\/p>\n

Peki bu konudaki \u0131srar\u0131 niye? \u00c7\u00fcnk\u00fc mevcut devrimci s\u00fcrecin toplumsal ve nesnel tabiat\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyor da ondan. \u00c7\u00fcnk\u00fc ani bir sava\u015f durumunun varl\u0131\u011f\u0131 gerek\u00e7e g\u00f6sterilerek vakitsizlikten dolay\u0131 s\u0131n\u0131f \u00e7izgilerinin silinmeye kalk\u0131lmas\u0131n\u0131n nihai yenilgiyi haz\u0131rlayaca\u011f\u0131n\u0131 biliyor da ondan.<\/p>\n

Anti-emperyalist birle\u015fik cephenin Latin Amerika\u2019da nas\u0131l uygulanaca\u011f\u0131na ili\u015fkin tart\u0131\u015fmadan<\/p>\n

Tro\u00e7ki 1938 y\u0131l\u0131nda Meksikal\u0131 ve Amerikal\u0131 militanlarla y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc tart\u0131\u015fma s\u0131ras\u0131nda kendi tarihsel deneyiminden hareket ederek Latin Amerika k\u0131tas\u0131 i\u00e7in bir strateji belirlerken \u015f\u00f6yle diyordu:<\/p>\n

\n

\u201cDemokratik g\u00f6revlerden ba\u015flay\u0131p iktidar\u0131n fethine kadar ge\u00e7ecek olan s\u00fcre\u00e7te emek\u00e7ilere rehber olmak ve onlar\u0131 y\u00f6nlendirmek gerekir. Ve bunu yaparken de, kitlelerin ger\u00e7ek istek ve ihtiya\u00e7lar\u0131na z\u0131t soyut bir sosyalist diktat\u00f6rl\u00fck talebini y\u00fckselterek de\u011fil, ama onlar\u0131n g\u00fcnl\u00fck m\u00fccadelelerinden hareket ederek ulusal burjuvaziye kar\u015f\u0131 emek\u00e7ilerin ihtiya\u00e7lar\u0131 temelinde, emek\u00e7ilerin y\u00f6netimini kazanarak ve iktidar\u0131 ele ge\u00e7irerek m\u00fccadele etmek gerekir. Latin Amerika toplumu, geli\u015fmi\u015f ya da geli\u015fmemi\u015f t\u00fcm toplumlar gibi \u00fc\u00e7 s\u0131n\u0131ftan olu\u015fur: burjuvazi, k\u00fc\u00e7\u00fck burjuvazi ve proletarya. E\u011fer toplumun \u00f6n\u00fcnde tamamlanmas\u0131 gereken g\u00f6revler kelimenin geni\u015f tarihsel anlam\u0131nda demokratikse, bunlar burjuva demokratik g\u00f6revlerdir; ama bu \u00fclkelerin burjuvazisi aynen Rusya\u2019da ve \u00c7in\u2019de oldu\u011fu gibi bu demokratik g\u00f6revleri \u00e7\u00f6zebilme yetene\u011fine sahip de\u011fildir. \u0130\u015fte tam da bu anlamda, yani demokratik g\u00f6revlerin yerine getirilmesi m\u00fccadelesi s\u00fcrerken proletaryay\u0131 burjuvazinin kar\u015f\u0131s\u0131na \u00e7\u0131kartmal\u0131y\u0131z. Daha hareketin ba\u015flang\u0131\u00e7 an\u0131ndan itibaren proletaryan\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 bir zorunluluktur. Biz proletaryay\u0131 \u00f6ncelikli olarak tar\u0131m meselesi ba\u011flam\u0131nda burjuvazinin kar\u015f\u0131s\u0131na dikmeliyiz, \u00e7\u00fcnk\u00fc proletarya Meksika\u2019y\u0131 oldu\u011fu gibi bir k\u00f6yl\u00fcl\u00fc\u011fe sahip olan b\u00fct\u00fcn di\u011fer Latin Amerika uluslar\u0131n\u0131 da benzer bir bi\u00e7imde y\u00f6netecektir.\u201d 4<\/a><\/sup><\/p>\n<\/blockquote>\n

Ku\u015fkusuz \u015fu soru sorulabilir: E\u011fer bu burjuvaziler emperyalizme artan ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klar\u0131 nedeniyle \u201culusal\u201d dayan\u0131kl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 zaten yitirmi\u015flerse b\u00fct\u00fcn bu s\u00f6ylenenlerin ne anlam\u0131 olabilir ki? Her defas\u0131nda emperyalizmle daha s\u0131k\u0131 bir \u201ckompradorca\u201d i\u015fbirli\u011fi i\u00e7ine giren 1930\u2019lu y\u0131llar\u0131n k\u0131r\u0131lgan \u201culusal\u201d burjuvazilerinin par\u00e7alanmas\u0131, tar\u0131msal ticaret (ve banka) i\u015flerinin ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k alt\u0131na girdi\u011fi yerde \u00fclkenin egemenli\u011finin de (s\u0131nai kalk\u0131nma) ortadan kalkmas\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131lar. \u0130\u015fte bu durumda da \u201cdemokratik g\u00f6revler\u201d ve dolay\u0131s\u0131yla anti-emperyalist birle\u015fik cephenin in\u015fas\u0131 \u201culusal\u201d burjuvazinin keyfine b\u0131rak\u0131lamaz!<\/p>\n

Tro\u00e7ki, Do\u011fu \u00dczerine Tezler<\/i>\u2019i hat\u0131rlat\u0131rken, bu tezlerin \u015fu uyar\u0131y\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrer:<\/p>\n

\n

\u201c(Anti-emperyalist birle\u015fik cephe) \u015fiar\u0131n\u0131n yerindeli\u011fi emperyalizme kar\u015f\u0131 uzun vadeli bir m\u00fccadele perspektifine sahip olmas\u0131 ve bu m\u00fccadelede b\u00fct\u00fcn devrimci g\u00fc\u00e7leri harekete ge\u00e7irebilme imk\u00e2n\u0131n\u0131 yaratmas\u0131d\u0131r.\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n

Ve \u015funu ilave eder:<\/p>\n

\n

\u201c(Kom\u00fcnist Enternasyonal) farkl\u0131 tarihsel ko\u015fullar alt\u0131nda \u00e7ok de\u011fi\u015fik \u00f6gelerin siyasal \u00f6zerkli\u011fin s\u00f6zc\u00fcleri olabilece\u011finin bilincindedir.\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n

Yani anti-emperyalist m\u00fccadelenin. Ve \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131\u011fa yola\u00e7aca\u011f\u0131ndan hi\u00e7bir \u015fekilde kayg\u0131lanmaks\u0131z\u0131n Tro\u00e7ki \u015funu ilan eder:<\/p>\n

\n

\u201cKom\u00fcnist Enternasyonal; ezilen kitleleri zafere ula\u015ft\u0131rabilecek tek yolun, emperyalizmle i\u015fbirli\u011fi yapman\u0131n b\u00fct\u00fcn taraftarlar\u0131na kar\u015f\u0131 istisnas\u0131z bir kopu\u015fu \u00f6n\u00fcne g\u00f6rev olarak koymaktan ge\u00e7ti\u011fini ileri s\u00fcrer ve b\u00fcy\u00fck kitlelerin aktif m\u00fccadeleye kat\u0131l\u0131m\u0131 \u00fczerine temellenmi\u015f bir devrimci \u00e7izgiyi g\u00f6zden ka\u00e7\u0131rmaks\u0131z\u0131n emperyalizme kar\u015f\u0131 dikilmi\u015f b\u00fct\u00fcn ulusal-devrimci hareketleri destekler.\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n

Halk Cephesi ve Birle\u015fik Cephe<\/h2>\n

Emperyalizmle kopu\u015fa neden olan anl\u0131k cephelerle Halk Cephelerinde oldu\u011fu gibi h\u00fck\u00fcmette yer alan burjuvazi ile s\u0131n\u0131f i\u015fbirli\u011fi i\u00e7inde olan ve s\u00fcreklilik g\u00f6steren cepheleri birbiriyle kar\u0131\u015ft\u0131rmamak gerekir. Tro\u00e7ki 1930\u2019lu y\u0131llarda stalinizm taraf\u0131ndan kurulan bu a\u00e7\u0131k tuza\u011f\u0131 par\u00e7alayabilme f\u0131rsat\u0131n\u0131 yakalad\u0131\u011f\u0131nda \u015f\u00f6yle diyordu:<\/p>\n

\n

\u201cHalk Cephesi teorisyenleri aritmeti\u011fin d\u00f6rt i\u015fleminin sadece birincisinden, yani toplama i\u015fleminden \u00f6teye gidemiyorlar, \u015f\u00f6yle ki: Kom\u00fcnistlerin, sosyalistlerin, anar\u015fistlerin ve liberallerin toplam\u0131 bunlar\u0131n herbirinden fazlad\u0131r. Oysa ki bu noktada aritmetik yeterli de\u011fildir, i\u015fe mekani\u011fi katmak gerekir, \u015f\u00f6yle ki: Kuvvetlerin paralelkenar yasas\u0131n\u0131n do\u011frulanmas\u0131n\u0131 politikada da g\u00f6rebiliriz. Kendisini farkl\u0131 y\u00f6nlere \u00e7eken ne kadar \u00e7ok kuvvet varsa bile\u015fke kuvveti de o kadar k\u00fc\u00e7\u00fck ya da zay\u0131f olur. M\u00fcttefikler z\u0131t y\u00f6nlerde kuvvet tatbik ederlerse bile\u015fke kuvveti s\u0131f\u0131ra e\u015fit olur. Ortak g\u00f6revleri \u00e7\u00f6zebilmek i\u00e7in i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n farkl\u0131 politik k\u00fcmelenmelerini bir blokta toplamak kesinlikle zorunludur. Baz\u0131 tarihsel ko\u015fullar alt\u0131nda, b\u00f6yle bir blok, \u00e7\u0131karlar\u0131 proletaryan\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131yla son derece yak\u0131nla\u015fan k\u00fc\u00e7\u00fck burjuva kitlelerini kendine \u00e7ekebilir ve bu blokun ortak kuvveti kendisini olu\u015fturan kuvvetlerin bile\u015fkesinden \u00e7ok daha g\u00fc\u00e7l\u00fc olabilir. Ama bunun tersine, temel sorunlardaki \u00e7\u0131karlar\u0131 birbirlerininkine 180 derece z\u0131t olan proletarya ile burjuvazi aras\u0131nda bir ittifak olu\u015fturdu\u011funuzda, genel kural olarak ancak proletaryan\u0131n devrimci g\u00fcc\u00fcn\u00fc fel\u00e7 etmi\u015f olursunuz.\u201d 5<\/a><\/sup><\/p>\n<\/blockquote>\n

Bununla birlikte s\u00fcrekli somut durumun somut tahliline y\u00f6nelen Tro\u00e7ki\u2019nin konuyla ilgili d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc \u015fu kay\u0131t\u0131 da zikretmeden ge\u00e7meyelim:<\/p>\n

\n

\u201cKu\u015fkusuz Halk Cephesinin Latin Amerika\u2019da b\u00fcr\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc karakter Fransa veya \u0130spanya\u2019da b\u00fcr\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc kadar gerici de\u011fildir. Halk Cephesinin Latin Amerika\u2019da iki \u00e7ehresi vard\u0131r. Emek\u00e7ilere kar\u015f\u0131 harekete ge\u00e7ti\u011fi \u00f6l\u00e7\u00fcde gerici bir bi\u00e7ime b\u00fcr\u00fcn\u00fcrken, emperyalizme kar\u015f\u0131 y\u00f6neldi\u011fi \u00f6l\u00e7\u00fcde m\u00fccadeleci bir karakter kazanabilir. Ancak, Latin Amerika\u2019da Halk Cephesine bi\u00e7ti\u011fimiz de\u011fer ulusal bir politik parti bi\u00e7imini ald\u0131\u011f\u0131ndan Fransa ve \u0130spanya Halk Cepheleri ile aras\u0131ndaki fark\u0131 g\u00f6stermi\u015f oluyoruz. Bununla birlikte bu tarihsel yakla\u015f\u0131m farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131yla tav\u0131r al\u0131\u015f farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131na ancak tek bir ko\u015ful alt\u0131nda izin verilebilir ki, o da \u015fudur:<\/p>\n

\u00d6rg\u00fct\u00fcm\u00fcz ne Peru\u2019da Haya de la Torre\u2019nin burjuva partisi APRA\u2019ya, ne \u00c7in\u2019de \u00c7an Kay \u015eek\u2019in burjuva partisi Kuomintang\u2019a ve ne de Meksika\u2019da general Cardenas\u2019\u0131n burjuva partisi PRM\u2019ye kesinlikle kat\u0131lmayaca\u011f\u0131 gibi, onlara kar\u015f\u0131 mutlak eylem ve ele\u015ftiri \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc de korumas\u0131\u201d 6<\/a><\/sup><\/p>\n<\/blockquote>\n

K\u0131tasal M\u00fccadele<\/h2>\n

Anti-emperyalist birle\u015fik cephenin bir di\u011fer boyutu da, Tro\u00e7ki\u2019nin \u201cAmerikalar\u201d makalesinde tahlil etti\u011fi gibi metropol \u00fclkelerin proletaryas\u0131n\u0131n seksiyonlar\u0131yla yar\u0131-s\u00f6m\u00fcrge \u00fclkeninkiler aras\u0131nda birli\u011fe kadar uzanacak bir i\u015fbirli\u011finin olu\u015fturulmas\u0131d\u0131r. Tro\u00e7ki bu konuda \u015funlar\u0131 yaz\u0131yor:<\/p>\n

\n

\u201cGeriye \u015fu tart\u0131\u015fmas\u0131z olguyu ifade etmek kal\u0131yor: Amerika Birle\u015fik Devletlerindeki yo\u011funla\u015fan s\u0131n\u0131f m\u00fccadeleleri Meksika h\u00fck\u00fcmetinin \u00fclkedeki petrol \u015firketlerini m\u00fclks\u00fczle\u015ftirmesini inan\u0131lmaz \u00f6l\u00e7\u00fcde kolayla\u015ft\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r.\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n

Ve \u015f\u00f6yle devam ediyor:<\/p>\n

\n

\u201cEmperyalizme kar\u015f\u0131 y\u00fcr\u00fct\u00fclen bu kavgalara, bir taraftan kendini savunma amac\u0131yla Amerikan proletaryas\u0131 kat\u0131lacak, di\u011fer taraftan kendi kurtulu\u015flar\u0131 i\u00e7in m\u00fccadele eden Latin Amerika halklar\u0131 kat\u0131lacaklar ve ayn\u0131 nedenle Amerikan proletaryas\u0131n\u0131n m\u00fccadelesini destekleyeceklerdir (…) Tabiat\u0131yla, bu demek de\u011fildir ki, Lewis ile Green (ABD \u0130\u015f\u00e7i Sendikalar\u0131 Konfederasyonlar\u0131 CIO ile AFL\u2019nin Ba\u015fkanlar\u0131- \u00e7.n.) Amerika K\u0131tas\u0131 Sosyalist Federasyonunun de\u011ferli birer savunucusu olacaklar. Hay\u0131r, onlar sonuna kadar emperyalizmin saf\u0131nda yer almaya devam edeceklerdir. Gene bu demek de\u011fildir ki, Amerikan proletaryas\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn\u00fc Latin Amerika \u00fclkelerinin kurtulu\u015funun kendi kurtulu\u015funun yolunu aralad\u0131\u011f\u0131n\u0131 fark edecektir, ne de Latin Amerika halk\u0131 derhal kendi \u00e7\u0131karlar\u0131yla Amerikan i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 aras\u0131nda bir \u00e7\u0131kar devaml\u0131l\u0131\u011f\u0131 oldu\u011funu anlayacakt\u0131r. Bununla birlikte, paralel bir m\u00fccadele y\u00fcr\u00fct\u00fcyor olmalar\u0131 olgusu aralar\u0131nda nesnel bir ittifak\u0131n varl\u0131\u011f\u0131na i\u015faret edecektir. Bu belki kayda ge\u00e7mi\u015f bir ittifak olmayacakt\u0131r, ama \u00e7ok aktif olacakt\u0131r. Ortak d\u00fc\u015fmana kar\u015f\u0131 m\u00fccadelede Kuzey, Orta ve G\u00fcney Amerika\u2019n\u0131n proletaryas\u0131n\u0131n \u00f6nc\u00fcs\u00fc ne kadar h\u0131zla daha s\u0131k\u0131 bir i\u015fbirli\u011finin zorunlulu\u011funun bilincine var\u0131rsa, bu ittifak o \u00f6l\u00e7\u00fcde elle tutulur ve \u00fcretken hale gelebilecektir. Bu m\u00fccadeleyi berrakla\u015ft\u0131rmak, a\u00e7\u0131klamak ve \u00f6rg\u00fctlemek: \u0130\u015fte IV. Enternasyonal\u2019in en \u00f6nemli g\u00f6revlerinden biri budur.\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n

Mevcut Dinamik<\/h2>\n

Anti-emperyalist birle\u015fik cephe politikas\u0131, a\u015f\u0131lm\u0131\u015f ve geride kalm\u0131\u015f olmak bir yana, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde emperyalizmin ulus-devletleri y\u0131kmaya y\u00f6nelik sald\u0131r\u0131 politikas\u0131yla birlikte daha da yak\u0131c\u0131 hale gelmi\u015f bulunuyor. Emperyalist sald\u0131r\u0131, bir yandan olas\u0131 anti-emperyalist anla\u015fmalar\u0131 \u201cekarte\u201d ederken, di\u011fer taraftan da yar\u0131-s\u00f6m\u00fcrge burjuva devletinin monolitik bir blokta kayna\u015fmas\u0131n\u0131 da engeller.<\/p>\n

Tam tersine emperyalizm; gene bir yandan art\u0131-de\u011ferin giderek daha b\u00fcy\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc ele ge\u00e7irerek bu burjuvazileri b\u00f6ylelikle ezerken, di\u011fer taraftan da o burjuvazilerin partilerini par\u00e7alay\u0131p kendi yar\u0131-s\u00f6m\u00fcrge devletini de giderek \u201ck\u00fc\u00e7\u00fclterek\u201d hi\u00e7 tahmin edilmeyecek g\u00fc\u00e7leri serbestle\u015ftirerek kar\u015f\u0131s\u0131na alabilir.<\/p>\n

Ancak bizim a\u00e7\u0131m\u0131zdan yap\u0131lmas\u0131 gereken, her \u015feyden \u00f6nce az say\u0131daki \u201canti-emperyalist partiyle\u201d anla\u015fma yolunu aramaktansa, emperyalizm ve onun ajanlar\u0131yla kopu\u015fa yol a\u00e7acak en geni\u015f birle\u015fik cephenin genel kitle seferberli\u011finin yard\u0131m\u0131yla ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacak \u015fiarlar\u0131 form\u00fcle etmektir.<\/p>\n

Uluslar\u0131n y\u0131k\u0131m\u0131 politikas\u0131; kar\u015f\u0131lanmas\u0131 imk\u00e2ns\u0131z d\u0131\u015f bor\u00e7 \u00f6demelerine ony\u0131llard\u0131r s\u00fcren ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k sonunda, ulus devletleri bir yandan sadece basit zecri (zorlay\u0131c\u0131, mecburi) i\u015flevleri s\u00fcrd\u00fcrmekle (yani vergi almak ve diplomatik temsil gibi) s\u0131n\u0131rl\u0131 hale getirmi\u015f, di\u011fer yandan \u201cadem-i merkezile\u015ftirme\u201d ve \u00f6zelle\u015ftirme yoluyla kamu kurumlar\u0131n\u0131n \u00e7okuluslu \u015firketlere ya da NGO\u2019lara devriyle de yeni bir duruma yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Son y\u0131llardaki kitlesel direni\u015fler, bu t\u00fcrden devletleri sarsm\u0131\u015f, onlar\u0131n i\u00e7inde neden oldu\u011fu krizlerle devlet b\u00fcrokrasisinde \u00e7atlamalara yol a\u00e7arak \u00e7e\u015fitli g\u00fc\u00e7leri serbestle\u015ftirmi\u015f ve tam da Kom\u00fcnist Enternasyonal\u2019in s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fi manada bunlar\u0131n \u201cde\u011fi\u015fik \u00f6geler\u201d bi\u00e7imini alarak emperyalist politikalarla \u00e7at\u0131\u015fmaya girdikleri \u00f6l\u00e7\u00fcde ve \u00fclkenin do\u011fal kaynaklar\u0131 \u00fczerindeki egemenli\u011finin yeniden kazan\u0131lmas\u0131 i\u00e7in ortaya at\u0131larak “politik \u00f6zerkli\u011fin s\u00f6zc\u00fcleri” haline d\u00f6n\u00fc\u015fmelerine neden olmu\u015ftur.<\/p>\n

\u0130\u015fte bu da bir\u00e7ok Latin Amerika \u00fclkesinde g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi, aralar\u0131nda askerler de olmak \u00fczere, \u00e7e\u015fitli ulusalc\u0131 \u00f6nderlerin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131na neden olmaktad\u0131r. \u015eu bir ger\u00e7ektir ki, Tro\u00e7ki\u2019nin tabiriyle \u201cyar\u0131-s\u00f6m\u00fcr\u00fcc\u00fc ve yar\u0131-ezilen<\/i>\u201d olan bu Latin Amerika k\u0131tas\u0131 burjuvazileri, s\u00f6m\u00fcr\u00fclen kitlelerin hareketinden, kendilerini ezen emperyalizme g\u00f6re \u00e7ok daha fazla korktuklar\u0131 i\u00e7in, 1920 ve 1930 y\u0131llar\u0131nda s\u00f6z gelimi \u00c7in, T\u00fcrkiye ve Peru\u2019da yapt\u0131klar\u0131 gibi kitleleri seferber etme rol\u00fcne soyunmay\u0131 ony\u0131llard\u0131r reddetmi\u015flerdir.<\/p>\n

Ama bu hi\u00e7bir \u015fekilde bonapartist karakterli k\u00fc\u00e7\u00fck burjuva \u00f6nder tabakalar\u0131n\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131na engel olamamaktad\u0131r. Bunlar yerli veya k\u00f6yl\u00fc y\u00f6neticiler, askerler, devlet b\u00fcrokratlar\u0131 (yarg\u0131\u00e7lar, savc\u0131lar), din adamlar\u0131 vb., olabilir. Bunlar\u0131n art\u0131k kolayl\u0131kla ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131na neden olan bir di\u011fer geli\u015fme de, stalinizmden ve merkezcilikten gelen partilerle sendika y\u00f6netimlerinin \u201cd\u00fcnya y\u00f6neti\u015fimi\u201dne (Sosyalist Enternasyonal ve Sosyal Forum politikalar\u0131) entegre olmalar\u0131na uygun olarak ge\u00e7mi\u015f t\u00fcm anti-emperyalist taleplerini terk ederek saf de\u011fi\u015ftirmelerinin yaratt\u0131\u011f\u0131 bo\u015fluktur.<\/p>\n

Bu s\u00fcrecin hi\u00e7 de yal\u0131t\u0131k olmayan simgesel y\u00fcz\u00fc ku\u015fkusuz eski darbeci albay Chavez\u2019dir. Chavez g\u00fcn\u00fcm\u00fczde Venezuela\u2019da anti-emperyalist karakterli bir h\u00fck\u00fcmetin lideri haline gelmi\u015f ve d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda geni\u015f yank\u0131 uyand\u0131ran bir pop\u00fclarite elde etmi\u015ftir.<\/p>\n

Ge\u00e7mi\u015fte 1930\u2019lu y\u0131llarda oldu\u011fu gibi, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde de, bu s\u00fcre\u00e7 hi\u00e7bir \u015fekilde, tro\u00e7kizmin hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ya\u015fayan ve i\u015fi Chavez\u2019in bir \u201cV. Enternasyonal\u201d ilan etmesinden medet ummaya kadar vard\u0131ran baz\u0131 tasfiyeci \u00e7evrelerinin (Pablocu Bir-Sek, Woods\u2019un TMI\u2019si) sand\u0131\u011f\u0131n\u0131n tersine, alternatif yeni bir devrimci \u00f6nderlik yaratmaz.<\/p>\n

Ama bununla birlikte bu s\u00fcre\u00e7, IV. Enternasyonal\u2019in anti-emperyalist birle\u015fik cephe konusunda daha da cesur bir politika izlemesini hem zorunlu k\u0131lmakta hem de g\u00fc\u00e7lendirmektedir. Bu zorunlu politika bir taraftan, h\u00fck\u00fcmetteki bu \u00f6nderliklerin b\u00fct\u00fcn ilerici anti-emperyalist tedbirlerini desteklemeyi gerekli k\u0131larken, di\u011fer taraftan da onlar\u0131n halk d\u00fc\u015fman\u0131 b\u00fct\u00fcn politikalar\u0131na kar\u015f\u0131 m\u00fccadele etmeyi ve bu noktalarda onlardan ayr\u0131 durmay\u0131 gerekli k\u0131lar. \u00c7\u00fcnk\u00fc ancak b\u00f6yle bir politika emek\u00e7ilerle ezilen ve s\u00f6m\u00fcr\u00fclen geni\u015f kitleler aras\u0131nda bir ittifaka y\u00fcr\u00fcnmesini sa\u011flayabilece\u011fi gibi, emperyalizmden nihai kopu\u015fa hi\u00e7bir zaman gidemeyecek \u00f6nderliklerle de mesafeli durmaya imk\u00e2n sunacakt\u0131r.<\/p>\n

Bu H\u00fck\u00fcmetlerin Ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131<\/h2>\n

Bu t\u00fcr h\u00fck\u00fcmetlere kar\u015f\u0131 nas\u0131l yakla\u015f\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fine ili\u015fkin temel g\u00f6r\u00fc\u015fler Tro\u00e7ki\u2019nin katledilmeden hemen \u00f6nce \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015fmakta oldu\u011fu son makalelerden birinde ele al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

\u00d6zel olarak Latin Amerika k\u0131tas\u0131ndaki sendikalar\u0131n durumunu tahlil etmeye hasredilmi\u015f olan bu makalede Latin Amerika sosyal s\u0131n\u0131flar\u0131n\u0131n karakteri \u00fczerinde de yo\u011funla\u015ft\u0131\u011f\u0131 bir b\u00f6l\u00fcmde \u015f\u00f6yle yaz\u0131yor Tro\u00e7ki:<\/p>\n

\n

\u201cGeri \u00fclkelerde tayin edici rol ulusal kapitalizm taraf\u0131ndan de\u011fil yabanc\u0131 kapitalizm taraf\u0131ndan yerine getirildi\u011finden, \u00fclkenin burjuvazisinin s\u0131nai kalk\u0131nmaya ili\u015fkin tavr\u0131, onun toplumsal konumlan\u0131\u015f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, son derece \u00f6nemsiz ve orant\u0131s\u0131z bir yer i\u015fgal edecektir ku\u015fkusuz. Yabanc\u0131 sermayenin i\u015f\u00e7i ithal etmedi\u011fini, ama yerel n\u00fcfusu proleterle\u015ftirdi\u011fini g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurdu\u011fumuzda, \u00fclke proletaryas\u0131n\u0131n \u00fclke hayat\u0131nda \u00e7ok \u00e7abuk \u00f6nemli bir rol oynamaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131na tan\u0131k oluruz. Bu ko\u015fullar alt\u0131nda, ulusal h\u00fck\u00fcmet, yabanc\u0131 sermayeye direnmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcde, \u00e7e\u015fitli d\u00fczeylerde proletaryaya yaslanmaya mecbur kal\u0131r (…)<\/p>\n

Geri \u00fclkelerin, yani s\u00f6m\u00fcrge ve yar\u0131-s\u00f6m\u00fcrge \u00fclkelerin h\u00fck\u00fcmetlerinin karakterleri her \u00fclkede birbirine benzer, yani bonapartist veya yar\u0131-bonapartisttirler. Onlar\u0131n birbirinden ay\u0131ransa \u015fudur: baz\u0131lar\u0131 emek\u00e7ilerden ve k\u00f6yl\u00fclerden destek almaya \u00e7al\u0131\u015farak demokratik bir y\u00f6netime y\u00f6nelirlerken, baz\u0131lar\u0131 da asker-polis devletine yak\u0131n bir h\u00fck\u00fcmet bi\u00e7imini in\u015fa ederler (…).<\/p>\n

Devletin (sendikalar \u00fczerindeki) vesayeti, yerine getirmek zorunda oldu\u011fu \u015fu iki g\u00f6rev taraf\u0131ndan dayat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r: bir taraftan i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131 kendi yan\u0131na \u00e7ekerek emperyalizmin artan isteklerine direnebilmede kendine bir destek kazanmaya \u00e7al\u0131\u015fmak, \u00f6te yandan ayn\u0131 anda da<\/b> (alt\u0131 yazar taraf\u0131ndan \u00e7izilmi\u015f) i\u015f\u00e7ileri b\u00fcrokrasinin denetimi alt\u0131na sokarak onlar\u0131 disipline etmek\u201d 7<\/a><\/sup><\/p>\n<\/blockquote>\n

O s\u0131ralar s\u00fcrg\u00fcnde olsa da General Cardenas\u2019\u0131n Meksika h\u00fck\u00fcmetiyle (1934-1940) i\u015fbirli\u011fi yapma f\u0131rsat\u0131n\u0131 bulan Tro\u00e7ki bu \u00fclkenin petrollerinin millile\u015ftirilmesi kararnamesinin hem yaz\u0131lmas\u0131 hem de y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmesi (18 Mart 1938) s\u0131ras\u0131nda ya\u015fad\u0131klar\u0131yla deneyimini \u015f\u00f6yle genelle\u015ftirdi:<\/p>\n

\n

\u201cKu\u015fkusuz Meksika demiryollar\u0131yla petrollerinin millile\u015ftirilmesinin sosyalizmle uzak yak\u0131n hi\u00e7bir ilgisi yoktur. Bu; geri bir \u00fclkede kendini bir taraftan emperyalizme kar\u015f\u0131, di\u011fer taraftan kendi proletaryas\u0131na kar\u015f\u0131 savunma g\u00f6reviyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya bulan bir devlet kapitalizmi tedbiridir. Demiryollar\u0131n\u0131n, petrollerin vs. y\u00f6netimlerinin (sendikal- yazar\u0131n notu) i\u015f\u00e7i \u00f6rg\u00fctleri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla yerine getirilmesinin sanayide i\u015f\u00e7i denetimiyle ortak hi\u00e7bir yan\u0131 yoktur, \u00e7\u00fcnk\u00fc bu y\u00f6netimler meselesinin \u00f6z\u00fcnde, y\u00f6netim i\u015f\u00e7i b\u00fcrokrasisi arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmektedir ve bu y\u00f6netim i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131ndan ba\u011f\u0131ms\u0131z oldu\u011fu gibi t\u00fcm\u00fcyle burjuva devletine ba\u011f\u0131ml\u0131d\u0131r. Y\u00f6netici s\u0131n\u0131f\u0131n ald\u0131\u011f\u0131 bu tedbirin amac\u0131 i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131 devletin ortak \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131n hizmetinde daha \u00fcretken k\u0131larken ayn\u0131 zamanda disiplin alt\u0131nda tutmakt\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu tedbire g\u00f6re devletin ortak \u00e7\u0131karlar\u0131 g\u00fcya i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131yla da \u00f6zde\u015fle\u015fmektedir.\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n

\u0130\u015fte Tro\u00e7ki bu noktada, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde de i\u015f\u00e7i hareketi i\u00e7inde \u00e7ok yak\u0131c\u0131 olan bir tart\u0131\u015fmaya parmak bas\u0131yor. Nitekim, s\u00f6z gelimi bug\u00fcn Venezuela\u2019da sekterleri de dahil olmak \u00fczere sosyalist ak\u0131mlar\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011fu i\u015fyerlerinin ortak y\u00f6netimi \u201ctalebi\u201dni bir \u201coldu bitti\u201d olarak kabullenmi\u015f durumdalar. Bunu kazan\u0131m olarak kabul edenler unutuyorlar ki, Venezuela\u2019da daha Chavez rejiminden \u00e7ok \u00f6nce devlet i\u015fletmelerinin ortak y\u00f6netimi sendikalar\u0131 h\u00fck\u00fcmete ba\u011flaman\u0131n bir yolu olarak zaten uygulan\u0131yordu.<\/p>\n

Meksika Deneyine Nas\u0131l Yakla\u015fmal\u0131?<\/h2>\n

Tro\u00e7ki, \u201cMeksika\u2019da \u0130kinci 6 Y\u0131ll\u0131k Plana Dair<\/i>\u201d (14 Mart 1939) adl\u0131 fazla dikkat \u00e7ekmemi\u015f – bu ilgisizli\u011fin nedeni metnin asl\u0131nda \u00e7ok daha somut oldu\u011fu i\u00e7in olduk\u00e7a kuru olmas\u0131 y\u00fcz\u00fcnden k\u0131ta tro\u00e7kizminden t\u00fcremi\u015f sekter gruplar\u0131 ilgilendirmemi\u015f olmas\u0131 olabilir- bir makalesinde Meksika\u2019da Cardenas\u2019\u0131n durumunda oldu\u011fu gibi anti-emperyalist ve bonapartist bir h\u00fck\u00fcmet kar\u015f\u0131s\u0131nda marksist bir platformun nas\u0131l bir politika izlemesi gerekti\u011fini \u00f6\u011fretici bir bi\u00e7imde sergiliyor. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde Venezuela\u2019da Chavez, Ekvador\u2019da Correa, Bolivya\u2019da Evo Morales benzeri k\u00fc\u00e7\u00fck burjuva bonapartist h\u00fck\u00fcmetlere- ki bunlara Hondurtas\u2019ta kesintiye u\u011frayan Zelaya burjuva h\u00fck\u00fcmetini de ekleyebiliriz- nas\u0131l yakla\u015faca\u011f\u0131m\u0131z konusunda bu makale bize \u00e7e\u015fitli a\u00e7\u0131l\u0131mlar sunabilir. \u00d6te yandan yukar\u0131da s\u0131ralad\u0131klar\u0131m\u0131za tam anlam\u0131yla benzemeseler de, bu bonapartist \u00f6zelliklerin kendini g\u00f6sterdi\u011fi k\u0131tadaki \u00e7e\u015fitli i\u015f\u00e7i partilerinden do\u011fan s\u0131n\u0131f i\u015fbirli\u011fi h\u00fck\u00fcmetlerine de, yani Brezilya\u2019da Lula\u2019n\u0131n PT h\u00fck\u00fcmetiyle Uruguay\u2019daki Geni\u015f Cephe h\u00fck\u00fcmetlerine nas\u0131l bakmam\u0131z gerekti\u011fi konusunda da \u00f6nemli ipu\u00e7lar\u0131 elde edebiliriz.<\/p>\n

Tro\u00e7ki makalesinde, bu olgu kar\u015f\u0131s\u0131nda soyut doktriner bir uzla\u015fmazl\u0131k \u00e7izgisinden kendini olduk\u00e7a uzak tutarak Meksika devriminin \u00fcr\u00fcn\u00fc olan Cardenas h\u00fck\u00fcmetinin s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n ne olabilece\u011finin somut tahliline giri\u015fir.<\/p>\n

Burada bu makalenin t\u00fcm\u00fcn\u00fc yeniden yay\u0131nlayamayaca\u011f\u0131m\u0131z i\u00e7in bir \u00f6zetini vermeye \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131m. Tro\u00e7ki bu makalede \u0130kinci 6 Y\u0131ll\u0131k\u00a0Plan\u0131n bir ele\u015ftirisine giri\u015fir (ilk plan 1934 y\u0131l\u0131nda uygulanmaya konulmu\u015f olup o s\u0131ra halen y\u00fcr\u00fcrl\u00fcktedir) zira plan sovyet modelinden esinlenen form\u00fclleri \u00fcstelik tamamen ba\u011flam\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda ve b\u00fcrokratik bir deformasyona tabi k\u0131larak yeniden \u00fcretmeye \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r. Tro\u00e7ki \u015f\u00f6yle diyor:<\/p>\n

\n

\u201cPlan\u0131n yazarlar\u0131, toprak dahil olmak \u00fczere \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131n\u0131n millile\u015ftirilmemi\u015f (devletle\u015ftirilmemi\u015f) oldu\u011fu bir toplumda h\u00fck\u00fcmetin eyleminin s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n neler olabilece\u011fini hesaba katm\u0131yorlar\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n

Ve sovyetlerin (konseylerin) bile bulunmad\u0131\u011f\u0131 bir durumda \u201ch\u00fck\u00fcmetin \u00e7e\u015fitli organlar\u0131na \u00fclkenin \u00f6rg\u00fctl\u00fc kesimlerinin i\u015flevsel kat\u0131l\u0131m\u0131 \u00f6neriliyor\u201d <\/i>eklemesini yaparak \u015fu uyar\u0131da bulunuyor: \u201ckendi i\u00e7inde b\u00f6yle bir \u00f6neri, sendikalar\u0131n b\u00fcrokratik y\u00f6netimlerini h\u00fck\u00fcmete ba\u011flama tehdidini ta\u015f\u0131r ve devlet b\u00fcrokrasisinin kesinle\u015fmi\u015f hiyerar\u015fik s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n yoklu\u011funda (ki bu s\u0131n\u0131rlar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 neredeyse imkans\u0131zd\u0131r), bu, devlet organlar\u0131n\u0131n d\u00fczenli faaliyetini s\u0131n\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 gibi kafalarda inan\u0131lmaz bir karma\u015faya neden olur. \u0130kinci ALTI Y\u0131ll\u0131k Plan\u0131n yazarlar\u0131, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz Meksikas\u0131n\u0131n temel sorunu olan demokratik tar\u0131m reformu – yani cesur ve nihai bir bi\u00e7imde toprak beylerinin, mecburi \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n ve patriyarkal yar\u0131c\u0131l\u0131k sisteminin zorunlu tasfiyesi- \u00e7\u00f6z\u00fcme kavu\u015fturulmadan alt\u0131 y\u0131l i\u00e7inde topra\u011f\u0131n kolektifle\u015ftirilmesini \u00f6neriyorlar<\/i>\u201d.<\/p>\n

Ama SSCB \u00f6rne\u011finin de kan\u0131tlad\u0131\u011f\u0131 gibi kolektifle\u015ftirmek i\u00e7in, yani bir ba\u015fka ifadeyle tar\u0131mda k\u00fc\u00e7\u00fck m\u00fclkiyetten b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekli kolektif \u00e7iftli\u011fe ge\u00e7mek i\u00e7in sadece teknolojiye (tar\u0131m makinalar\u0131) ve nitelikli personele sahip olmak -ki \u00fclke zaten buna da sahip de\u011fildir- yetmez, kolektivizasyonun bizzat k\u00f6yl\u00fcler taraf\u0131ndan kabul edilmesi gerekir. Bu olmad\u0131\u011f\u0131 takdirde, devrimi tehdit edecek sefalet ve a\u00e7l\u0131\u011f\u0131 yaratan Stalin\u2019in zorunlu kolektivizasyonun y\u0131k\u0131c\u0131 sonu\u00e7lar\u0131yla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kal\u0131rs\u0131n\u0131z.<\/p>\n

\u00d6te yandan ayn\u0131 alt\u0131 y\u0131ll\u0131k plan tar\u0131msal makinalar\u0131 sa\u011flayacak olan sanayile\u015fme konusunda da son derece mu\u011flak ifadelere sahiptir. Tro\u00e7ki bu konuda \u015fu soruyu sormakla i\u015fe ba\u015fl\u0131yor: \u201c\u0130yi de, bu takdirde zorunlu modern tar\u0131m ara\u00e7lar\u0131n\u0131 nereden bulacaks\u0131n\u0131z?<\/i>\u201d ve yine \u015f\u00f6yle devam ediyor:<\/p>\n

\n

\u201c… \u00fclke yoksul ve yabanc\u0131 sermayeye ihtiyac\u0131 var. Program, d\u0131\u015f borcun iptalinde \u0131srarl\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 takdirde bu g\u00fc\u00e7 sorunun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcne el atma imk\u00e2n\u0131na belki sahip olunabilir. \u015e\u00f6yle ki: G\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u00e7ok b\u00fcy\u00fck uluslararas\u0131 sermayeler m\u00fctevaz\u0131 (ama g\u00fcvenilir) ayl\u0131k alacaklarla bor\u00e7 para verecek veya yat\u0131r\u0131m yapacak b\u00f6lgeler aray\u0131\u015f\u0131ndalar (s\u00f6z konusu olan 1929 b\u00fcy\u00fck buhran\u0131n\u0131n hemen sonras\u0131- yazar\u0131n notu). Yabanc\u0131 sermayeye s\u0131rt\u0131n\u0131 \u00e7evirmek ve kolektivizasyonla sanayile\u015fmeden dem vurmak laf ebeli\u011fi yapmaktan ba\u015fka bir anlam ta\u015f\u0131maz. Meksika petrollerinin millile\u015ftirilmesiyle art\u0131k \u00fclkeye yabanc\u0131 sermaye gelmeyece\u011fini ileri s\u00fcren gericiler yan\u0131l\u0131yorlar. H\u00fck\u00fcmet \u00fclkenin ya\u015famsal ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 savunur, ama ayn\u0131 zamanda yabanc\u0131 sermayeye pekala belirli s\u0131nai \u00f6d\u00fcnler de verebilir. Mesela: Devlet, yabanc\u0131 sermayeyle ortakla\u015fa olarak, ko\u015fullara g\u00f6re y\u00fczde 10, 25 veya 51 hisseyle karma \u015firketler ya da i\u015fletmeler kurabilir ve bunlarla yapaca\u011f\u0131 anla\u015fmalara koyduraca\u011f\u0131 \u00f6zel h\u00fck\u00fcmlerle belirli bir zaman sonra bu i\u015fletmelerin t\u00fcm\u00fcyle kendi eline ge\u00e7mesini sa\u011flayabilir\u201d.<\/p>\n<\/blockquote>\n

Tro\u00e7ki, Plan\u2019\u0131n yazarlar\u0131n\u0131 ele\u015ftirirken, onlar\u0131n alt\u0131 y\u0131l zarf\u0131nda bir devlet kapitalizmi in\u015fa etme hayaline kap\u0131ld\u0131klar\u0131n\u0131 ileri s\u00fcr\u00fcyor ve ekliyor: \u201cs\u0131n\u0131rl\u0131 imk\u00e2nlarla yeni i\u015fletmeler yaratmak farkl\u0131 bir \u015fey, zaten varolan i\u015fletmeleri devletle\u015ftirmek farkl\u0131 bir \u015feydir. Tarhte, devlet taraf\u0131ndan yarat\u0131lm\u0131\u015f bir sanayinin tek bir \u00f6rne\u011fi vard\u0131r ve o da SSCB\u2019dir. Ama bunun i\u00e7in de ge\u00e7mi\u015f bir s\u0131nai miras\u0131 kendi hizmetine sokan ve kamu borcunu iptal eden bir sosyalist devrimin daha \u00f6nce ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f olmas\u0131 gerekir! \u00dcstelik bu durumda bile sanayinin yeniden in\u015fas\u0131 i\u00e7in \u00e7e\u015fitli \u00f6d\u00fcnler verilmek zorunda kal\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/i>\u201d<\/p>\n

Oysa Meksika\u2019da,<\/p>\n

\n

\u201cSosyalist devrim olmam\u0131\u015ft\u0131r. Uluslararas\u0131 durum kamu borcunun iptaline izin vermemektedir. Bir kez daha tekrar edelim: \u00fclke yoksuldur. Bu ko\u015fullar alt\u0131nda yabanc\u0131 sermayeye kap\u0131lar\u0131 neredeyse intihar etmekle e\u015f anlaml\u0131d\u0131r. Devlet kapitalizmini in\u015fa etmek i\u00e7in kapitale ihtiya\u00e7 vard\u0131r.\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n

Bu g\u00f6zleminin sonunda Tro\u00e7ki do\u011fal olarak \u015fu sonuca var\u0131yor:<\/p>\n

\n

\u201cY\u00fcksekten u\u00e7may\u0131 marifet sayan ama i\u00e7eri\u011fi tamamen bo\u015f olan Alt\u0131nc\u0131 Plan\u0131n form\u00fclleriyle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, \u00e7\u0131kartt\u0131\u011f\u0131m bu notlar ku\u015fkusuz olduk\u00e7a \u0131l\u0131ml\u0131 ve hatta tutucu olarak g\u00f6r\u00fclebileceklerdir. Ancak biz, g\u00f6r\u00fc\u015flerimizin daha ger\u00e7ek\u00e7i oldu\u011funa inan\u0131yoruz ve bu y\u00fczden de ayn\u0131 zamanda o form\u00fcllere g\u00f6re daha devrimciler. 8<\/a><\/sup><\/p>\n<\/blockquote>\n

Sonu\u00e7 Yerine<\/h1>\n

Sonu\u00e7 olarak, bir kez daha somut durumun somut tahlili, Bu, doktriner bir s\u0131\u011f\u0131na\u011fa \u00e7ekilmenin bas\u0131nc\u0131na direnmenin oldu\u011fu kadar zaman zaman ona e\u015flik eden \u201cresmi\u201d kand\u0131rmacaya kar\u015f\u0131 koyman\u0131n da tek yoludur.<\/p>\n

Bu ayn\u0131 zamanda, IV. Enternasyonal\u2019e, anti-emperyalist bir birle\u015fik cephe \u00e7izgisinden hareketle i\u00e7inde bulundu\u011fumuz tarihsel d\u00f6nemde bir zorunluluk olan ba\u011f\u0131ms\u0131z i\u015f\u00e7i partisinin in\u015fas\u0131 yolunda – ki bu, makalemizin konusu de\u011fil- zemin haz\u0131rlayacak form\u00fcl\u00fc geli\u015ftirmesine yard\u0131mc\u0131 olacak tek imk\u00e2nd\u0131r.<\/p>\n

Dolay\u0131s\u0131yla tamamlanm\u0131\u015f bir program\u0131n ba\u015fl\u0131klar\u0131n\u0131 hatim indirir gibi tekrarlamaktansa, y\u00f6neli\u015fi geli\u015ftirme g\u00f6revini \u00fcstlenmek IV. Enternasyonal\u2019in seksiyonlar\u0131n\u0131n g\u00f6revi olmak durumundad\u0131r.<\/p>\n

Her \u00f6zg\u00fcl durumda anahtar halkay\u0131 bulmam\u0131za imk\u00e2n sa\u011flayan somut durumun tahlilidir. S\u00f6z gelimi; bir \u00fclkede do\u011fal zenginliklerin ulusal devlet taraf\u0131ndan denetim alt\u0131na al\u0131nmas\u0131 talebini ileri s\u00fcrmek; veya petrol\u00fcn zaten devletin denetimi alt\u0131nda bulundu\u011fu bir \u00fclkede emperyalist ablukay\u0131 k\u0131rmak i\u00e7in b\u00fct\u00fcn d\u0131\u015f ticaretin devlet denetimi alt\u0131na al\u0131nmas\u0131n\u0131n zorunlulu\u011fu talebini ortaya atmak; veya devletin dolar ekonomisiyle ezildi\u011fi bir \u00fclkede uluslararas\u0131 finans kurulu\u015flar\u0131yla b\u00fct\u00fcn ba\u011flar\u0131 nihai olarak koparma ve d\u0131\u015f bor\u00e7lar\u0131 iptal etme talebini \u00f6ne \u00e7\u0131kartmak; veya tar\u0131m sorununun h\u00e2kimiyetini s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc bir \u00fclkede…vb. gibi.<\/p>\n

\n

\"\"<\/a>

Bu say\u0131n\u0131n t\u00fcm yaz\u0131lar\u0131n\u0131 okumak i\u00e7in t\u0131klay\u0131n.<\/a><\/p><\/div>\n

 <\/p>\n

  1. La V\u00e9rit\u00e9\/Ger\u00e7ek<\/em>‘in 69. say\u0131s\u0131ndan \u015eadi Ozans\u00fc taraf\u0131ndan \u00e7evrilmi\u015ftir.[↩<\/a>]<\/span><\/li>
  2. Kom\u00fcnist Enternasyonal III. Kongresi[↩<\/a>]<\/span><\/li>
  3. \u201cLev Tro\u00e7ki ile m\u00fclakat\u201d, Mateo Fossa, 23 Eyl\u00fcl 1938.[↩<\/a>]<\/span><\/li>
  4. \u201cLatin Amerika \u00dczerine Bir Tart\u0131\u015fma\u201d, Lev Tro\u00e7ki, 4 Kas\u0131m 1938.[↩<\/a>]<\/span><\/li>
  5. \u0130spanya\u2019da Men\u015fevizm ve Bol\u015fevizm\u201d, Lev Tro\u00e7ki, 1936.[↩<\/a>]<\/span><\/li>
  6. \u201cCurtiss ile Latin Amerika \u00dczerine Tart\u0131\u015fma\u201d, Lev Tro\u00e7ki, 1938.[↩<\/a>]<\/span><\/li>
  7. Emperyalist \u00c7\u00f6k\u00fc\u015f \u00c7a\u011f\u0131nda Sendikalar, Lev Tro\u00e7ki, 1940.[↩<\/a>]<\/span><\/li>
  8. Meksika\u2019da \u0130kinci Alt\u0131 Y\u0131ll\u0131k Plana Dair\u201d. 14 Mart 1939.[↩<\/a>]<\/span><\/li><\/ol>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    — Joao Alfredo LUNA 1 S\u0131n\u0131f m\u00fccadelesinin ko\u015fullar\u0131 Lev Tro\u00e7ki\u2019nin ya\u015fam\u0131n\u0131n son y\u0131llar\u0131n\u0131 Mexico\u2019da ge\u00e7irmesine neden oldu\u011fu i\u00e7in ayn\u0131 zamanda onun Latin Amerika\u2019n\u0131n sorunlar\u0131yla do\u011frudan ilgilenmesine de vesile oldu. Tro\u00e7ki, Rusya\u2019da \u00c7arl\u0131k rejimine kar\u015f\u0131 y\u00fcr\u00fct\u00fclen devrimci m\u00fccadele d\u00f6nemi boyunca marksizme yapt\u0131\u011f\u0131 ki\u015fisel katk\u0131lar\u0131 yeniden ele alan ve bunlar\u0131 b\u00f6lgeye has yeni sorunlar\u0131 inceleyerek ve kendi […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[24],"tags":[],"class_list":["post-239","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-43-say-ubat-2011"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pgbsosyalizm.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/239","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pgbsosyalizm.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pgbsosyalizm.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pgbsosyalizm.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pgbsosyalizm.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=239"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/pgbsosyalizm.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/239\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":858,"href":"https:\/\/pgbsosyalizm.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/239\/revisions\/858"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pgbsosyalizm.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=239"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pgbsosyalizm.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=239"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pgbsosyalizm.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=239"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}