{"id":261,"date":"2013-03-24T20:05:24","date_gmt":"2013-03-24T18:05:24","guid":{"rendered":"http:\/\/pgbsosyalizm.org\/yenicms\/?p=261"},"modified":"2014-06-26T22:21:02","modified_gmt":"2014-06-26T20:21:02","slug":"21-yuezyln-lk-devrimci-dalgas-ve-gerici-merkezcilik","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pgbsosyalizm.org\/?p=261","title":{"rendered":"\u201c21. Y\u00fczy\u0131l\u0131n \u0130lk Devrimci Dalgas\u0131\u201d ve Gerici Merkezcilik"},"content":{"rendered":"

— Do\u011fan FENN\u0130BAY<\/p>\n

\u00dcretim ara\u00e7lar\u0131n\u0131n \u00f6zel m\u00fclkiyeti rejimi II. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019ndan beri en kapsaml\u0131 \u2013hatta baz\u0131 uzmanlara g\u00f6re 1929\u2019dan daha \u015fiddetli\u2013 buhran\u0131n\u0131 ya\u015farken, bunun politik sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7mi\u015f devrimler, kar\u015f\u0131-devrimler ve sava\u015flar\u0131n s\u0131kla\u015fmas\u0131 ve \u015fiddetlenmesi \u015feklinde ya\u015famaya ba\u015flad\u0131k. Sosyalizmin kurulup kurulmayaca\u011f\u0131 h\u00e2l\u00e2 m\u00fccadelenin seyrinin cevaplayaca\u011f\u0131 bir soru, ancak kapitalizmin sonunun yakla\u015ft\u0131\u011f\u0131 art\u0131k \u00e7\u0131plak bir ger\u00e7ek olarak kar\u015f\u0131m\u0131zda.<\/p>\n

Devrimin, kar\u015f\u0131-devrimin ve sava\u015flar\u0131n g\u00fcndeme gelmesi; zaten eklektik bir b\u00fct\u00fcn olan sosyalist hareketin sertle\u015fen s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesi ekseninde ayr\u0131\u015fmas\u0131na yol a\u00e7t\u0131. Kabaca 12 Eyl\u00fcl Referandumu\u2019nun evet\u00e7ileri ve hay\u0131rc\u0131lar\u0131, biraz da boykot\u00e7ular\u0131 \u015feklinde ya\u015fanan bu ayr\u0131\u015fmada as\u0131l dikkat edilmesi gereken DS\u0130P vb. do\u011frudan emperyalizmin saf\u0131nda politika yapan siyasetler de\u011fil, zira bunlar s\u00fcrekli olarak kendilerini if\u015fa etmeyi s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyorlar. Sosyalist hareketin bir devrim \u015fans\u0131n\u0131 daha ka\u00e7\u0131rmamas\u0131 i\u00e7in, ki bu son \u015fanslardan biri olabilir, esas olarak merkezci 1<\/a><\/sup> \u00e7izgiye dikkat etmesi gerekiyor. Foti Benlisoy\u2019un bir s\u00fcredir makalelerinde \u00fcretti\u011fi, 21. Y\u00fczy\u0131l\u0131n \u0130lk Devrimci Dalgas\u0131<\/i> adl\u0131 eserinde de derledi\u011fi \u00e7izgiyle bir tart\u0131\u015fmay\u0131 gerekli g\u00f6rmemizin sebeplerinden birisi bu.<\/p>\n

Dahas\u0131 Benlisoy IV. Enternasyonal\u2019in bayra\u011f\u0131n\u0131 sahiplenme iddias\u0131ndaki Bir-Sek\u2019in (Birle\u015fik Sekreterya) bir mensubu 2<\/a><\/sup> oldu\u011fundan, s\u00f6ylediklerinin Tro\u00e7kizm\u2019in (devrimci Marksizm de diyebiliriz) d\u00fc\u015f\u00fcnceleri olarak alg\u0131lanmas\u0131 tehlikesi mevcut. Bu da bu tart\u0131\u015fmay\u0131 a\u00e7ma sebeplerimizden ikincisi.<\/p>\n

Bu sebeplerle Benlisoy\u2019un \u00e7izgisini ele\u015ftirmeyi ve Tro\u00e7kizm\u2019in ger\u00e7ek \u00e7izgisiyle farklar\u0131n\u0131 ortaya koymay\u0131 gerekli g\u00f6rd\u00fck.<\/p>\n

\u201cArap Devrimi\u201d ile E\u015fitsiz ve Bile\u015fik Geli\u015fme<\/h2>\n

Benlisoy; oryantalist bir anlam i\u00e7eren \u201cArap Bahar\u0131\u201d teriminden uzak dursa da Tunus, M\u0131s\u0131r, Libya, Suriye, Bahreyn, Yemen vd. \u00fclkelerde ba\u015flayan s\u00fcre\u00e7leri tek bir Arap devrimci s\u00fcrecinin par\u00e7as\u0131 olarak g\u00f6r\u00fcyor. Bu tespitin alt\u0131nda e\u015fzamanl\u0131l\u0131k ve bu \u00fclkelerin ayn\u0131 anadili payla\u015fmalar\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda olsa olsa bir \u201cArap Ulusu\u201d varsay\u0131m\u0131 olabilir, ancak bu varsay\u0131m\u0131n da sorgulanmaya ihtiyac\u0131 var.<\/p>\n

Zira ortak Osmanl\u0131 ge\u00e7mi\u015flerinden beri (ki onun da olduk\u00e7a gev\u015fek bir yap\u0131 oldu\u011funu ve her co\u011frafyadaki tarihsel \u00f6zg\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn Osmanl\u0131 b\u00fcnyesindeyken de b\u00fcy\u00fck oranda devam etti\u011fini bilelim) bu \u00fclkelerin her biri \u00e7ok farkl\u0131 tarihsel s\u00fcre\u00e7lerin i\u00e7inden ge\u00e7ti. B\u00fcy\u00fck yeralt\u0131 zenginliklerine sahip olan Libya, Suudi Arabistan ve Arap Emirlikleri zenginli\u011fin bir k\u0131sm\u0131n\u0131 kendi vatanda\u015flar\u0131na payla\u015ft\u0131r\u0131p i\u015fg\u00fcc\u00fc ihtiyac\u0131n\u0131 g\u00f6\u00e7men i\u015f\u00e7ilerle kar\u015f\u0131lad\u0131klar\u0131ndan asla tam bir yerli i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131, dolay\u0131s\u0131yla bir burjuva toplumu olu\u015fturmad\u0131lar; bu y\u00f6nden benzemekle birlikte emperyalizmle s\u00fcrt\u00fc\u015fme noktas\u0131nda Kaddafi\u2019nin \u00fclkesi ABD bombard\u0131man\u0131na maruz kal\u0131rken Suudi Arabistan\u2019a hi\u00e7 dokunulmad\u0131. Suriye ve Irak, Sovyetler Birli\u011fi\u2019ne yak\u0131n dursa da bir noktada Saddam, ABD emperyalizmi hesab\u0131na \u0130ran\u2019la sava\u015fa girdi. S\u00fcvey\u015f Kanal\u0131\u2019n\u0131 millile\u015ftiren M\u0131s\u0131r, Nas\u0131r liderli\u011finde Ba\u011flant\u0131s\u0131zlar Hareketi\u2019ni ba\u015flatt\u0131. Arap \u00fclkelerinin asgari m\u00fc\u015ftere\u011fi diyebilece\u011fimiz \u0130srail kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131 bile Suudi Arabistan taraf\u0131ndan asla ger\u00e7ek anlam\u0131yla payla\u015f\u0131lmad\u0131. Irak ve Suriye, K\u00fcrt sorununu ayr\u0131 ayr\u0131 \u015fekillerde ya\u015fad\u0131. Cezayir, Frans\u0131z emperyalizmini a\u011f\u0131r bedeller \u00f6deyerek kovarken, Tunus\u2019un ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 Cezayir\u2019in de etkisiyle \u00e7ok daha kolay ger\u00e7ekle\u015fti. Di\u011fer t\u00fcm \u00fclkelerden farkl\u0131 olarak Cezayir\u2019de 90\u2019lara i\u00e7 sava\u015f damgas\u0131n\u0131 vurdu. Her \u00fclkedeki farkl\u0131 dinler ve mezheplerden gruplar\u0131n farkl\u0131 da\u011f\u0131l\u0131mlar\u0131n\u0131 ve aradaki ili\u015fkilerin \u00e7e\u015fitlili\u011fini buna ekleyelim. Tarihsel farklar\u0131 daha da \u00e7o\u011faltmak m\u00fcmk\u00fcn.<\/p>\n

Dolay\u0131s\u0131yla bug\u00fcn de her \u00fclke birbirinden farkl\u0131 geli\u015fmelere sahne oluyor. Tunus ve M\u0131s\u0131r s\u00fcre\u00e7leri birbirine \u00e7ok benzese de Tunus\u2019ta M\u0131s\u0131r\u2019daki gibi g\u00fc\u00e7l\u00fc bir ordunun olmay\u0131\u015f\u0131 \u00e7ok \u015feyi de\u011fi\u015ftiriyor. Tunus\u2019ta yar\u0131-ba\u011f\u0131ms\u0131z da olsa sendikal \u00f6rg\u00fctlenmenin korunmu\u015f olmas\u0131 geli\u015fmeleri farkl\u0131la\u015ft\u0131r\u0131rken, M\u0131s\u0131r i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n M\u00fcbarek\u2019in tamamen devlete ba\u011flayarak etkisizle\u015ftirdi\u011fi sendikalar\u0131n yerine s\u0131f\u0131rdan yeni sendikalar kurmas\u0131 gerekiyor. A\u015firetlere dayanan Libya milletini b\u00f6l\u00fcp Kaddafi\u2019ye kar\u015f\u0131 \u00e7evirmek \u00e7ok kolay olmu\u015fken, Suriye\u2019de Esad t\u00fcm d\u0131\u015f m\u00fcdahalelere ra\u011fmen direnmeyi ba\u015far\u0131yor. \u0130\u00e7 sava\u015f\u0131n yaralar\u0131n\u0131 halen sarmakta olan ve esas olarak Frans\u0131z emperyalizmine kar\u015f\u0131 verdi\u011fi m\u00fccadelenin bilinci h\u00e2l\u00e2 canl\u0131 olan Cezayir halk\u0131 \u2013emperyalist bas\u0131n\u0131n hay\u0131fland\u0131\u011f\u0131 gibi 3<\/a><\/sup> \u2013 asla bu \u201cArap devrimci s\u00fcreci\u201dne dahil olmuyor. Bu farkl\u0131l\u0131klar\u0131 da \u00e7o\u011faltmak m\u00fcmk\u00fcn. 4<\/a><\/sup><\/p>\n

Emperyalizmin bu farkl\u0131l\u0131klar\u0131n bilincinde oldu\u011funu, izledi\u011fi farkl\u0131 politikalardan anlamak m\u00fcmk\u00fcn. Bahreyn isyan\u0131n\u0131n Suudi Arabistan taraf\u0131ndan \u015fiddetle bast\u0131r\u0131lmas\u0131na ses \u00e7\u0131karm\u0131yor. M\u0131s\u0131r ve Tunus\u2019ta politikas\u0131n\u0131 \u0131l\u0131ml\u0131 \u0130slamc\u0131lar\u0131n se\u00e7imleri kazanmas\u0131 \u00fczerine kuruyor ve bunun i\u00e7in b\u00fct\u00fcn olanaklar\u0131n\u0131 seferber ediyor. Libya\u2019da kendi askeri g\u00fc\u00e7lerinin yan\u0131 s\u0131ra i\u00e7eriden dev\u015firip silahland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 ve d\u0131\u015far\u0131dan getirdi\u011fi katiller s\u00fcr\u00fcs\u00fcn\u00fc kullan\u0131rken Suriye\u2019de T\u00fcrkiye, Suudi Arabistan ve Katar deste\u011fiyle d\u0131\u015far\u0131dan getirdi\u011fi paral\u0131 katillerden ve i\u00e7erideki i\u015fbirlik\u00e7ilerden yararlan\u0131yor. H\u00e2l b\u00f6yleyken devrimcilerin de her yerde ayn\u0131 s\u00fcrecin par\u00e7alar\u0131 i\u015fliyormu\u015f gibi de\u011fil, Tro\u00e7ki\u2019nin geli\u015ftirdi\u011fi e\u015fitsiz ve bile\u015fik geli\u015fme yasas\u0131 <\/i>uyar\u0131nca hareket etmeleri gerekiyor. Aksi halde, bir \u00fclkedeki proleter devrimi s\u00fcrecini di\u011fer \u00fclkedeki emperyalizmin k\u00f6r\u00fckledi\u011fi i\u00e7 kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131kla kar\u0131\u015ft\u0131rmak pek\u00e2l\u00e2 m\u00fcmk\u00fcn.<\/p>\n

1989\u2019u Hat\u0131rlayal\u0131m<\/h2>\n

Benlisoy, Tunus devrimiyle ba\u015flayan d\u00f6nemin \u00f6nceki \u201crenkli devrimler\u201d d\u00f6neminden farkl\u0131 oldu\u011funu, ya\u015fanan devrimci s\u00fcre\u00e7leri 1989\u2019daki Do\u011fu Bloku\u2019nun \u00e7\u00f6z\u00fclme s\u00fcrecinin bir devam\u0131 olarak sunman\u0131n yanl\u0131\u015f oldu\u011funu belirtirken hakl\u0131 ve \u00f6nemli bir tespitte bulunuyor.<\/p>\n

Yelpazenin \u00f6b\u00fcr taraf\u0131nda bulunan ve t\u00fcm \u00fclkelerde ya\u015fanan s\u00fcre\u00e7leri \u201cb\u00fcy\u00fck bir komplo\u201dya ba\u011flamaya \u00e7al\u0131\u015fanlar, yaz\u0131m\u0131z\u0131n ba\u015f\u0131nda de\u011findi\u011fimiz t\u00fcm \u00fclkeleri ayn\u0131la\u015ft\u0131rma hatas\u0131na d\u00fc\u015ft\u00fckleri gibi, daha vahimi, emperyalizme sahip olmad\u0131\u011f\u0131 bir g\u00fc\u00e7 atfediyorlar. Zira 2008\u20132009 kriziyle ba\u015flayan d\u00f6nem emperyalist \u00fclkelerdeki istikrar\u0131 sarst\u0131\u011f\u0131 gibi bu \u00fclkelerin m\u00fcdahale imk\u00e2nlar\u0131n\u0131 da olduk\u00e7a daraltt\u0131. Tarihsel \u00f6l\u00e7ekte kapitalizmin 70\u2019lerden beri s\u00fcren a\u015fa\u011f\u0131 seyrinde \u00f6nemli bir noktaya geldik ve bunun bir yans\u0131mas\u0131 olarak yar\u0131-s\u00f6m\u00fcrgelerdeki devrimci s\u00fcre\u00e7lerin yan\u0131 s\u0131ra emperyalist merkezlerde de i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n ciddi bi\u00e7imde aya\u011fa kalkt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6zl\u00fcyoruz. Emperyalizm de bu eylemlere cevap verirken eskiden sakince uygulad\u0131\u011f\u0131 se\u00e7imlerden sonra protesto g\u00f6sterileri, ard\u0131ndan h\u00fck\u00fcmetin d\u00fc\u015fmesi t\u00fcr\u00fcnden form\u00fcllerini uygulamaya koyam\u0131yor, onun yerine \u00fclkeleri b\u00fcy\u00fck kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131klar\u0131n i\u00e7ine s\u00fcr\u00fcklemek gibi kendisi a\u00e7\u0131s\u0131ndan daha maliyetli \u00e7\u00f6z\u00fcmlere gidebiliyor.<\/p>\n

Ancak 1989 vurgusunun bize hat\u0131rlatt\u0131\u011f\u0131 bir uyar\u0131 var: O zaman da b\u00fct\u00fcn s\u00fcre\u00e7 ba\u015fta bir politik devrim olarak alg\u0131lanm\u0131\u015f ve Bir-Sek \u00f6nderlerince m\u00fcspet kar\u015f\u0131lanm\u0131\u015ft\u0131:<\/p>\n

\n

(\u2026) Birle\u015fik Sekreterya (Bir-Sek) \u00f6nderlerinin Sovyet b\u00fcrokrasisinin partisinin Genel Sekreteri\u2019ne (1985\u20131991) s\u00f6yledikleri \u201cMikhail Gorba\u00e7ev, Tro\u00e7ki\u2019nin 1930\u2019larda Sovyetler i\u00e7in form\u00fcle ettiklerini hayata ge\u00e7iriyor\u201d<\/i> s\u00f6z\u00fcyle doruk noktaya ula\u015f\u0131yor (Rouge N. 1331, 1 Aral\u0131k 1988). Sonra da \u201cSovyet \u015firketlerinde fazla istihdam oldu\u011fu ger\u00e7e\u011fine pek az insan kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kabilir ve iktisadi verimlilik i\u00e7in de biraz yeniden da\u011f\u0131t\u0131m ve i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n hareketlili\u011fine ihtiya\u00e7 var\u201d diye ekliyorlar (In\u00adprecor, 1989). D\u00f6nemin Bir-Sek lideri Ernest Mandel de Boris Yeltsin hakk\u0131nda \u015funlar\u0131 yazd\u0131: \u201c\u015eu anda reformist Boris Yeltsin devasa b\u00fcrokratik ayg\u0131t\u0131n tasfiyesi i\u00e7in var olan e\u011filimi temsil ediyor. Tro\u00e7ki\u2019nin izinden gidiyor\u201d (23 Mart 1990) (akt. Dominique Ferr\u00e9, Do\u011fu Avrupa ve Eski Sovyetler Birli\u011fi\u2019nde Kal\u0131c\u0131 \u0130stikrars\u0131zl\u0131k ve Kriz: Kitleler \u00c7\u00f6z\u00fcm \u0130stiyor, PGB Sosyalizm, say\u0131 38, Kas\u0131m 2007)<\/p>\n<\/blockquote>\n

Dolay\u0131s\u0131yla emperyalizmin krizinin hepimizde ye\u015fertti\u011fi umutlara sar\u0131lal\u0131m, ancak kar\u015f\u0131-devrim tehlikesini de unutmayal\u0131m.<\/p>\n

\u201c\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc Se\u00e7enek\u201d, Marksizm\u2019in Gelene\u011finde Yer Alm\u0131yor<\/h2>\n

Benlisoy, a\u015fa\u011f\u0131daki metninde pozisyonunu net ve \u00f6z bir \u015fekilde ortaya koyuyor:<\/p>\n

(…) ge\u00e7mi\u015fte Libya\u2019y\u0131, \u00f6zellikle de Irak\u2019\u0131 felaketlere s\u00fcr\u00fcm\u00fc\u015f ikilem yeniden dayat\u0131l\u0131yor: Ya diktat\u00f6rl\u00fck ya emperyalizm, k\u0131rk kat\u0131r ya da k\u0131rk sat\u0131r.<\/p><\/blockquote>\n

Oysa emperyalizm ya da \u201cfa\u015fizm\u201d aras\u0131nda tercihte bulunmak zorunda de\u011filiz.<\/p><\/blockquote>\n

\n

Otoriterizmi ve emperyal m\u00fcdahalecilik ve vesayeti ayn\u0131 anda reddedip yerli despotizme ve emperyalizme e\u015fzamanl\u0131 kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131\u015f olarak ifade edilebilecek bir \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc se\u00e7ene\u011fe i\u015faret edebiliriz. (Ge\u00e7mi\u015fte \u201cne SAM ne Saddam\u201d diyerek bunu bir \u00f6l\u00e7\u00fcde de olsa becermi\u015ftik). Bu ikisi, yani yerli otoriter rejimlerle emperyalizm zaten genelde ayn\u0131 paran\u0131n iki y\u00fcz\u00fc olmu\u015ftur.<\/p>\n<\/blockquote>\n

\n

ABD ya da petrol monar\u015fileri taraf\u0131ndan finanse edilip denetlenen bir \u201cdemokrasi\u201d m\u00fccadelesi yerine, otantik, \u201cyerli mal\u0131\u201d siyasal demokrasi ve sosyal adalet m\u00fccadelelerini bir \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ya da ger\u00e7ek alternatif olarak \u00f6nerebilmeliyiz.<\/p>\n<\/blockquote>\n

\n

Arap ayaklanmalar\u0131, Tunus\u2019taki, M\u0131s\u0131r\u2019daki, Bahreyn\u2019deki kitle m\u00fccadeleleri b\u00f6lgede kitlelerin, ezilenlerin nas\u0131l bir g\u00fcce sahip oldu\u011funu ortaya koydu. Hareket noktam\u0131z bu g\u00fc\u00e7 olmal\u0131. B\u00f6lgede solun, yani bizlerin de dahil oldu\u011fu solun \u00f6nerdi\u011fi, k\u0131rk sat\u0131r m\u0131 k\u0131rk kat\u0131r m\u0131 ikilemine bir kez daha s\u0131k\u0131\u015fmak de\u011fil, bu \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc se\u00e7ene\u011fin <\/b>in\u015fa edilmesi i\u00e7in ta\u015f ta\u015f\u0131mak, gerekirse i\u011fneyle kuyu kazmak olmal\u0131. (Foti Benlisoy, Suriye\u2019ye K\u0131rkar Sat\u0131r ve Kat\u0131r,\u00a021. Y\u00fczy\u0131l\u0131n \u0130lk Devrimci Dalgas\u0131\u00a0i\u00e7inde<\/i>, Agora Kitapl\u0131\u011f\u0131, 2012.)<\/p>\n<\/blockquote>\n

Devrimci Marksizm; bu t\u00fcrden, iki gerici g\u00fc\u00e7 kar\u015f\u0131s\u0131nda tav\u0131r tak\u0131nmas\u0131n\u0131n gerekti\u011fi s\u0131navlardan \u00e7ok ge\u00e7ti. Tro\u00e7ki\u2019nin bizzat; 30\u2019lar\u0131n ba\u015f\u0131nda Almanya\u2019da fa\u015fizm ve sosyal demokrasi aras\u0131nda \u00f6nerdi\u011fi politika \u201csosyal fa\u015fizm\u201d pozisyonu de\u011fil, (aralar\u0131nda Rosa Luxembourg ve Karl Liebknecht\u2019in katledilmelerinin sorumlulular\u0131 da bulunan) sosyal demokratlarla birle\u015fik cephe kurmakt\u0131. II. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019n\u0131n arifesinde yine Tro\u00e7ki; emperyalizm, fa\u015fizm ve Stalinist b\u00fcrokrasi kar\u015f\u0131s\u0131nda ar\u0131 bir tarafs\u0131zl\u0131k politikas\u0131 benimsemedi; do\u011frudan Sovyetler Birli\u011fi\u2019nin zaferini savundu. Kom\u00fcnist Enternasyonal, a\u015fa\u011f\u0131da ayr\u0131nt\u0131l\u0131 olarak de\u011finece\u011fimiz gibi \u00e7e\u015fitli ulusal \u00f6nderliklerin emperyalizme kar\u015f\u0131 m\u00fccadelesinde genel olarak onlara kar\u015f\u0131 ele\u015ftirel destek<\/i>, yani emperyalizme kar\u015f\u0131 zaferini savunmakla beraber gerici y\u00f6nlerini ele\u015ftirmek,<\/i> politikas\u0131n\u0131 benimsedi. Zira elimizde ayn\u0131 anda iki d\u00fc\u015fman\u0131 birden vuracak silahlar yoksa, \u00f6nce b\u00fcy\u00fck tehlikeyle u\u011fra\u015fmak gerekir.<\/p>\n

Dolay\u0131s\u0131yla devrimci Marksizm, devrimi yoku\u015fa s\u00fcrmeye \u00e7al\u0131\u015fmaz, Benlisoy ise idealindeki \u201cger\u00e7ek\u201d devrim u\u011fruna devrimcileri i\u011fneyle kuyu kazmaya \u00e7a\u011f\u0131r\u0131yor. Marksizm\u2019in genel g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc b\u00f6yle olmakla beraber konuyu daha ayr\u0131nt\u0131l\u0131 olarak inceleyelim.<\/p>\n

Suriye ve T\u00fcrkiye Ulusal Sorunlar\u0131<\/h3>\n

Suriye\u2019de ya\u015fanan durum, Suriye\u2019nin d\u0131\u015f m\u00fcdahaleden ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak kendi kaderini tayin etme hakk\u0131yla ve ilaveten demokrasi sorunuyla ilgili. Yani Suriye\u2019de, burjuva devriminin temel \u00fc\u00e7aya\u011f\u0131ndan (ulusal ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k, demokrasi, tar\u0131m reformu) ikisi yak\u0131c\u0131 bir \u015fekilde g\u00fcndemde.<\/p>\n

Benzer \u015fekilde, art\u0131k bir T\u00fcrkiye ulusal sorunundan, yani T\u00fcrkiye\u2019nin emperyalizm kar\u015f\u0131s\u0131nda kendi kaderini tayin hakk\u0131n\u0131 yar\u0131 yar\u0131ya yitirmi\u015f olmas\u0131ndan bahsetmemiz gerekiyor. Yani kendi iste\u011fi d\u0131\u015f\u0131nda sava\u015fmak durumunda kalmas\u0131ndan (Libya, L\u00fcbnan, Afganistan vs.), kendi topraklar\u0131nda yabanc\u0131 asker ve silah bulundurmak zorunda kalmas\u0131ndan (\u0130ncirlik ve di\u011fer \u00fcslerin yan\u0131 s\u0131ra son olarak kurulan Patriot sistemleri), kendi do\u011fal kaynaklar\u0131 ve ekonomisi hakk\u0131nda s\u00f6z sahibi olamamas\u0131ndan (HES\u2019ler, a\u015f\u0131r\u0131 h\u0131zl\u0131 \u00e7arp\u0131k kentle\u015fme, yabanc\u0131 sermayenin kilit pazarlar\u0131 kontrol etmesi vs.)…<\/p>\n

Bu \u00f6rnekler maalesef daha da \u00e7o\u011falt\u0131labilir. Bug\u00fcn Yugoslavya\u2019n\u0131n par\u00e7alar\u0131 kendi i\u00e7lerinde par\u00e7alanmaya devam ettikleri halde etnik \u00e7eli\u015fkilerin ard\u0131 arkas\u0131 kesilmiyor. Afganistan i\u015fgal alt\u0131nda oldu\u011fu gibi ulusal ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k ve demokrasiden her g\u00fcn birka\u00e7 ad\u0131m daha uzakla\u015f\u0131yor. Irak resmen \u00fc\u00e7 par\u00e7aya b\u00f6l\u00fcnmeye do\u011fru h\u0131zla ilerliyor.<\/p>\n

Sava\u015flar, devrimler, ayaklanmalar vb. yollarla ulusal ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kazanm\u0131\u015f \u00fclkelerde ulusal sorunun geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc kapitalizmin \u00e7\u00fcr\u00fcyen karakterinin \u00e7a\u011f\u0131m\u0131zdaki tezah\u00fcrlerinden biri: burjuvazi burjuva devriminin g\u00f6revlerini yerine getirmek \u015f\u00f6yle dursun bu sorunlar\u0131 yeniden \u00fcretiyor. Ayr\u0131ca bu durum, bu \u00fclkelerde zaten mevcut bulunan ulusal sorunlar\u0131 ortadan kald\u0131rm\u0131yor, aksine bu \u00fclkelerdeki halklar art\u0131k \u00fcst \u00fcste binmi\u015f, katmerli bir ulusal sorunlar silsilesine maruz kal\u0131yorlar. Ulusal sorunun geni\u015flemesi fenomeni geni\u015f bir tart\u0131\u015fmaya ihtiya\u00e7 duyuyor.<\/p>\n

Genel olarak bu durum k\u00fc\u00e7\u00fck burjuva milliyet\u00e7i hareketlerin g\u00fc\u00e7lenmesine ve \u00f6nemlerinin artmas\u0131na yol a\u00e7\u0131yor. T\u00fcrkiye\u2019de Ayd\u0131nl\u0131k g\u00fc\u00e7lenirken K\u00fcrt hareketi tarihinin en etkili an\u0131nda bulunuyor. D\u00fcnyada Chavez, Ahmedinejad yine k\u00fc\u00e7\u00fck burjuva milliyet\u00e7ili\u011fin \u00f6rnekleri olarak etkilerini artt\u0131rd\u0131lar. Bu da sosyalist hareket k\u00fc\u00e7\u00fck burjuva milliyet\u00e7ili\u011fe kar\u015f\u0131 nas\u0131l tutum almal\u0131 meselesini yak\u0131c\u0131la\u015ft\u0131r\u0131yor.<\/p>\n

Sosyalist Hareketin K\u00fc\u00e7\u00fck Burjuva Milliyet\u00e7ilik Kar\u015f\u0131s\u0131ndaki Politikas\u0131 Marksizm\u2019den Kopuk<\/h3>\n

Sosyalist hareket bu k\u00fc\u00e7\u00fck burjuva milliyet\u00e7i hareketlerin her birine kar\u015f\u0131 \u00e7ok farkl\u0131 tutumlar tak\u0131nabiliyor. K\u00fcrt hareketi genellikle alabildi\u011fine destekleniyor, hatta baz\u0131 siyasi gruplar ve partiler i\u015fi HDK alt\u0131nda birle\u015fmeye kadar g\u00f6t\u00fcr\u00fcyor; Ayd\u0131nl\u0131k d\u00fc\u015fman olarak addedilmedi\u011fi durumlarda alabildi\u011fine ele\u015ftiriliyor; Chavez yer yer anti-demokratik uygulamalar\u0131 sebebiyle ele\u015ftirilse de \u00f6rne\u011fin V. Enternasyonal \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131nda b\u00fcy\u00fck ra\u011fbet g\u00f6r\u00fcyor; Ahmedinejad ve Esad gibiler ise \u00e7o\u011fu zaman diktat\u00f6r olarak nitelenip muhatap dahi al\u0131nm\u0131yorlar.<\/p>\n

Bu ayr\u0131mlar\u0131n sebebine bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda bu \u00f6nderliklerin ald\u0131\u011f\u0131 baz\u0131 pozisyonlar, iktidardaysalar rejimlerinin demokratiklik seviyesi, i\u015fledikleri su\u00e7lar veya att\u0131klar\u0131 olumlu ad\u0131mlar ile kar\u015f\u0131la\u015f\u0131yoruz. Bunlar k\u0131ymetli olmakla beraber Marksizm\u2019in programatik metinleri ve tarihsel \u00f6nderleri esas a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 ba\u015fka kriterlere veriyor.<\/p>\n

Benlisoy yukar\u0131da yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z al\u0131nt\u0131s\u0131nda Suriye\u2019deki pozisyonun Irak\u2019taki \u201cNe SAM ne Saddam\u201d pozisyonu olmas\u0131 gerekti\u011fini belirtiyor. Dolay\u0131s\u0131yla Suriye\u2019deki durumun bir emperyalist i\u015fgale benzedi\u011fini teslim ediyor. Bizce de hakl\u0131d\u0131r, durum emperyalist i\u015fgale benziyor, hatta belki de i\u015fgalin \u00f6ng\u00fcn\u00fcndeyiz. Ba\u015fka bir emperyalist i\u015fgal durumunda Tro\u00e7ki ne tutum alm\u0131\u015ft\u0131 diye hat\u0131rlayal\u0131m:<\/p>\n

\n

Tabiat\u0131yla, biz, Habe\u015fistan\u2019\u0131n zaferi ve \u0130talya\u2019n\u0131n yenilgisinden yanay\u0131z (\u2026). Bu m\u00fccadele fa\u015fizmi de\u011fil emperyalizmi hedef alm\u0131\u015ft\u0131r. S\u00f6z konusu sava\u015f oldu\u011funda, bizim a\u00e7\u0131m\u0131zdan, Negus\u2019un (Habe\u015f krallar\u0131na verilen ad \u2013 \u00e7n.) mu Mussolini\u2019nin mi \u201cdaha iyi\u201d olduklar\u0131na bakman\u0131n hi\u00e7bir \u00f6nemi yoktur. Bu noktada temel k\u0131stas\u0131m\u0131z, emperyalizme kar\u015f\u0131 kendini savunan az geli\u015fmi\u015f bir ulusun ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k m\u00fccadelesi ve bu m\u00fccadeledeki kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 g\u00fc\u00e7 ili\u015fkisidir. (Tro\u00e7ki, \u0130talya-Habe\u015fistan \u00c7at\u0131\u015fmas\u0131<\/i>, 17 Temmuz 1935, akt. Fran\u00e7ois Forge, PGB Sosyalizm\u2019in bu say\u0131s\u0131)<\/p>\n<\/blockquote>\n

Tro\u00e7ki i\u00e7in emperyalist bir \u00fclkeyle emperyalist olmayan bir \u00fclkenin \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131 s\u00f6z konusu oldu\u011funda Negus\u2019un da Mussolini\u2019nin de fa\u015fistli\u011fi teferruat haline geliyor. Benlisoy ise Esad rejiminin otokratik yap\u0131s\u0131n\u0131, cinayetlerini vs. ortaya koyarak bunlar\u0131 emperyalist m\u00fcdahaleyle e\u015fit g\u00f6r\u00fcyor.<\/p>\n

Oysa Tro\u00e7ki\u2019nin \u0130talya-Etiyopya \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131ndaki pozisyonu Marksizm\u2019in tarihinde istisna de\u011fil kural. Kom\u00fcnist Enternasyonal\u2019in ilk d\u00f6rt kongresinde geli\u015ftirdi\u011fi birle\u015fik i\u015f\u00e7i cephesi ve anti-emperyalist birle\u015fik cephe taktikleri tam da bu pozisyonu ortaya koyuyor:<\/p>\n

\n

S\u00f6m\u00fcrgelerdeki kom\u00fcnistlerin, ba\u011f\u0131ms\u0131z s\u0131n\u0131f \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131n s\u00f6zde \u2018savunusu\u2019 bahanesiyle, emperyalist zorbal\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 m\u00fccadelede yer almay\u0131 reddetmeleri oport\u00fcnizmin en k\u00f6t\u00fc cinsidir ve ancak Do\u011fu\u2019da proleter devrimine itibar kaybettirebilir.<\/p>\n<\/blockquote>\n

(…)<\/p><\/blockquote>\n

\n

S\u00f6m\u00fcrge ve yar\u0131-s\u00f6m\u00fcrge \u00fclkelerdeki i\u015f\u00e7i hareketi ilk olarak kendini anti-emperyalist cephe i\u00e7inde ba\u011f\u0131ms\u0131z bir devrimci fakt\u00f6r olarak olu\u015fturmal\u0131d\u0131r. Ancak ba\u011f\u0131ms\u0131z bir fakt\u00f6r olarak \u00f6nemi tan\u0131nd\u0131ktan ve politik \u00f6zerkli\u011fi g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nd\u0131ktan sonra burjuva demokrasisiyle ge\u00e7ici anla\u015fmalar caiz veya gerekli olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir. (Fourth Congress of the Communist International, Theses on the Eastern Question<\/i>, 5 Aral\u0131k 1922, http:\/\/www.marxists.org\/history\/international\/comintern\/4th-congress\/eastern-question.htm<\/a>)<\/p>\n<\/blockquote>\n

Dergimizin bu say\u0131s\u0131nda yer verdi\u011fimiz Fran\u00e7ois Forgue imzal\u0131 makale bu konuyu \u00e7ok daha derinlikli bir \u015fekilde ele ald\u0131\u011f\u0131ndan k\u0131saca \u00f6zetleyip ge\u00e7elim: Marksizm\u2019in ulusal sorun ve emperyalizmin m\u00fcdahalesi konusundaki tutumu (1) emperyalizmin yenilgisini savunmak, (2) i\u015f\u00e7i hareketinin ulusal hareketin burjuva unsurlar\u0131ndan ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 korumak prensipleri \u00fczerine y\u00fckseliyor. 5<\/a><\/sup> \u201cNe SAM ne Saddam\u201d politikas\u0131 bu ilkelerden ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 \u00f6ne \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia ederken emperyalizmin yenilgisini savunmaktan geri duruyor. Ancak, e\u015fit olmayan iki taraf\u0131n m\u00fccadelesinde tarafs\u0131z kalmak pratikte g\u00fc\u00e7l\u00fcn\u00fcn \u2013yani emperyalizmin\u2013 yan\u0131nda yer almak anlam\u0131na geliyor.<\/p>\n

Son \u00f6nermemiz okuyucuya biraz soyut gelebilir. O y\u00fczden daha somut bir \u00f6rnek vermek \u00fczere Libya\u2019ya gidelim. Bir-Sek\u2019in resmi yay\u0131n organ\u0131 olan Inpr\u00e9cor\/International Viewpoint\u2019te yay\u0131mlanan Gilbert Achcar imzal\u0131 Libya Devrimine Kar\u015f\u0131 NATO \u201cKomplosu\u201d<\/i> ba\u015fl\u0131kl\u0131 metne bakal\u0131m. Achcar bu metinde \u00f6zetle NATO\u2019nun Kosova, K\u00f6rfez Sava\u015f\u0131 ve Irak i\u015fgaline k\u0131yasla Libya\u2019da \u00e7ok daha az bombard\u0131man yaparak, muhalifleri daha az silahland\u0131rarak vs. \u201cdevrim\u201de kar\u015f\u0131 verebilece\u011finden az destek verdi\u011fini belirtiyor. 6<\/a><\/sup> Yani emperyalizmden daha \u00e7ok bombard\u0131man talep ediyor! Bu tav\u0131r g\u00fc\u00e7l\u00fcn\u00fcn yan\u0131nda yer almak de\u011filse nedir?<\/p>\n

Bizim Satran\u00e7 Tahtam\u0131z<\/h3>\n

Bir devrimci Marksisti bir burjuva ideolo\u011fundan ay\u0131ran temel \u00f6zelliklerden biri s\u0131n\u0131flar temelinde d\u00fc\u015f\u00fcnmesidir. Tro\u00e7ki de k\u00fc\u00e7\u00fck burjuva \u00f6nderlikleri incelerken b\u00f6yle yap\u0131yordu:<\/p>\n

\n

(…) ulusal h\u00fck\u00fcmet yabanc\u0131 sermayeye kar\u015f\u0131 diren\u00e7 g\u00f6stermeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcde, az ya da \u00e7ok proletaryaya dayanmak zorunda kalmaktad\u0131r. \u00d6te yandan, geri kalm\u0131\u015f \u00fclkelerin yabanc\u0131 sermaye ile omuz omuza y\u00fcr\u00fcmenin ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz veya kendileri i\u00e7in daha k\u00e2rl\u0131 oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnen h\u00fck\u00fcmetleri, emek \u00f6rg\u00fctlerini ortadan kald\u0131rmakta ve az ya da \u00e7ok totaliter bir rejim kurmaktad\u0131rlar.<\/p>\n<\/blockquote>\n

\n

(…) Geri kalm\u0131\u015f, yani s\u00f6m\u00fcrge ve yar\u0131-s\u00f6m\u00fcrge \u00fclkelerin h\u00fck\u00fcmetleri genellikle Bonapartist veya yar\u0131-Bonapartist bir karakter ta\u015f\u0131rlar; baz\u0131lar\u0131 i\u015f\u00e7ilerin ve k\u00f6yl\u00fclerin saflar\u0131nda destek bulmaya \u00e7abalay\u0131p demokratik bir do\u011frultuda ilerlemeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken, di\u011ferleri asker-polis diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcne yak\u0131n bir h\u00fck\u00fcmet bi\u00e7imi kurarak birbirinden ayr\u0131l\u0131rlar. (Tro\u00e7ki, Emperyalist \u00c7\u00fcr\u00fcme \u00c7a\u011f\u0131nda Sendikalar<\/i>, A\u011fustos 1940)<\/p>\n<\/blockquote>\n

Tro\u00e7ki\u2019nin bu form\u00fclasyonundaki d\u00e2hiyane \u00f6z, ulusal m\u00fccadeleyi b\u00fcy\u00fck uluslararas\u0131 s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesinin ba\u011flam\u0131na yerle\u015ftirmesinde yat\u0131yor. Yukar\u0131da and\u0131\u011f\u0131m\u0131z tezlerin ard\u0131nda temel bir fikir yat\u0131yor: t\u00fcm gericili\u011fin ve vah\u015fetin kayna\u011f\u0131 olarak emperyalizmi g\u00f6rmek. Buradan hareketle ulusal m\u00fccadeleleri, demokrasi m\u00fccadelelerini, anti-fa\u015fist m\u00fccadeleleri, \u00e7evre m\u00fccadelesini vs. 7<\/a><\/sup> b\u00fcy\u00fck bir s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesinin ba\u011flam\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcnmek ve emperyalizmi de kar\u015f\u0131m\u0131za almak bizim i\u00e7in esast\u0131r.<\/p>\n

Dolay\u0131s\u0131yla bizim de bir satran\u00e7 tahtam\u0131z var, ancak Brzezinski\u2019ninkinden farkl\u0131 olarak bizim tahtada bir tarafta ABD, Avrupa, Japonya vd. emperyalist burjuvaziler var, ancak \u00f6b\u00fcr tarafta yine ayn\u0131 \u00fclkelerin i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131, di\u011fer t\u00fcm \u00fclkelerin ezilen halklar\u0131yla ve i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131flar\u0131yla beraber maalesef bir \u00f6nderli\u011fe sahip olamadan duruyorlar. Ve d\u00fcnya tarihinde her \u00f6nemli geli\u015fme ya\u015fand\u0131\u011f\u0131nda alaca\u011f\u0131m\u0131z tutum, emperyalizmin \u00f6ne s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc \u015fu ya da bu insani yahut demokratik kayg\u0131yla de\u011fil, t\u00fcm insanl\u0131k d\u0131\u015f\u0131 eylemlerin m\u00fcsebbibi emperyalizmi nas\u0131l geriletece\u011fimizle ba\u011flant\u0131l\u0131.<\/p>\n

Emperyalistler Aras\u0131 Bir Sava\u015f m\u0131?<\/h2>\n

Katk\u0131m\u0131z\u0131 bitirmeden k\u0131saca de\u011finmek istedi\u011fimiz bir konu daha var. Benlisoy, Fatih Ya\u015fl\u0131 ile y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc k\u0131sa polemikte muhatab\u0131n\u0131 bir emperyalizme (ABD ve Avrupa\u2019n\u0131n olu\u015fturdu\u011fu Atlantik) kar\u015f\u0131 di\u011ferini (Rusya ve \u00c7in\u2019in olu\u015fturdu\u011fu Avrasya) savunmakla ele\u015ftiriyor. Bu tezle ilgili birka\u00e7 sorun var.<\/p>\n

Tabii en temel sorun Rusya\u2019n\u0131n ve \u00c7in\u2019in ger\u00e7ekten emperyalist olup olmad\u0131\u011f\u0131. Bu konuyla ilgili ge\u00e7mi\u015fte \u00e7e\u015fitli metinler 8<\/a><\/sup> yay\u0131mlasak da ciddi bir tart\u0131\u015fmaya girme imk\u00e2n\u0131m\u0131z olmad\u0131 ve bu yaz\u0131 kapsam\u0131nda da maalesef olmayacak. Ancak temel d\u00fc\u015f\u00fcncelerimizi h\u0131zl\u0131ca aktarabiliriz. Biz her iki \u00fclkenin de emperyalist oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyoruz.<\/p>\n