— Jean-Jacques MARIE<\/p>\n
IV. Enternasyonal\u2019in 1951 temmuzunda ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi \u00f6ng\u00f6r\u00fclen 3. D\u00fcnya Kongresi \u00f6ncesinde, Quatri\u00e8me Internationale dergisinin \u015eubat-Nisan 1951 say\u0131s\u0131nda, IV. Enternasyonal\u2019in sekreteri Michel Pablo\u2019nun Nereye Gidiyoruz? ba\u015fl\u0131kl\u0131 bir yaz\u0131s\u0131 yay\u0131mlan\u0131r. Makalenin giri\u015finden itibaren Pablo, birtak\u0131m genel tarihsel yarg\u0131lar \u00f6ne s\u00fcrerek, Tro\u00e7kizm\u2019in revizyonuna giri\u015fir.<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Ge\u00e7en sava\u015f arifesinde, teorimiz daha b\u00fct\u00fcnl\u00fckl\u00fc, daha tutarl\u0131 ve daha uyumlu g\u00f6r\u00fcn\u00fcyordu, \u00e7\u00fcnk\u00fc g\u00fcn\u00fcm\u00fczdekine k\u0131yasla \u00e7ok daha az karma\u015f\u0131k ve \u00e7ok daha az dinamik bir malzemeyle u\u011fra\u015f\u0131yordu. Sava\u015f arifesinde, d\u00fcnya g\u00f6receli bir denge ve s\u00fckunet halinde gibiydi; bu durum hem kapitalist rejim hem de Stalinizm i\u00e7in ge\u00e7erliydi. Ayn\u0131 \u015feyi g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki durum i\u00e7in s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcn m\u00fc?<\/p><\/blockquote>\n
G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi, Michel Pablo Tro\u00e7kizm\u2019i revize etmeye tarihi revize ederek ba\u015fl\u0131yordu. IV. Enternasyonal i\u00e7in yo\u011fun bir kavga d\u00f6nemi olan, 1933\u2019ten sava\u015fa kadar uzanan d\u00f6neme ger\u00e7ekten de ancak pek \u201cg\u00f6receli\u201d bir denge ve s\u00fckunet d\u00f6nemi denebilir: Bu birka\u00e7 y\u0131lda Hitler iktidara gelmi\u015f, Alman kom\u00fcnist ve sosyalist partileri m\u00fccadele vermeden ezilmi\u015f (Ocak-Mart 1933), bu olaylarla birlikte 3. Enternasyonalin burjuva d\u00fczenini muhafaza etme yanl\u0131s\u0131 bir \u00e7izgiye girdi\u011fi apa\u00e7\u0131k ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f, ABD\u2019de yo\u011fun bir s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesi ba\u015flam\u0131\u015f ve CIO sendikas\u0131 kurulmu\u015f, Avusturya\u2019da i\u015f\u00e7i hareketi ezilmi\u015f (1934) ve sosyal-H\u0131ristiyan t\u00fcrden bir korporatizm tesis edilmi\u015f, \u0130spanya\u2019n\u0131n Asturias b\u00f6lgesindeki i\u015f\u00e7i ayaklanmas\u0131 kanla bast\u0131r\u0131lm\u0131\u015f (1934), Etiyopya sava\u015f\u0131 patlak vermi\u015f (1935), 1936 y\u0131l\u0131 Haziran\u2019\u0131nda Fransa\u2019da ve temmuzda \u0130spanya\u2019da devrimci kalk\u0131\u015fmalar ya\u015fanm\u0131\u015f, ancak her ikisi de ihanete u\u011fram\u0131\u015f, Japonya \u00c7in\u2019i i\u015fgal etmi\u015f (1937), SSCB\u2019de ter\u00f6r\u00fcn zincirlerinden bo\u015falmas\u0131yla eski \u00f6nder kadrolar\u0131n ve Ekim Devrimi kadrolar\u0131n\u0131n ezici \u00e7o\u011funlu\u011fu tasfiye edilmi\u015f, \u00fc\u00e7 b\u00fcy\u00fck Moskova duru\u015fmas\u0131 ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f (A\u011fustos 1936, Ocak 1937, Mart 1938) ve SSCB\u2019deki kamplarda say\u0131s\u0131z Tro\u00e7kist \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f, 4. Enternasyonal kurulmu\u015f (1938), \u0130spanyada Cumhuriyet ezilmi\u015f ve Franko rejimi kurulmu\u015f (1939), ve bu arada Yunanistan\u2019da bir genel grevin ard\u0131ndan General Metaxas bir darbe ger\u00e7ekle\u015ftirmi\u015f (1938) ve Hitler-Stalin pakt\u0131 imzalanm\u0131\u015ft\u0131r. G\u00f6receli bir s\u00fckunet d\u00f6neminin de\u011fil \u00e7ok derin bir devrimci krizin tezah\u00fcr\u00fc olan bu olaylar\u0131n ard\u0131ndan Ge\u00e7i\u015f Program\u0131 yay\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r:<\/p>\n
B\u00fct\u00fcn\u00fcnde d\u00fcnya politik durumu esas olarak proletarya \u00f6nderli\u011finin tarihsel bunal\u0131m\u0131yla belirlenmektedir. (…) Proleter devrim i\u00e7in gerekli \u00f6nko\u015fullar sadece olgunla\u015fmakla kalmay\u0131p, neredeyse \u00e7\u00fcr\u00fcmeye y\u00fcz tutmu\u015ftur.<\/p><\/blockquote>\n
Pablo ise, tarihi revize ederek Marksizm\u2019in k\u00f6kl\u00fc bir revizyonunu ger\u00e7ekle\u015ftirirken, s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesinin art\u0131k yerini s\u00f6zde bloklar aras\u0131 m\u00fccadeleye b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 ya da en az\u0131ndan buna tabi oldu\u011fu fikrine dayanm\u0131\u015ft\u0131r. Ba\u015fka bir ifadeyle, tarihin motoru art\u0131k s\u0131n\u0131flar m\u00fccadelesinden de\u011fil b\u00fcrokratik ayg\u0131tlar\u0131n m\u00fccadelesinden (ya da i\u015fbirli\u011finden) menkuld\u00fcr.<\/p>\n
Bu anlay\u0131\u015f, 1951 y\u0131l\u0131ndan bu yana ya\u015fanan kimi de\u011fi\u015fimlere ra\u011fmen h\u00e2l\u00e2 Birle\u015fik Sekreteryan\u0131n temel anlay\u0131\u015f\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Pablo Nereye Gidiyoruz?<\/em>\u2019da \u015f\u00f6yle yazar:<\/p>\n
Hareketimizin kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya bulundu\u011fu nesnel toplumsal ger\u00e7eklik temelde kapitalist rejim ve Stalinist d\u00fcnyadan (yani \u201cBat\u0131\u201d blo\u011fu denen \u201ckapitalist blok\u201d ve \u201csosyalist\u201d denen \u201cStalinci blok\u201dtan) ibarettir. Be\u011fenelim be\u011fenmeyelim bu iki \u00f6\u011fe nesnel ger\u00e7ekli\u011fi te\u015fkil etmektedir, \u00e7\u00fcnk\u00fc kapitalizme kar\u015f\u0131 g\u00fc\u00e7lerin ezici \u00e7o\u011funlu\u011fu g\u00fcn\u00fcm\u00fczde Sovyet b\u00fcrokrasisinin y\u00f6netimi ya da etkisi alt\u0131ndad\u0131r.<\/p><\/blockquote>\n
Michel Pablo devam eder: \u201cYan bir g\u00fc\u00e7 olarak, emperyalizme kar\u015f\u0131 duran kitlelerin devrimci dinami\u011fi de, emperyalizmle m\u00fccadele eden maddi ve teknik g\u00fc\u00e7lere eklenebilir.\u201d<\/em><\/p>\n
Bu \u201cmaddi ve teknik g\u00fc\u00e7ler\u201dden kastedilen de elbette Kremlin, onun ordusu, devlet ayg\u0131t\u0131, siyasal polisi ve Gulag\u2019lar\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Ard\u0131ndan, \u201c<\/em>[kapitalist toplumun sosyalizme] d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm<\/em>[\u00fc] muhtemelen birka\u00e7 y\u00fczy\u0131l s\u00fcrecek bir tarihsel d\u00f6nemi kapsayacakt\u0131r\u201d<\/em> diyen Pablo \u015f\u00f6yle yazar:<\/p>\n
Stalinizm\u2019in h\u00e2l\u00e2 ayakta olmas\u0131na ve hatta zaferler kazanmas\u0131na bakarak insanl\u0131\u011f\u0131n kaderi hakk\u0131nda \u00fcmitsizli\u011fe kap\u0131lan ki\u015filer, tarihi kendi boylar\u0131na g\u00f6re kesip buduyor. Bu ki\u015filer kapitalist toplumun sosyalizme d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc s\u00fcrecinin kendi k\u0131sa \u00f6m\u00fcrleri i\u00e7erisinde ger\u00e7ekle\u015fmesini diler ve b\u00f6ylece devrim yolunda sarf ettikleri \u00e7aban\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rmeyi umarlar. Bizse, Yugoslavya\u2019yla ilgili yazd\u0131\u011f\u0131m\u0131z ilk makalede yazm\u0131\u015f olduklar\u0131m\u0131z\u0131 bir kez daha yeniliyoruz: S\u00f6z konusu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm muhtemelen birka\u00e7 y\u00fczy\u0131ll\u0131k bir tarihsel d\u00f6nemi kapsayacakt\u0131r ve bu arada da, \u201cp\u00fcr\u201d bi\u00e7imlerden ve normdan elbette uzak olan, kapitalizm ve sosyalizm aras\u0131 ge\u00e7i\u015fsel rejimler ve bi\u00e7imler s\u00f6z konusu olacakt\u0131r.<\/p><\/blockquote>\n
Pablo ilerde de \u201csekter ve mekanik anti-Stalinizm\u201d<\/em>i ele\u015ftirir ve bu tutumun Trot\u00e7kistleri \u201cAvrupa\u2019da, \u00f6zellikle \u00c7in\u2019de ve k\u0131smen de G\u00fcneydo\u011fu Asya\u2019da fiilen felaket\u201d<\/em>e s\u00fcr\u00fckledi\u011fini s\u00f6yler. Ard\u0131ndan, bu \u00fclkelerdeki (neredeyse tamamen tasfiye olmu\u015f olan) Tro\u00e7kistlerin kom\u00fcnist partilerde bir \u201csol muhalefet<\/em>\u201d olu\u015fturmas\u0131n\u0131 \u00f6nerir.<\/p>\n
Bunun \u00fczerine, IV. Enternasyonal\u2019in Frans\u0131z seksiyonu PCI\u2019nin [Uluslararas\u0131 Kom\u00fcnist Parti] sekreteri Marcel Bleibtrau, partinin i\u00e7 b\u00fcltenine Yolda\u015f Pablo nereye gidiyor?<\/em> ba\u015fl\u0131kl\u0131 bir yaz\u0131 yazar ve Pablo\u2019nun tezlerinde Tro\u00e7ki\u2019nin d\u00fc\u015f\u00fcncesinin radikal bir revizyonunun s\u00f6z konusu oldu\u011funu savunur. \u201cTemel ger\u00e7eklik<\/em>\u201din z\u0131t toplumsal s\u0131n\u0131flar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 oldu\u011funun alt\u0131n\u0131 \u00e7izer. Bleibtrau\u2019ya g\u00f6re s\u0131n\u0131flar m\u00fccadelesinin yerine iki d\u00fcnyan\u0131n m\u00fccadelesini ge\u00e7irmek demek, \u201cd\u00fcnyan\u0131n en ileri \u00fclkelerinin proletaryalar\u0131n\u0131, kapitalizme kar\u015f\u0131t g\u00fc\u00e7ler cephesinden \u00e7\u0131karmak demektir. Bu \u00fclkelerin proletaryalar\u0131 \u201ckapitalist rejim\u201d k\u00fcmesine dahil edilmi\u015f olur.\u201d<\/p>\n
Bleibtrau, Pablo i\u00e7in \u201c<\/em>[Stalin\u2019in ideologu] Jdanov\u2019un d\u00fcnyan\u0131n iki blo\u011fa b\u00f6l\u00fcnmesiyle ilgili tezlerini sahiplenmi\u015f oluyor\u201d<\/em> der: \u201cYan bir g\u00fc\u00e7 olarak, emperyalizme kar\u015f\u0131 duran kitlelerin devrimci dinami\u011finin emperyalizmle m\u00fccadele eden maddi ve teknik g\u00fc\u00e7lere eklendi\u011fini s\u00f6ylersek… devrimin asli g\u00fc\u00e7leri olarak Stalinci d\u00fcnyay\u0131 kabul etmi\u015f oluruz.\u201d<\/em><\/p>\n
Bu t\u00fcr bir kavray\u0131\u015fsa, devrimcilerin temel g\u00f6revi SSCB\u2019ye ve Stalin\u2019e sadakattir, diyen Jdanov\u2019un tezleriyle tamamen \u00f6rt\u00fc\u015f\u00fcr. Bunun varaca\u011f\u0131 yer, Stalin\u2019le ABD ba\u015fkan\u0131 Truman aras\u0131nda bir se\u00e7im yapma noktas\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Bu tezse, \u201cSSCB\u2019deki asalak katman\u0131n ger\u00e7ek do\u011fas\u0131n\u0131\u201d<\/em> ve \u201cbu \u00fclkedeki i\u015f\u00e7i b\u00fcrokrasisinin kar\u015f\u0131 devrimci do\u011fas\u0131n\u0131 gizler.\u201d<\/em> Bu b\u00fcrokrasinin ge\u00e7i\u015f toplumunu kuraca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemek demek,<\/p>\n
b\u00fcrokrasinin tarihsel olarak katlanmam\u0131z gereken bir bela oldu\u011fu, yani asl\u0131nda bir s\u0131n\u0131f oldu\u011fu demektir… \u00f6yle ki, SSCB\u2019deki b\u00fcrokratik \u201ckast\u201d d\u00fcnyay\u0131 iki ya da \u00fc\u00e7 y\u00fczy\u0131l boyunca y\u00f6netecek olan kast\u0131n habercisidir. B\u00f6ylece asl\u0131nda \u201ckast\u201d ifadesi \u00e7\u00f6pe at\u0131lm\u0131\u015f olur: Art\u0131k s\u00f6z konusu olan bir s\u0131n\u0131ft\u0131r. Bu da demek olur ki, Tro\u00e7ki b\u00fcrokratik kast\u0131 belirli bir d\u00f6neme \u00f6zg\u00fc bir yozla\u015fma olarak tahlil ederken yan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r ve haliyle de IV. Enternasyonal \u201ctrajik bir hata\u201ddan ibarettir.<\/p><\/blockquote>\n
G\u00fcn\u00fcm\u00fczde Fransa\u2019daki \u0130\u015f\u00e7i Partisi\u2019nin i\u00e7indeki CCI ak\u0131m\u0131n\u0131n [Uluslararas\u0131 Kom\u00fcnist Ak\u0131m] \u00f6nc\u00fcl\u00fc olan OCI\u2019nin Tarihimize Dair Kimi Ger\u00e7ekler <\/em>adl\u0131 1970 tarihli bro\u015f\u00fcr\u00fcnde \u015f\u00f6yle yazar:<\/p>\n
1950 sonbahar\u0131ndan itibaren, Frans\u0131z seksiyonu PCI\u2019nin saflar\u0131nda Pabloculu\u011fa kar\u015f\u0131 muhalefet \u00f6rg\u00fctlenmeye ba\u015fland\u0131. Bunun nedeni, PCI\u2019nin en \u201cileri g\u00f6r\u00fc\u015fl\u00fc\u201d militanlar\u0131 bir araya getirmesi falan de\u011fil, Uluslararas\u0131 Sekreterya Paris\u2019te bulundu\u011fu i\u00e7in Frans\u0131z militanlar\u0131n Pablo\u2019nun politikas\u0131n\u0131n yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 likidasyonu somut olarak g\u00f6rebilmesiydi.<\/p><\/blockquote>\n
Bu d\u00f6nem, partinin tarihinde ilk kez i\u015f\u00e7i komisyonunun siyasal m\u00fccadeleye girmesini ve de b\u00f6ylece Frans\u0131z seksiyonu \u00e7o\u011funlu\u011funun Pabloculu\u011fa kar\u015f\u0131 muhalefete ge\u00e7mesini temsil eder.<\/p><\/blockquote>\n
Nereye Gidiyoruz?<\/em>\u2019un b\u00fct\u00fcnl\u00fckl\u00fc bir revizyonizm ortaya koyan tezleri ba\u015fta hem Uluslararas\u0131 Sekreterya \u00fcyesi Ernest Mandel [Germain ad\u0131n\u0131 kullan\u0131r] ve Pierre Frank taraf\u0131ndan hem de Frans\u0131z seksiyonu PCI\u2019nin politik b\u00fcrosu \u00fcyesi olan Bleibtrau, Privas ve Garnier taraf\u0131ndan ele\u015ftirildi. Merkez Komite\u2019den G\u00e9rard Bloch derhal Pablo\u2019ya kar\u015f\u0131 tav\u0131r ald\u0131. Bir fraksiyon olu\u015fturmaya giri\u015ftiler; ancak k\u0131sa s\u00fcre sonra Mandel, Frank ve Privas boyun e\u011fdi Pablo\u2019ya. Pablo onlar\u0131n Uluslararas\u0131 Sekreteryadan istifa etmelerini istedi. Frank\u2019\u0131n dedi\u011fi gibi, bu \u00fc\u00e7l\u00fc uluslararas\u0131 sekreterin m\u00fchr\u00fcn\u00fc muhafaza etmeyi ye\u011fledi.<\/p><\/blockquote>\n
\u0130\u015f\u00e7i komisyonunun \u00fcyeleriyse Pablocu tezlere kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131, ancak ilk ba\u015fta Pablo-kar\u015f\u0131t\u0131 fraksiyonun in\u015fas\u0131na kat\u0131lmak istemedi. Bunun bir dizi nedeni vard\u0131: \u0130\u015f\u00e7i komisyonunun ba\u015f\u0131ndakiler, Pablo-kar\u015f\u0131t\u0131 \u201cteorisyenler\u201de hi\u00e7 g\u00fcven duymuyordu. Mandel ve \u00f6zellikle Bleibtrau, her ne kadar Pabloculu\u011fun anlam\u0131n\u0131 kavram\u0131\u015f olsalar da tam birer k\u00fc\u00e7\u00fck burjuvayd\u0131lar.<\/p><\/blockquote>\n
Fakat i\u015f\u00e7i komisyonunun teredd\u00fct etmesinin k\u0131smen hakl\u0131 k\u0131smen haks\u0131z ba\u015fka gerek\u00e7eleri de vard\u0131. 1950 y\u0131l\u0131nda, i\u015f\u00e7i \u00f6nderleri ortadaki siyasal m\u00fccadelenin ger\u00e7ek boyutlar\u0131n\u0131 kavram\u0131\u015f de\u011fildi. Mevcut t\u00fcm belirtilere ra\u011fmen, bu \u00f6nderler partinin tart\u0131\u015fmay\u0131 kazas\u0131z belas\u0131z, b\u00f6l\u00fcnmeden atlataca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor ve Enternasyonalde kalmay\u0131 umuyorlard\u0131.<\/p><\/blockquote>\n
Ba\u015fta bir uzla\u015ft\u0131rma tavr\u0131 izlediler. Halihaz\u0131rdaki b\u00f6l\u00fcnme hatt\u0131 nedeniyle i\u015f\u00e7i militanlar istedikleri pozisyonu alam\u0131yordu.<\/p><\/blockquote>\n
\u0130\u015f\u00e7i komisyonu tercih yapmak zorundayd\u0131: Ya Bleibtrau\u2019nun bir \u201cpartici bir adam\u201d olmad\u0131\u011f\u0131 gerek\u00e7esiyle Uluslararas\u0131 Sekretaryan\u0131n pe\u015fine dizilecekti, ya da siyasal olarak Bleibtrau\u2019yla ortak pozisyon alacakt\u0131.<\/p><\/blockquote>\n
Bir yanda boyun e\u011fme, di\u011fer yanda Pablo-kar\u015f\u0131t\u0131 cephenin teorik liderinin k\u00fc\u00e7\u00fck burjuva tav\u0131rlar\u0131na ra\u011fmen, programa sadakat. Uluslararas\u0131 Sekreteryan\u0131n tezlerinin yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 likidasyon s\u00fcreci karar vermelerini kolayla\u015ft\u0131rd\u0131. Fabrikalarda ve sendikalarda IV. Enternasyonal bayra\u011f\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan Tro\u00e7kist i\u015f\u00e7i militanlar\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu Pablo gibi Stalinizm\u2019e boyun e\u011fmeyi reddetti.<\/p><\/blockquote>\n
Bu d\u00f6nemde, PCI \u00e7o\u011funlu\u011fu sadece birka\u00e7 G\u00fcney Amerika seksiyonundan destek alabildi: Vald\u00e8s\u2019in ba\u015f\u0131nda oldu\u011fu Arjantin seksiyonu, Lora\u2019n\u0131n bulundu\u011fu Bolivya seksiyonu ve de -Frans\u0131z \u00e7o\u011funlu\u011fundan tamamen farkl\u0131 nedenlerle Uluslararas\u0131 Sekreteryaya kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kan- \u0130svi\u00e7re seksiyonu.<\/p>\n
Enternasyonal\u2019in 3. Kongresinden \u00f6nce, 1951 y\u0131l\u0131 temmuz ortas\u0131nda d\u00fczenlenen haz\u0131rl\u0131k kongresinde, PCI \u00e7o\u011funlu\u011fu Ernest Mandel\u2019in alt\u0131 ay \u00f6nce yazd\u0131\u011f\u0131 Stalinizm \u00dczerine 10 Tez<\/em> ba\u015fl\u0131kl\u0131 bir metni kabul etti. Bu metin Stalinizm\u2019in mutlak kar\u015f\u0131 devrimci niteli\u011finin alt\u0131n\u0131 \u00e7iziyordu; ancak o s\u0131rada Pablo\u2019nun taraf\u0131na ge\u00e7mi\u015f olan Mandel metni s\u0131radan bir karar stat\u00fcs\u00fcne indirmeye \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131. Kongre metni kabul etti.<\/p>\n
3. D\u00fcnya Kongresine sundu\u011fu 1951 a\u011fustos tarihli metinde Pablo, PCI \u00e7o\u011funlu\u011funun kendisine y\u00f6neltti\u011fi ele\u015ftirileri \u201csa\u00e7ma ele\u015ftiri ve itirazlar\u201d diye k\u00fc\u00e7\u00fck g\u00f6r\u00fcr ve bunlara yan\u0131t bile vermez. Oysa Tro\u00e7ki kar\u015f\u0131tlar\u0131n\u0131n ele\u015ftirilerini \u00e7ok temelsiz buldu\u011funda bile, ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir tart\u0131\u015fmaya giri\u015ferek onlar\u0131 iknaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131. 3. Kongre Pablo\u2019nun tezlerini 39\u2019a kar\u015f\u0131 3 oyla kabul eder. 3 ret oyu, Frans\u0131z \u00e7o\u011funlu\u011funun iki \u00fcyesi Bleibtrau ve Gibelin\u2019den (Marin ad\u0131n\u0131 kullan\u0131r) ve Vietnam az\u0131nl\u0131\u011f\u0131ndan gelir, \u0130svi\u00e7re temsilcisi \u00e7ekimser oy kullanm\u0131\u015ft\u0131r. Kongre \u00e7o\u011funlu\u011fu Mandel\u2019in kaleme alm\u0131\u015f oldu\u011fu Stalinizm \u00dczerine 10 Tez<\/em>\u2019in oya sunulmas\u0131n\u0131 reddeder. Bunun gerek\u00e7esi Mandel\u2019in bu tezleri, \u201cbir karar olarak ya da 9. Plenumun tezlerine ek bir belge olarak de\u011fil, 9. Plenumun tezlerinde ortaya at\u0131lan \u00e7e\u015fitli sorular\u0131 ele alan bir katk\u0131 olarak ve bu tezleri desteklemek \u00fczere,\u201d<\/em> yazd\u0131\u011f\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Oysa bu tezler PCI taraf\u0131ndan kabul edilmi\u015f ve b\u00f6ylece PCI\u2019nin bir belgesi haline gelmi\u015fti. Bunlar\u0131n oylanmas\u0131n\u0131n reddedilmesi, Pablocu \u00f6nderli\u011fin Frans\u0131z \u00f6rg\u00fct\u00fcne kar\u015f\u0131 m\u00fccadelesini ne denli b\u00fcrokratik bir tarzda s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn g\u00f6stergesidir.<\/p>\n
Bu arada Pablo raporunda Stalinizm\u2019in ve Stalinist partilerin analizi ba\u011flam\u0131nda ortaya koydu\u011fu revizyonu daha da ilerletmi\u015ftir. Kremlin b\u00fcrokrasisiyle, onun k\u0131l\u0131 k\u0131rk yararcas\u0131na se\u00e7ip, s\u00fcz\u00fcp, \u015fekillendirip, yozla\u015ft\u0131rarak kendi memuru haline getirdi\u011fi partiler aras\u0131ndaki ba\u011f\u0131 neredeyse tamamen reddeder. \u015e\u00f6yle der:<\/p>\n
Sovyet b\u00fcrokrasisiyle kom\u00fcnist partilerin do\u011falar\u0131n\u0131n ve \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131n \u00f6zde\u015f oldu\u011fu s\u00f6ylenemez. (…) Kom\u00fcnist partiler tam anlam\u0131yla birer reformist parti de\u011fildir ve kimi istisnai durumlarda devrimci bir y\u00f6neli\u015fe girme olana\u011f\u0131 bar\u0131nd\u0131rmaktad\u0131rlar. (…) Bu partiler birer merkezci partidir.<\/p><\/blockquote>\n
Bunun Marksist terminolojideki anlam\u0131, kom\u00fcnist partilerin bir tarafta s\u0131n\u0131f i\u015fbirli\u011fiyle di\u011fer tarafta sosyalist devrim m\u00fccadelesi aras\u0131nda gidip geldi\u011fidir.<\/p>\n
Kongrede Frans\u0131z delegasyonu bir deklarasyon sunar:<\/p>\n
Bize g\u00f6re do\u011fru y\u00f6neli\u015fin \u015fartlar\u0131, yolda\u015f Germain\u2019in [Mandel] yazd\u0131\u011f\u0131 ve bizim kongremizin benimsedi\u011fi tezleri par\u00e7a par\u00e7a de\u011fil top yek\u00fbn kabul etmek, Sovyet b\u00fcrokrasisinin rol\u00fc, kom\u00fcnist partilerle ba\u011f\u0131 ve kitlelerle ili\u015fkisi konusundaki ikircikli form\u00fclleri terk etmek, d\u00fcnyada kitle hareketlerinin mevcut durumunu ve gelece\u011fini ciddi bir bi\u00e7imde incelemek, bu incelemeden hareketle d\u00fcnyan\u0131n \u201ckapitalist rejim ve Stalinist d\u00fcnya\u201d \u015feklinde ikiye b\u00f6l\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc fikrini reddetmek, (…) Sovyet b\u00fcrokrasisinin bir kast oldu\u011fu \u015feklindeki Tro\u00e7kist analizi tekrar sahiplenmektir.<\/p><\/blockquote>\n
Kongre belgeleri, raport\u00f6r\u00fcn [Pablo] raporundaki sonu\u00e7 k\u0131sm\u0131ndan yap\u0131lm\u0131\u015f al\u0131nt\u0131lar\u0131n ard\u0131ndan, \u015fu \u015fekilde kapan\u0131r:<\/p>\n
Raport\u00f6r [Pablo] raporunu bitirirken Fransa delegelerine uzun bir konu\u015fma yapt\u0131 ve Frans\u0131z seksiyonunun Stalinist i\u015f\u00e7ilere y\u00f6nelik y\u00fcr\u00fctmesi gereken \u00e7al\u0131\u015fma konusunda bir uzla\u015fmaya varman\u0131n gereklili\u011fi ve olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulad\u0131.<\/p><\/blockquote>\n
Ancak belgelerde maalesef bu uzun konu\u015fmadan tek bir c\u00fcmleye bile yer verilmez. Fakat raporun bir pasaj\u0131 Pablo\u2019nun y\u00f6ntemini ayd\u0131nlat\u0131yor: Yeni stratejiyi benimsemeyenlerin sonu ne olacakt\u0131r? Pablo onlar\u0131 tarihin \u00e7\u00f6p tenekesine atar: \u201cHareketin i\u00e7inde, bask\u0131lar\u0131n ve yabanc\u0131 g\u00fc\u00e7lerin etkisinde kalm\u0131\u015f olan ya da y\u0131pranm\u0131\u015f olan ve asla gerekli kavray\u0131\u015f\u0131 g\u00f6steremeyecek olan kal\u0131nt\u0131lar her zaman olabilir.\u201d<\/em><\/p>\n
Bu, kap\u0131 d\u0131\u015far\u0131 demek oluyordu.<\/p>\n
\u201cStalinist etki alt\u0131ndaki \u00f6rg\u00fctler\u201d gibi hafifletici bir ifadeyle nitelenen Stalinist \u00f6rg\u00fctlere antrizm politikas\u0131n\u0131 zorla kabul ettirmek amac\u0131yla, Enternasyonal \u00f6nderli\u011fi Frans\u0131z seksiyonuna disiplin uygular. Bu ama\u00e7la Uluslararas\u0131 Sekreterya, 15 kas\u0131m ve 3 aral\u0131k tarihlerinde Fransa seksiyonuna iki mektup g\u00f6nderir ve L\u2019Unit\u00e9<\/em> adl\u0131, sendikalardaki s\u0131n\u0131f m\u00fccadeleci i\u015f\u00e7ileri birle\u015ftiren ve Tro\u00e7kistlerin de kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gazetenin yay\u0131n\u0131n\u0131n g\u00f6zden ge\u00e7irilmesini (ger\u00e7ekteyse tasfiyesini) talep eder.<\/p>\n
PCI politik b\u00fcrosu 3 aral\u0131k 1951\u2019de topland\u0131\u011f\u0131nda 8 \u00fcyesi \u00e7o\u011funluktan, 3 \u00fcyesi de Pablo\u2019nun tezlerine olumlu yakla\u015fan az\u0131nl\u0131ktand\u0131r. B\u00f6l\u00fcnmeye yol a\u00e7abilecek provokasyonlar\u0131 \u00f6nlemek amac\u0131yla, \u201cL\u2019Unit\u00e9<\/em>\u2019nin likidasyonunu gerektirmedi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz [s\u00f6zkonusu y\u00f6neli\u015fi] disiplinli bir bi\u00e7imde uygulama,\u201d karar\u0131 al\u0131r.<\/p>\n
Fakat L\u2019Unit\u00e9<\/em>\u2019nin yay\u0131n\u0131n\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesi Stalinci \u00f6rg\u00fctlere kay\u0131ts\u0131z \u015farts\u0131z giri\u015f politikas\u0131na ters d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcnden Uluslararas\u0131 Sekreterya \u00e7ok sert tepki verir ve PCI politik b\u00fcrosuna 7 Aral\u0131k tarihinde bir yaz\u0131 g\u00f6nderir. Burada, Enternasyonalin bir sonraki Geni\u015fletilmi\u015f Y\u00f6netim Kurulu (GYK) toplant\u0131s\u0131nda PCI y\u00f6netiminin \u00e7o\u011funluktan al\u0131n\u0131p az\u0131nl\u0131\u011fa (Frank, Privas ve Mestre) devredilebilece\u011fi ifade edilir; PCI \u00e7o\u011funlu\u011fu buna, 28 Aral\u0131k 1951 tarihli bir yaz\u0131da, sendikal \u00e7al\u0131\u015fma ve ba\u011f\u0131ms\u0131z partilerin in\u015fas\u0131 konusunda uluslararas\u0131 \u00e7apl\u0131 bir tart\u0131\u015fma ba\u015flat\u0131lmas\u0131 talebiyle yan\u0131t verir.<\/p>\n
Buna kar\u015f\u0131l\u0131k Uluslararas\u0131 Sekretarya PCI\u2019ye ocak 1952 tarihli bir mektup g\u00f6nderir ve burada iki vurgu yapar:<\/p>\n
\n
- \u201cAntrizm sui generis<\/em>\u201d ifadesi ilk kez bu metinde ge\u00e7er ve bunun uygulanma tarz\u0131 da \u015f\u00f6yle a\u00e7\u0131klan\u0131r: \u201cKitlelerin ger\u00e7ek hareketine kat\u0131labilmek, \u00f6rne\u011fin kitle sendikalar\u0131nda kalabilmek ve \u00e7al\u0131\u015fabilmek amac\u0131yla, \u2018hile\u2019 ve \u2018taviz\u2019 sadece kabul edilebilir de\u011fil gereklidir de.\u201d<\/em>
Pablo taraftar\u0131 Rodolphe Prager D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Enternasyonalin Kongreleri adl\u0131 kitab\u0131n\u0131n d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc cildinde bu takti\u011fi \u015f\u00f6yle niteler: \u201cKom\u00fcnist Parti\u2019ye son derece gizli, uzun vadeli antrizm yapmak ve bu s\u0131rada hile yapma, kendini saklama ve d\u00fc\u015f\u00fcnceni kamufle etme.\u201d<\/em><\/li>\n- Yaz\u0131 \u00f6zellikle disiplin konusunu vurgular ve hizaya gelmeyi reddedenleri ihra\u00e7la tehdit eder:
\u201cBurada s\u00f6z konusu olan sizin uluslararas\u0131 Tro\u00e7kist hareketle ili\u015fkinizdir.\u201d<\/em> Uluslararas\u0131 Sekreterya, militanlarca se\u00e7ilmi\u015f olan y\u00f6netimde de\u011fi\u015fiklik yapma tehdidini yineler. \u201cFransa y\u00f6netiminin Enternasyonalin yeni \u00e7izgisini dikkatlice onaylamaya yana\u015fmad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 takdirde GYK ve US partideki durumu d\u00fczeltmek i\u00e7in gerekli t\u00fcm tedbirleri alacakt\u0131r.\u201d<\/li>\n<\/ol>\n\u00c7o\u011funlu\u011fun demokratik bi\u00e7imde belirledi\u011fi politikan\u0131n \u201conun Enternasyonalden kopmas\u0131 riskini i\u00e7erdi\u011fi\u201d<\/em> gerek\u00e7esiyle yaz\u0131, ihra\u00e7 gibi b\u00fcrokratik bir tedbiri sanki \u00e7o\u011funlu\u011fun kararlar\u0131n\u0131n bir sonucuymu\u015f gibi g\u00f6stermeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Bu yaz\u0131ya g\u00f6re, \u201cbug\u00fcnden itibaren, derhal, a\u00e7\u0131k ve ba\u011f\u0131ms\u0131z m\u00fccadele yoluyla ba\u011f\u0131ms\u0131z bir partinin kurulmas\u0131\u201d<\/em> politikas\u0131 IV. Enternasyonalin in\u015fas\u0131na ya da geli\u015fmesine z\u0131t bir politikad\u0131r!<\/p>\n
Tro\u00e7ki 1934 y\u0131l\u0131nda Tro\u00e7kistlerin, o s\u0131rada ger\u00e7ekten radikalle\u015fen SFIO\u2019ya (y\u00fczy\u0131llar i\u00e7in de\u011fil ge\u00e7ici s\u00fcreli\u011fine) girmesini \u00f6nerdi\u011finde, bu faaliyet a\u00e7\u0131k ve ba\u011f\u0131ms\u0131z bir \u00e7al\u0131\u015fma olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fc ve s\u00fcre\u00e7te ortaya \u00e7\u0131kan tart\u0131\u015fmalar ne olursa olsun, bu durum de\u011fi\u015fmemi\u015fti.<\/p>\n
Yaz\u0131daysa, analizi hakl\u0131 \u00e7\u0131karmak i\u00e7in Frans\u0131z Kom\u00fcnist Partisinin \u201c\u00f6nderli\u011fin niyetlerinden ve planlar\u0131ndan ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak h\u0131zla radikalle\u015fti\u011fi\u201d<\/em> belirtilir. Bu ifade, FKP \u00f6nderli\u011finin Almanya\u2019n\u0131n ve t\u00fcm Bat\u0131 Avrupa\u2019n\u0131n ABD eliyle yeniden silahland\u0131r\u0131lmas\u0131na kar\u015f\u0131 tak\u0131nd\u0131\u011f\u0131 tavra g\u00f6nderme yapmaktad\u0131r. FKP\u2019nin bu tavr\u0131n\u0131n sonucu, burjuvazinin ve k\u00fc\u00e7\u00fck burjuvazinin s\u00f6zde ulusal ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k d\u00fc\u015fk\u00fcn\u00fc olan kesimleriyle a\u00e7\u0131k a\u00e7\u0131k ittifak arayan geni\u015f bir kampanya ba\u015flatmas\u0131 olmu\u015ftur.<\/p>\n
Kampanyan\u0131n zirvesi, NATO genelkurmay ba\u015fkan\u0131 Amerikan generali Ridgway\u2019in Paris\u2019e gelmesine kar\u015f\u0131 28 May\u0131s 1952\u2019de ger\u00e7ekle\u015ftirilen g\u00f6steridir. Pablo\u2019nun FKP\u2019nin sola kay\u0131\u015f\u0131 olarak yorumlad\u0131\u011f\u0131 bu kampanya asl\u0131nda, Amerikan\u0131n silahlanma hamlesinin bask\u0131s\u0131 alt\u0131nda kalan Sovyet b\u00fcrokrasisinin ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 yans\u0131t\u0131r yaln\u0131zca. B\u00fcrokrasi bu s\u00fcreci kendi ihtiya\u00e7lar\u0131ndan dolay\u0131 durdurmak ister ve kom\u00fcnist partileri de bu anlamda kendi ulusal burjuvazilerine bask\u0131 yapmalar\u0131 i\u00e7in, yani burjuvazilerin \u00fczerindeki silahlanma bask\u0131s\u0131n\u0131 hafifletmek i\u00e7in kullan\u0131r.<\/p>\n
Bu anlamda FKP sadece belirli bir politikan\u0131n aktarma kay\u0131\u015f\u0131 vazifesi g\u00f6rmektedir, ki bu politikan\u0131n ileriki geni\u015fletilmi\u015f hali, m\u00e2lum \u201cbar\u0131\u015f i\u00e7inde bir arada ya\u015fama\u201d siyaseti olacakt\u0131r.<\/p>\n
1952 \u015fubat tarihli bir raporda Pablo, \u201cStalinci b\u00fcrokrasi de dahil olmak \u00fczere Stalinizm\u2019in\u201d<\/em> neredeyse devrimci bir bi\u00e7imde sola kaymas\u0131 fikrini vurgular:<\/p>\n
Do\u011fas\u0131na \u00f6zg\u00fc sa\u011fc\u0131 oport\u00fcnist e\u011filimleri, vaziyetin evrimi sonucu durmadan gerilemekte ve ge\u00e7ersizle\u015fmektedir. (…) Stalinizm\u2019de, sa\u011fc\u0131 oport\u00fcnizme kar\u015f\u0131 \u00fcst\u00fcnl\u00fck kazanacak olan merkezci e\u011filimler ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r, (…) bizzat Sovyet b\u00fcrokrasisi politikas\u0131n\u0131 sola kayd\u0131rmak, kitlelere \u00e7a\u011fr\u0131 yapmak, kendine burada destek bulmak zorundad\u0131r.<\/p><\/blockquote>\n
Pratik sonu\u00e7: Tro\u00e7kistler kitlesel olarak kom\u00fcnist partilere, hatta ayg\u0131t\u0131n bir uzant\u0131s\u0131ndan ibaret olan ve k\u00fc\u00e7\u00fck burjuvalarla, ilerici denen entelekt\u00fcellerle, rahiplerle vs. dolu paravan \u00f6rg\u00fctlere girmelidir.<\/p>\n
Bu entegrasyon kenar \u00f6rg\u00fctlerden ba\u015flayarak ta KP\u2019nin kendisine varmal\u0131d\u0131r: Bar\u0131\u015f Sava\u015f\u00e7\u0131lar\u0131, Henri Martin Komitleri, UJRF, CGT\u2019ye ba\u011fl\u0131 sendikalar, tek tek sendikalar, sendikal birimler, partinin birim komiteleri, vs.<\/p><\/blockquote>\n
Uluslararas\u0131 Sekreterya, ocak 1952\u2019deki PCI merkez komitesi toplant\u0131s\u0131na, ya az\u0131nl\u0131\u011f\u0131n \u00e7o\u011funluk olaca\u011f\u0131 bir ge\u00e7ici politik b\u00fcro kurulmas\u0131n\u0131 ya da iki taraf\u0131n e\u015fit say\u0131da temsilciyle kat\u0131laca\u011f\u0131 fakat Uluslararas\u0131 Sekreterya temsilcisinin iki oy sahibi olaca\u011f\u0131 bir b\u00fcro kurulmas\u0131n\u0131 \u00f6nerir! \u00c7o\u011funluk bu \u00fcltimatomu reddeder. Derhal Pablo merkez komiteyi ask\u0131ya almaya karar verir: Bunun ne denli b\u00fcrokratik bir uygulama oldu\u011fu, Uluslararas\u0131 Sekreteryan\u0131n bu karar\u0131 ancak 5\u2019e kar\u015f\u0131 4 oyla almas\u0131ndan bellidir. B\u00f6l\u00fcnmeyi engelleme kayg\u0131s\u0131yla \u00e7o\u011funluk, ge\u00e7ici olarak, bir sonraki kongreye de\u011fin, ikinci \u00f6neriyi kabul eder ve Uluslararas\u0131 Sekreteryan\u0131n temsilcisi de Ernest Mandel olur. Uluslararas\u0131 Sekreterya\u2019n\u0131n kontrol\u00fc alt\u0131ndaki bu politik b\u00fcro can\u0131 istedi\u011finde merkez komiteyi toplant\u0131ya \u00e7a\u011f\u0131racakt\u0131r!<\/p>\n
Bunun ard\u0131ndan, 7 Haziran 1952\u2019de toplanan GYK, 14 Temmuz 1952\u2019de toplanacak olan PCI kongresinde, az\u0131nl\u0131\u011f\u0131n ve Uluslararas\u0131 Sekreterya\u2019n\u0131n savundu\u011fu politikan\u0131n benimsenmesine ve az\u0131nl\u0131\u011f\u0131n az\u0131nl\u0131k olarak kalmas\u0131 halinde dahi y\u00f6netimi alaca\u011f\u0131na karar verir. Bu tav\u0131r, Tro\u00e7kist bir \u00f6rg\u00fct\u00fcn ancak Enternasyonal \u00e7er\u00e7evesi i\u00e7inde geli\u015febilece\u011fi fikrinden yola \u00e7\u0131kan \u00e7o\u011funlu\u011fun Enternasyonalde kalma iste\u011fine ra\u011fmen al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Tarihimize Dair Kimi Ger\u00e7ekler<\/em> adl\u0131 bro\u015f\u00fcrde \u015f\u00f6yle yazar:<\/p>\n
PCI\u2019deki b\u00f6l\u00fcnme bu \u015fekilde ger\u00e7ekle\u015fti: Parti en fazla 150 militana sahipti. Sava\u015f ertesinde ba\u015flam\u0131\u015f olan \u00e7\u00f6z\u00fclme s\u00fcreci, Frans\u0131z \u00e7o\u011funlu\u011funun t\u00fcm GYK\u2019ya ve Uluslararas\u0131 Sekreteryaya kar\u015f\u0131 m\u00fccadele etmek durumunda kald\u0131\u011f\u0131 fraksiyonlar sava\u015f\u0131nda iyice \u015fiddetlendi. Tro\u00e7kist \u00e7o\u011funluk ve Pablocu az\u0131nl\u0131k aras\u0131ndaki denge yakla\u015f\u0131k d\u00f6rde kar\u015f\u0131 birdi. Pablocu tezleri savunan yakla\u015f\u0131k 30 militan vard\u0131 ve y\u00fczden biraz fazlas\u0131 da \u00e7o\u011funluk e\u011filimindeydi.<\/p><\/blockquote>\n
Bir ay sonra, a\u011fustos 1952 tarihli Yakla\u015fan Sava\u015f<\/em> adl\u0131 makalesinde Pablo FKP \u00f6nderli\u011finin g\u00f6rece ba\u011f\u0131ms\u0131z oldu\u011fu fikrini i\u015fler. 1950\u2019de patlak veren ve Amerikan silahlanma siyasetine m\u00fcthi\u015f h\u0131z veren Kore Sava\u015f\u0131 sonucunda ABD\u2019nin sava\u015f b\u00fct\u00e7esi bir y\u0131lda sekize katlanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu sava\u015f Pablo\u2019ya g\u00f6re yakla\u015fan \u00add\u00fcnya sava\u015f\u0131n\u0131n habercisidir ve bu sava\u015f b\u00fcrokrasinin ve Stalinci partilerin emperyalizmle elde silah kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya gelip h\u0131zla radikalle\u015fmesine yol a\u00e7acakt\u0131r. Ridgway\u2019e kar\u015f\u0131 ger\u00e7ekle\u015fen g\u00f6sterinin \u00fc\u00e7 ay sonras\u0131nda Pablo \u015f\u00f6yle yazar:<\/p>\n
Kolayca g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi FKP \u00f6nderli\u011fi, sava\u015ftan \u00f6nceki durumdan farkl\u0131 olarak, art\u0131k Kremlin\u2019in emirlerini ileten bir aktarma kay\u0131\u015f\u0131ndan ibaret de\u011fildir. Formasyonu ve b\u00fcrokratik gelenekleri dolay\u0131s\u0131yla s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olsa da bu \u00f6nderlik, zaman zaman kendi siyaseti \u00fczerine d\u00fc\u015f\u00fcnmek ve taban\u0131n\u0131 dikkate alarak kimi ad\u0131mlar atmak zorunda kalmaktad\u0131r.<\/p><\/blockquote>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
— Jean-Jacques MARIE<\/p>\n
IV. Enternasyonal\u2019in 1951 temmuzunda ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi \u00f6ng\u00f6r\u00fclen 3. D\u00fcnya Kongresi \u00f6ncesinde, Quatri\u00e8me Internationale dergisinin \u015eubat-Nisan 1951 say\u0131s\u0131nda, IV. Enternasyonal\u2019in sekreteri Michel Pablo\u2019nun Nereye Gidiyoruz? ba\u015fl\u0131kl\u0131 bir yaz\u0131s\u0131 yay\u0131mlan\u0131r. Makalenin giri\u015finden itibaren Pablo, birtak\u0131m genel tarihsel yarg\u0131lar \u00f6ne s\u00fcrerek, Tro\u00e7kizm\u2019in revizyonuna giri\u015fir.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[13],"tags":[],"class_list":["post-46","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-328-say-temmuz-2005"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pgbsosyalizm.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/46","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pgbsosyalizm.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pgbsosyalizm.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pgbsosyalizm.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pgbsosyalizm.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=46"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/pgbsosyalizm.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/46\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pgbsosyalizm.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=46"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pgbsosyalizm.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=46"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pgbsosyalizm.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=46"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}