{"id":67,"date":"2011-02-07T20:34:12","date_gmt":"2011-02-07T20:34:12","guid":{"rendered":"http:\/\/pgbsosyalizm.org\/yenicms\/?p=67"},"modified":"2014-02-05T23:38:00","modified_gmt":"2014-02-05T21:38:00","slug":"spanya-dersleri-son-uyar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pgbsosyalizm.org\/?p=67","title":{"rendered":"\u0130spanya dersleri – Son uyar\u0131"},"content":{"rendered":"

— Leon Trotsky
\n<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

\n

\u0130spanya’da men\u015fevizm ve bol\u015fevizm<\/h1>\n

Yakla\u015fan b\u00fcy\u00fck sava\u015fa haz\u0131rlan\u0131rken t\u00fcm genelkurmaylar Etiyopya, \u0130spanya ve Uzakdo\u011fu’daki askeri harekatlar\u0131 yak\u0131ndan inceliyorlar. Devrimci kurmaylarca ayn\u0131 dikkatle incelenmesi gereken de, yakla\u015fan d\u00fcnya devriminin birer \u015fim\u015fek \u00e7ak\u0131\u015flar\u0131 olarak \u0130spanyol proletaryas\u0131n\u0131n girdi\u011fi \u00e7arp\u0131\u015fmalard\u0131r. Gelecekteki olaylar\u0131n bizi fenersiz yakalamamas\u0131 ancak ve ancak bu \u015farta ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Cumhuriyet\u00e7i denen kampta g\u00fc\u00e7leri e\u015fit olmayan U\u00e7 ideoloji, yani men\u015fevizm, bol\u015fevizm ve anar\u015fizm \u00e7arp\u0131\u015fmaktayd\u0131. Burjuva cumhuriyet\u00e7i partilere gelince, onlar\u0131n ne ba\u011f\u0131ms\u0131z fikirleri ne de ba\u011f\u0131ms\u0131z politik anlamlan vard\u0131; varl\u0131klar\u0131n\u0131 ise ancak reformistlerin ve anar\u015fistlerin omuzlar\u0131na binerek koruyabilirlerdi. Ayr\u0131ca \u0130spanyol anarkosendikalizminin \u00f6nderlerinin de, doktrinlerini reddetmek ve ger\u00e7ekte anlam\u0131n\u0131 s\u0131f\u0131ra indirmek i\u00e7in her \u015feyi yapt\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00f6ylemek abartma olmaz. Asl\u0131nda cumhuriyet\u00e7i kamp denen \u015feyin i\u00e7inde \u00e7arp\u0131\u015fan iki doktrin vard\u0131: men\u015fevizm ve bol\u015fevizm.<\/p>\n

Sosyalistlere ve Stalinistlere g\u00f6re, yani ilk ve ikinci haldeki men\u015feviklere g\u00f6re \u0130spanyol devriminin halledece\u011fi yaln\u0131zca onun “demokratik” g\u00f6revleriydi; bunun i\u00e7in de “demokratik” burjuvazi ile bir birle\u015fik cephe ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131. Bu bak\u0131mdan, proletaryan\u0131n, burjuva demokrasisinin s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 a\u015fan herhangi bir denemesi yaln\u0131zca erken de\u011fil, ayn\u0131 zamanda vahimdir de. Ve de, g\u00fcndemde olan devrim de\u011fil, asi Franco’ya kar\u015f\u0131 m\u00fccadeledir.<\/p>\n

Ama fa\u015fizm feodal de\u011fil, burjuva gericili\u011fidir. Burjuva gericili\u011fe kar\u015f\u0131 ba\u015far\u0131l\u0131 bir kavga yaln\u0131zca proleter devriminin g\u00fc\u00e7leri ve y\u00f6ntemleriyle verilebilir. Kendisi de burjuva d\u00fc\u015f\u00fcncesinin bir kolu alan men\u015fevizm, bu ger\u00e7ekleri sevmez, sezemez de.<\/p>\n

Yaln\u0131zca D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Enternasyonalin gen\u00e7 seksiyonu taraf\u0131ndan a\u00e7\u0131k\u00e7a ifade edilen bol\u015fevik g\u00f6r\u00fc\u015f ise kendisine kalk\u0131\u015f noktas\u0131 olarak s\u00fcrekli devrim kuram\u0131n\u0131 al\u0131r yani yar\u0131feodal toprak m\u00fclkiyetinin tasfiyesi gibi tastamam demokratik sorunlar dahi iktidar proletarya taraf\u0131ndan zaptedilmeden \u00e7\u00f6z\u00fclemez, ama bu da d\u00f6n\u00fcp sosyalist devrimi g\u00fcndeme getirir. Dahas\u0131, devrimin ilk a\u015famalar\u0131nda bile \u0130spanyol i\u015f\u00e7ilerinin kendileri pratikte sadece demokratik sorunlar\u0131 de\u011fil, kat\u0131\u015f\u0131ks\u0131z sosyalist sorunlar\u0131 da ortaya koydular. Burjuva demokrasisinin s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 \u00e7i\u011fnememek talebi, pratikte, demokratik devrimin savunulmas\u0131 de\u011fil, reddedilmesi anlam\u0131na gelir. N\u00fcfusun b\u00fcy\u00fck kesimini olu\u015fturan k\u00f6yl\u00fcl\u00fck ancak tar\u0131msal ili\u015fkilerdeki bir alt\u00fcst olu\u015fla fa\u015fizme kar\u015f\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fc bir sipere d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclebilir. Ama toprak sahipleri ticaret, sanayi ve banka burjuvazisine ve onlara dayanan burjuva ayd\u0131nlar\u0131na yak\u0131ndan ba\u011fl\u0131d\u0131r. Proletaryan\u0131n partisi b\u00f6ylece k\u00f6yl\u00fc kitlelerle veya liberal burjuvaziyle birlikte y\u00fcr\u00fcmek se\u00e7ene\u011fi ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yayd\u0131. Hem k\u00f6yl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc hem de liberal burjuvaziyi ayn\u0131 koalisyona sokmak i\u00e7in ancak bir tek neden olabilirdi: K\u00f6yl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc aldatmas\u0131 i\u00e7in burjuvaziye yard\u0131m etmek ve b\u00f6ylece i\u015f\u00e7ileri yal\u0131tlamak. Tar\u0131m devrimi ancak burjuvaziye kar\u015f\u0131 ve dolay\u0131s\u0131yla ancak proletarya diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn \u00f6nlemleriyle ger\u00e7ekle\u015ftirilebilir. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc bir ara rejim yoktur.<\/p>\n

Teori bak\u0131m\u0131nda, Stalin’in \u0130spanya politikas\u0131ndaki en \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 \u015fey, Leninizmin alfabesinin g\u00f6z ard\u0131 edili\u015findeki s\u0131n\u0131rs\u0131zl\u0131kt\u0131r. Birka\u00e7 on y\u0131ll\u0131k (hem de ne on y\u0131llar!) gecikmeyle Komintern, men\u015fevizmin doktrinini yeniden tamamiyle canland\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. B\u0131rak\u0131n bunu, Komintern bu doktrini daha “tutarl\u0131” ve dolay\u0131s\u0131yla daha sa\u00e7ma bir hale getirmeyi ba\u015farm\u0131\u015ft\u0131r. 1905 e\u015fi\u011findeki \u00e7arl\u0131k Rusya’s\u0131nda “tastamam demokratik devrim” form\u00fclasyonunun ard\u0131ndaki h\u00fck\u00fcmler her halde, 1937 \u0130spanyas\u0131nda oldu\u011fundan \u00e7ok daha fazlayd\u0131. Men\u015fevizmin “liberal i\u015f\u00e7i politikas\u0131”n\u0131n bug\u00fcn\u00fcn \u0130spanyas\u0131nda Stalinizmin gerici i\u015f\u00e7i d\u00fc\u015fman\u0131 politikas\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015f olmas\u0131 pek \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 de\u011fil. Ayn\u0131 zamanda men\u015feviklerin doktrini, Marksizmin bu karikat\u00fcr\u00fc, kendi kendisinin karikat\u00fcr\u00fc haline getirilmi\u015ftir.<\/p>\n

Halk cephesi “teorisi”<\/strong><\/h2>\n

Komintern’in \u0130spanya’daki politikas\u0131n\u0131n teorik bir “hata”dan do\u011fdu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnmek safl\u0131k olur. Stalinizmin yol g\u00f6stericisi Marksist teori de\u011fildir, ya da sorun bu ise, ona yol g\u00f6stericilik yapan herhangi bir teori de\u011fil, Sovyet b\u00fcrokrasisinin ampirik \u00e7\u0131karlar\u0131d\u0131r. Kendi dar samimi \u00e7evrelerinde Sovyet alayc\u0131lar\u0131 Dimitrov’un Halk Cephesi “felsefesi” ile dalga ge\u00e7iyorlar. Ama kitleleri aldatmak i\u00e7in bu kutsal form\u00fcl\u00fc yayan bir s\u00fcr\u00fc samimi ya da sahte, saf ya da \u015farlatan kadrolar\u0131 var. Cehalet ve rahatl\u0131\u011f\u0131yla, k\u0131rsal us\u00e7ulu\u011fu ve devrime do\u011fu\u015ftan ilgisizli\u011fiyle Louis Fischer, bu \u00e7ekici olmayan karde\u015fli\u011fin en i\u011fren\u00e7 temsilcisidir[1]<\/a>. “\u0130lerici g\u00fc\u00e7lerin birli\u011fi!” “Halk Cephesi fikrinin zaferi!” “Antifa\u015fist saflar\u0131n birli\u011fine Trotskistlerin sald\u0131r\u0131s\u0131!”… Bu durumda Kom\u00fcnist Manifesto’nun doksan y\u0131l \u00f6nce yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131na inanan \u00e7\u0131kar m\u0131?<\/p>\n

Halk Cephesi teorisyenleri esasta aritmeti\u011fin ilk kural\u0131 olan toplamadan \u00f6teye ge\u00e7miyorlar: “Kom\u00fcnistler”, art\u0131 Sosyalistler, art\u0131 Anar\u015fistler, art\u0131 liberaller, her birinin tek ba\u015f\u0131na ifade etti\u011fi nicelikten daha b\u00fcy\u00fck bir toplam\u0131 olu\u015fturuyorlar. \u0130\u015fte onlar\u0131n b\u00fct\u00fcn zekas\u0131 budur. Oysa burada yaln\u0131zca aritmetik yetmiyor. Hi\u00e7 olmazsa mekani\u011fe gerek var. Kuvvetlerin bile\u015fkesine ili\u015fkin paralelkenar kural\u0131 politika i\u00e7in de ge\u00e7erlidir. B\u00f6yle bir paralelkenarda, bile\u015fke kuvvetler birbirinden sapt\u0131k\u00e7a bile\u015fke de giderek k\u0131sal\u0131r. Politik m\u00fcttefikler z\u0131t y\u00f6nde y\u00fcr\u00fcmeye y\u00f6neldik\u00e7e bile\u015fke de s\u0131f\u0131ra gidebilir.<\/p>\n

Bazen ortak pratik sorunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc i\u00e7in i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n birbirinden farkl\u0131 politik gruplar\u0131ndan olu\u015fan bir blok kesinlikle ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olur. Belli tarihsel ko\u015fullarda b\u00f6yle bir blok, \u00e7\u0131karlar\u0131 proletaryan\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131na yak\u0131n olan ezilen k\u00fc\u00e7\u00fck burjuva kitleleri kendisine \u00e7ekebilir. B\u00f6yle bir blokun bile\u015fik kuvveti, kendisini olu\u015fturan par\u00e7alar\u0131n kuvvetleri toplam\u0131ndan daha g\u00fc\u00e7l\u00fc olabilir. \u00d6te yandan, proletarya ile burjuvazi aras\u0131nda yap\u0131lan politik ittifak, temel sorunlarda bu iki s\u0131n\u0131f\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131 \u00e7a\u011f\u0131m\u0131zda taban tabana z\u0131t oldu\u011fundan genel bir kural olarak ancak proletaryan\u0131n devrimci g\u00fcc\u00fcn\u00fc fel\u00e7le\u015ftirmeye yarar.<\/p>\n

\u00c7\u0131plak \u015fiddetin g\u00fcc\u00fcn\u00fcn keskin bi\u00e7imde etkin oldu\u011fu i\u00e7 sava\u015f ise, bu sava\u015fa kat\u0131lanlardan \u00fcst\u00fcn bir \u00f6zveri ruhu ister. \u0130\u015f\u00e7iler ve k\u00f6y\u00fcler ancak kendi kurtulu\u015flar\u0131 i\u00e7in m\u00fccadele ederlerse zaferi g\u00fcvenceye alabilirler. Bu \u015fartlarda proletaryay\u0131 burjuvazinin \u00f6nderli\u011fine ba\u011f\u0131ml\u0131 k\u0131lmak i\u00e7 sava\u015fta yenilgiyi daha ba\u015ftan kabullenmek demektir.<\/p>\n

Bu basit ger\u00e7ekler hi\u00e7 de saf teorik \u00e7\u00f6z\u00fcmlemelerin \u00fcr\u00fcn\u00fc de\u011fildir. Tersine, en az\u0131ndan 1848 ile birlikte ba\u015flayan b\u00fct\u00fcn bir tarih deneylerinden \u00e7\u00fcr\u00fct\u00fclemeyecek bi\u00e7imde \u00e7\u0131karsanan ger\u00e7eklerdir bunlar. Modern burjuva toplumu tarihi Halk Cephesinin her t\u00fcr\u00fcyle, yani \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 aldatmak i\u00e7in en de\u011fi\u015fik politik bile\u015fimlerle doludur. \u0130spanyol deneyi bu cinayet ve ihanet zincirinin yaln\u0131zca yeni ve trajik bir halkas\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Burjuvazinin g\u00f6lgesiyle ittifak<\/strong><\/h2>\n

Politik bak\u0131mdan en \u00e7arp\u0131c\u0131 ger\u00e7ek ise, \u0130spanyol Halk Cephesinin ger\u00e7eklikte, bir kuvvetler paralelkenar\u0131ndan bile yoksun oldu\u011fudur. Burjuvazinin yerini g\u00f6lgesi alm\u0131\u015ft\u0131. Stalinistler, Sosyalistler ve Anar\u015fistler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla \u0130spanyol burjuvazisi, Halk Cephesine kat\u0131lmak zahmetini bile duymadan proleteryay\u0131 kendisine ba\u011flam\u0131\u015ft\u0131. Her politik me\u015frepten s\u00f6m\u00fcr\u00fcc\u00fclerin ezici \u00e7o\u011funlu\u011fu a\u00e7\u0131k\u00e7a Franco’nun kamp\u0131na ge\u00e7ti. Herhangi bir “S\u00fcrekli Devrim” kuram\u0131 yokken, \u0130spanyol burjuvazisi, nas\u0131l ba\u015flarsa ba\u015flas\u0131n devrimci kitle hareketinin, topra\u011f\u0131n ve \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131n\u0131n \u00f6zel m\u00fclkiyetine kar\u015f\u0131 y\u00f6neldi\u011fini ve bu hareketle demokratik \u00f6nlemler alarak ba\u015fetmenin son derece olanaks\u0131z oldu\u011funu daha ba\u015ftan anlam\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n

M\u00fclk sahibi s\u0131n\u0131flardan yaln\u0131zca \u00f6nemsiz bir y\u0131\u011f\u0131nt\u0131n\u0131n cumhuriyet\u00e7i kampta kalmas\u0131n\u0131n nedeni budur; bunlar Azana, Companys gibi baylard\u0131r, yani burjuvazinin kendisi de\u011fil, politik avukatlar\u0131. Her\u015feyini askeri bir diktat\u00f6rl\u00fc\u011fe dayanan m\u00fclk sahibi s\u0131n\u0131flar ayn\u0131 zamanda “cumhuriyet\u00e7i” topraklarda kitlelerin sosyalist hareketini fel\u00e7le\u015ftirip, da\u011f\u0131t\u0131p ve sonunda bo\u011fmak i\u00e7in d\u00fcnk\u00fc politik temsilcilerini kullanabilirlerdi.<\/p>\n

\u0130spanyol burjuvazisini biraz bile olsun temsil etmeyen sol cumhuriyet\u00e7iler i\u015f\u00e7ileri ve k\u00f6yl\u00fcleri de temsil etmiyorlard\u0131. Yaln\u0131zca kendilerinin temsilcisiydiler. Ama M\u00fcttefikleri sayesinde (Sosyalistler, Stalinistler, Anar\u015fistler) bu politik hayaletler devrimde belirleyici rol oynad\u0131lar. Nas\u0131l? \u00c7ok basit, “Demokratik devrimin” ilkelerini, yani \u00f6zel m\u00fclkiyetin dokunulmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131 cisimle\u015ftirerek.<\/p>\n

Halk Cephesindeki Stalinistler<\/strong><\/h2>\n

\u0130spanyol Halk Cephesinin y\u00fckseli\u015finin nedenleri ve onun i\u00e7 dinamikleri g\u00fcn gibi a\u00e7\u0131kt\u0131r. Sol burjuvazinin emekli \u00f6nderlerinin g\u00f6revi, kitlelerin devrimini denetim alt\u0131na almak ve b\u00f6ylece s\u00f6m\u00fcr\u00fcc\u00fclerin kendilerine olan kaybolmu\u015f g\u00fcvenini yeniden kazanmakt\u0131: “Biz cumhuriyet\u00e7iler de ayn\u0131 \u015feyi yapabiliyorsak sizin Franco’ya neden ihtiyac\u0131n\u0131z olsun?” Bu merkezi noktada Azana ve Companys’in \u00e7\u0131kartan Stalin’in \u00e7\u0131karlar\u0131yla tam olarak \u00e7ak\u0131\u015f\u0131yordu, \u00e7\u00fcnk\u00fc o da Frans\u0131z ve \u0130ngiliz burjuvazisine, “anar\u015fiye” kar\u015f\u0131 “d\u00fczeni” korumaktaki yetene\u011fini eylemde g\u00f6stererek onlar\u0131n g\u00fcvenini kazanmak ihtiyac\u0131ndayd\u0131. Stalin i\u015f\u00e7ilerin \u00d6n\u00fcnde bir k\u0131l\u0131f olarak Azana ve Companys’e gereksinim duyuyordu: Stalin’in kendisi \u015f\u00fcphesiz sosyalizmden yanad\u0131r ama cumhuriyet\u00e7i burjuvaziyi itmemeye dikkat etmek gerekir. Azana ve Companys ise, Stalin’in \u015fahs\u0131nda, bir devrimcinin otoritesine sahip deneyimli bir cel-lata gereksinim duymaktayd\u0131. Stalin olmasa, b\u00f6ylesine \u00f6nemsiz bir g\u00fcruh i\u015f\u00e7ilere asla sald\u0131ramaz, hatta cesaret bile edemezdi.<\/p>\n

S\u0131n\u0131f m\u00fccadelesinin ak\u0131\u015f\u0131yla \u00e7oktan yoldan \u00e7\u0131kan II. Entemasyonal’in klasik reformistlerine, Moskova’n\u0131n deste\u011fi sayesinde yeni bir g\u00fcven gelmeye ba\u015flad\u0131. Rastlant\u0131d\u0131r ya, bu destek b\u00fct\u00fcn reformistlere de\u011fil, yaln\u0131zca en gerici olanlara verildi. Caballero, Sosyalist Partinin i\u015f\u00e7i aristokrasisinden yana d\u00f6nm\u00fc\u015f olan y\u00fcz\u00fcn\u00fc temsil etmekteydi. Negrin ve Prieto hep burjuvaziyi g\u00f6zl\u00fcyordu. Negrin, Moskova’n\u0131n yard\u0131m\u0131yla Caballero’ya \u00fcst\u00fcn geldi[2]<\/a>. Halk Cephesine tutsak olan sol sosyalistler ve anar\u015fistlerin, demokrasinin kurtar\u0131labilecek nesi varsa kurtarmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 do\u011frudur. Ama kitleleri Halk Cephesinin jandarmalar\u0131na kar\u015f\u0131 seferber etmeyi g\u00f6ze almamalar\u0131yla da, onlar\u0131n \u00e7abalan sonu\u00e7ta yak\u0131nma ve \u00e7\u0131\u011fl\u0131\u011fa d\u00f6nd\u00fc. Stalinistler b\u00f6ylece Sosyalist Partinin a\u00e7\u0131k\u00e7a burjuva kanad\u0131yla, a\u015f\u0131r\u0131 sa\u011f ile ittifak i\u00e7indeydiler. Bask\u0131lar\u0131n\u0131 sola kar\u015f\u0131 (POUM, Anar\u015fistler, “sol” sosyalistler) ba\u015fka bir deyi\u015fle, devrimci kitlelerin bask\u0131s\u0131n\u0131 en hafif d\u00fczeyde de olsa yans\u0131tan merkezci gruplara kar\u015f\u0131 y\u00f6nelttiler.<\/p>\n

Kendi ba\u015f\u0131na \u00e7ok anlaml\u0131 olan bu politik ger\u00e7ek ayn\u0131 zamanda Komintern’in son birka\u00e7 y\u0131ldaki yozla\u015fmas\u0131n\u0131n bir \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcn\u00fc veriyor. Bir zamanlar Stalinizmi b\u00fcrokratik merkezcilik olarak tan\u0131mlam\u0131\u015ft\u0131m ve olaylar bu tan\u0131m\u0131n do\u011frulu\u011funu g\u00f6steren bir dizi kan\u0131t getirdi. Bonapartist b\u00fcrokrasinin \u00e7\u0131karlar\u0131 merkezci duraksama ve yalpalamalarla art\u0131k uyumla\u015ft\u0131r\u0131lamaz. Burjuvazi ile uyum ararken Stalinist klik ancak uluslararas\u0131 i\u015f\u00e7i aristokrasisi i\u00e7indeki en tutucu gruplarla ittifaka girebilir. Bu Stalinizmin uluslararas\u0131 arenada kar\u015f\u0131devrimci niteli\u011fini kesinkes ortaya koyucu olmu\u015ftur.<\/p>\n

Stalinizmin kar\u015f\u0131devrimci \u00fcst\u00fcnl\u00fckleri<\/strong><\/h2>\n

B\u00f6ylece \u015fu bilmecenin \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcne ula\u015fmaktay\u0131z: Yani nas\u0131l oluyor da \u0130spanyol Kom\u00fcnist Partisi, say\u0131ca onca \u00f6nemsiz ve \u00f6nderleri bunca \u00e7aps\u0131z iken, Sosyalistlerin ve Anar\u015fistlerin k\u0131yaslanamayacak kadar g\u00fc\u00e7l\u00fc \u00f6rg\u00fctleri kar\u015f\u0131s\u0131nda b\u00fct\u00fcn iktidar iplerini elinde toplayabiliyor? Stalinistlerin d\u00fcped\u00fcz Sovyet silahlar\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k iktidar\u0131 takas ald\u0131klar\u0131 \u015feklindeki bilinen a\u00e7\u0131klama fazlas\u0131yla y\u00fczeyseldir. Cephane kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda Moskova \u0130spanyol alt\u0131n\u0131 ald\u0131. Kapitalist pazar\u0131n yasalar\u0131na g\u00f6re bu her-\u015feyi kapsar. O halde Stalin pazarl\u0131ktan iktidar koparmay\u0131 nas\u0131l becerdi?<\/p>\n

Al\u0131\u015f\u0131lagelmi\u015f yan\u0131t, askeri ikmal sa\u011flayarak kitlelerin g\u00f6z\u00fcnde otoritesini y\u00fckselten Sovyet h\u00fck\u00fcmetinin, bu “i\u015fbirli\u011fine” kar\u015f\u0131l\u0131k devrimcilere y\u00f6neltilecek \u015fiddet \u00f6nlemlerinin al\u0131nmas\u0131n\u0131 bir \u015fart olarak ko\u015ftu\u011fu ve b\u00f6ylece kendi yolu \u00fczerinden tehlikeli muhaliflerini kald\u0131rd\u0131\u011f\u0131d\u0131r. B\u00fct\u00fcn bunlar hi\u00e7 tart\u0131\u015fma g\u00f6t\u00fcrmez ama yine de konunun yaln\u0131zca bir y\u00f6n\u00fc olarak, hem de en az \u00f6nemlisi olarak kal\u0131r.<\/p>\n

Sovyet ikmalinin yaratt\u0131\u011f\u0131 “otoriteye” kar\u015f\u0131n \u0130spanyol Kom\u00fcnist Partisi k\u00fc\u00e7\u00fck bir az\u0131nl\u0131k olarak kald\u0131 ve i\u015f\u00e7ilerden giderek artan bir nefret g\u00f6rd\u00fc. \u00d6te yandan Moskova i\u00e7in, \u015fartlar ko\u015fmak yeterli de\u011fildi; Valencia’n\u0131n da bunlara raz\u0131 gelmesi gerekliydi. Sorunun can damar\u0131 budur. Yaln\u0131zca Zamora, Companys ve Negrin de\u011fil, Caballero da ba\u015fbakanl\u0131\u011f\u0131 s\u0131ras\u0131nda \u00fc\u00e7 a\u015fa\u011f\u0131 be\u015f yukar\u0131 Moskova’n\u0131n taleplerine raz\u0131 gelmeye haz\u0131rd\u0131lar[3]<\/a>. Neden? \u00c7\u00fcnk\u00fc bu baylar\u0131n kendileri devrimi burjuva s\u0131n\u0131rlar i\u00e7inde tutmak istiyorlard\u0131. Stalinist programa, ne Sosyalistler ne de Anar\u015fistler ciddi bi\u00e7imde kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131lar. Burjuvaziden kopmaktan korkuyorlard\u0131. \u0130\u015f\u00e7ilerin devrimci hamlelerinden ise \u00f6l\u00fcm\u00fcne korkuyorlard\u0131.<\/p>\n

Cephaneleri ve kar\u015f\u0131devrimci \u00fcltimatomuyla Stalin, b\u00fct\u00fcn bu gruplar\u0131n kurtar\u0131c\u0131s\u0131 idi. Onlar\u0131n umduklar\u0131 \u015fey, Franco’ya kar\u015f\u0131 askeri zaferi Stalin’in g\u00fcvence alt\u0131na ald\u0131\u011f\u0131 ve ayn\u0131 zamanda devrimin ak\u0131\u015f\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn sorumlulu\u011fundan kendilerini kurtard\u0131\u011f\u0131yd\u0131. Sosyalist ve Anar\u015fist maskelerini rafa kald\u0131rmakta gecikmediler; umutlan, Moskova’n\u0131n kendileri i\u00e7in burjuva demokrasisini yerle\u015ftirmesinden sonra bu maskeleri yeniden kullanmakt\u0131. Keyiflerinin son f\u0131r\u00e7a darbeleri olarak bu baylar b\u00f6ylece i\u015f\u00e7ilere ihanet edi\u015flerini Stalin ile yap\u0131lmas\u0131 gereken aseri anla\u015fmayla hakl\u0131 g\u00f6sterebilirlerdi. Kendi pay\u0131na Stalin de, kar\u015f\u0131devrimci politikalar\u0131n\u0131 cumhuriyet\u00e7i burjuvazi ile bir ittifak\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmenin gereklili\u011fiyle hakl\u0131 g\u00f6steriyordu.<\/p>\n

Azana, Negrin, Companys, Caballero, Garcia Oliver ve di\u011ferleri gibi adalet ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck \u015fampiyonlar\u0131n\u0131n, GPU’nun cinayetlerine g\u00f6sterdikleri azizce ho\u015fg\u00f6r\u00fc hakk\u0131nda ancak bu geni\u015f bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131yla a\u00e7\u0131k bir fikir edinebiliriz[4]<\/a>. \u0130ddia ettikleri gibi ba\u015fka se\u00e7enekleri yoktuysa bu hi\u00e7 de u\u00e7aklar ve tanklar\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 devrimcilerin kellesi ve i\u015f\u00e7ilerin haklar\u0131yla \u00f6demekten ba\u015fka yollar\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131ndan de\u011fil, kendi “safi demokratik” yani antisosyalist programlar\u0131n\u0131n ter\u00f6rden ba\u015fka bir yolla ger\u00e7ekle\u015ftirilmeyece\u011finden \u00f6t\u00fcr\u00fcyd\u00fc. \u0130\u015f\u00e7iler ve k\u00f6yl\u00fcler kendi devrimlerinin yoluna girdiklerinde fabrikalar\u0131 ve malik\u00e2neleri i\u015fgal edip eski sahiplerini kovduklar\u0131nda, k\u0131rlarda iktidar\u0131 ele ge\u00e7irdiklerinde o zaman burjuva kar\u015f\u0131devrimi demokratik, Stalinist veya fa\u015fist olan\u0131 da bu hareketi durdurmak i\u00e7in yalan ve aldatmaca ile birlikte kanl\u0131 \u015fiddetten ba\u015fka bir yol bulunamaz. Stalinist kli\u011fin bu yoldaki \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc, onun, Azana, Companys, Negrin ve onlar\u0131n sol m\u00fcttefiklerinin g\u00fcc\u00fcn\u00fcn \u00f6tesindeki \u00f6nlemleri an\u0131nda uygulamak yetene\u011fiydi.<\/p>\n

S\u00fcrekli devrim kuram\u0131n\u0131n do\u011frulu\u011funu Stalin kendine \u00f6zg\u00fc tarzda kan\u0131tl\u0131yor.<\/p>\n

\u0130ki uzla\u015fmaz program b\u00f6ylece demokratik \u0130spanya topraklar\u0131nda kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya geldi. Bir yanda, ne pahas\u0131na olursa olsun \u00f6zel m\u00fclkiyeti proletaryadan ve olabildi\u011fi kadar\u0131yla demokrasiyi Franco’dan koruman\u0131n program\u0131; \u00f6te yanda iktidar\u0131n proletarya taraf\u0131ndan zapt\u0131 yoluyla \u00f6zel m\u00fclkiyetin kald\u0131r\u0131lmas\u0131 program\u0131. Birinci program kapitalizmin \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 i\u015f\u00e7i aristokrasisi, k\u00fc\u00e7\u00fck burjuvazinin \u00fcst \u00e7evreleri ve \u00f6zellikle Sovyet b\u00fcrokrasisi arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla ifade ediyordu. \u0130kinci program, hen\u00fcz tamamiyle bilin\u00e7li de\u011filse de g\u00fc\u00e7l\u00fc devrimci kitle hareketinin e\u011filimlerinin Marksizmin diline \u00e7evrili\u015fiydi. Devrim i\u00e7in ac\u0131nas\u0131 \u015fey ise, bir avu\u00e7 bol\u015fevik ile devrimci proletarya aras\u0131na kar\u015f\u0131devrimci Halk Cephesi duvar\u0131n\u0131n dikilmi\u015f olu\u015fuydu.<\/p>\n

Halk Cephesi politikas\u0131, silah ikmali yapan Stalin’in \u015fantaj\u0131yla belirlenmemi\u015fti. \u015e\u00fcphesiz \u015fantaj yok de\u011fildi. Ama bu \u015fantaj\u0131n ba\u015far\u0131s\u0131n\u0131n nedeni de bizzat devrimin i\u00e7sel \u015fartlar\u0131nda gizliydi. Alt\u0131 y\u0131l boyunca toplumsal temeli, yar\u0131feodal ve burjuva m\u00fclkiyet rejimine kar\u015f\u0131 kitlelerin artan sald\u0131r\u0131\u015f\u0131yd\u0131. Bu m\u00fclkiyeti en a\u015f\u0131r\u0131 \u00f6nlemlerle savunmak ihtiyat\u0131, burjuvaziyi Franco’nun kollar\u0131na att\u0131. Cumhuriyet\u00e7i h\u00fck\u00fcmet burjuvaziye m\u00fclkiyeti “demokratik” \u00f6nlemlerle korumay\u0131 vaad ediyordu, ama \u00f6zellikle 1936 temmuzunda, kendisinin tamamiyle iflas etti\u011fini ortaya koydu. M\u00fclkiyet cephesinde durum askeri cephedekinden daha tehditkar olunca anar\u015fistler de dahil her renkten demokrat, Stalin’in \u00f6n\u00fcnde e\u011fildi; o da kendi cephaneli\u011finde Franco’nun y\u00f6ntemlerinden ba\u015fka y\u00f6ntem bulmad\u0131.<\/p>\n

“Trotskistlerin”, POUM’cular\u0131n, devrimci anar\u015fistlerin ve sol sosyalistlerin avlanmas\u0131; pis iftiralar, sahte belgeler; Stalinist hapishanelerde i\u015fkenceler; pusuda \u00f6ld\u00fcrmeler; b\u00fct\u00fcn bunlar olmasa cumhuriyet\u00e7i bayrak alt\u0131ndaki burjuva rejimi iki ay bile ya\u015fayamazd\u0131. Burjuvazinin \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 proletaryaya kar\u015f\u0131 ba\u015fkalar\u0131ndan daha tutarl\u0131 bi\u00e7imde, yani en sefilce ve kana susam\u0131\u015f\u00e7a savundu\u011fu i\u00e7in, GPU durumu denetimi alt\u0131na alabilmi\u015fti.<\/p>\n

Sosyalist devrime kar\u015f\u0131 m\u00fccadele ederken “demokrat” Kerenskiy \u00f6nce Kornilov’un askeri diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcnde destek arad\u0131; sonra da monar\u015fist general Krasnov’un y\u00fck treniyle Petrograd’a girmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131, \u00f6te yandan demokratik devrimi sonuna kadar g\u00f6t\u00fcrmek i\u00e7in bol\u015fevikler, “demokratik” \u015farlatanlar ve yaygarac\u0131lar h\u00fck\u00fcmetini devirmeye zorland\u0131lar. Bu s\u00fcre\u00e7te b\u00f6ylece her t\u00fcrl\u00fc askeri (veya “fa\u015fist”) dikkat\u00f6rl\u00fck denemesine son verdiler.<\/p>\n

\u0130spanyol deneyiyle bir kez daha g\u00f6z\u00fcken, devrimci kitlelere kar\u015f\u0131 demokrasiyi savunman\u0131n, fa\u015fist gericilik y\u00f6ntemleri d\u0131\u015f\u0131nda bir yolu olmad\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Ve de tersinden al\u0131n\u0131rsa, fa\u015fizme kar\u015f\u0131 ger\u00e7ek bir m\u00fccadele y\u00fcr\u00fctmek de, proleter devrimi y\u00f6ntemleri d\u0131\u015f\u0131nda olanaks\u0131zd\u0131r. Stalin “Trotskizme” (proleter devrimine) kar\u015f\u0131 sava\u015f a\u00e7t\u0131 ve demokrasiyi GPU’nun Bonapartist \u00f6nlemleriyle mahvetti. Bu, Komintern’in kabul etti\u011fi eski men\u015fevik teorinin yani demokratik ve sosyalist devrimler aras\u0131na zaman aral\u0131\u011f\u0131 koyarak her biri i\u00e7in birbirinden ba\u011f\u0131ms\u0131z tarihsel sayfalar a\u00e7an teorinin yanl\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 bir kez daha ve son olarak ortaya koymaktad\u0131r. Moskova cellatlar\u0131n\u0131n yapt\u0131klar\u0131, s\u00fcrekli devrim teorisinin do\u011frulu\u011funu kendilerine \u00f6zg\u00fc tarzda kan\u0131tlamaktad\u0131r.<\/p>\n

Anar\u015fistlerin rol\u00fc<\/strong><\/h2>\n

\u0130spanyol devriminde anar\u015fistlerin hi\u00e7bir ba\u011f\u0131ms\u0131z tutumu yoktu. B\u00fct\u00fcn yapt\u0131klar\u0131, bol\u015fevizm ile men\u015fevizm aras\u0131nda yalpalamakt\u0131. Daha do\u011frusu anar\u015fist i\u015f\u00e7iler i\u00e7g\u00fcd\u00fcsel olarak bol\u015fevik \u00e7izgiye kat\u0131lmay\u0131 arzuluyorlard\u0131 (19 Temmuz 1936 ve 1937 May\u0131s g\u00fcnleri); oysa \u00f6nderleri ise tam tersine b\u00fct\u00fcn g\u00fc\u00e7lerini kullanarak kitleleri Halk Cephesi kamp\u0131na yani burjuva rejiminin kamp\u0131na s\u00fcr\u00fckl\u00fcyorlard\u0131.<\/p>\n

Kendilerini, sahip olduklar\u0131 sendikalarla, yani bar\u0131\u015f\u00e7\u0131 zamanlar\u0131n al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f d\u00fczeni i\u00e7inde yay\u0131lm\u0131\u015f \u00f6rg\u00fctlerle s\u0131n\u0131rlamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r ve bu arada sendikalar\u0131n \u00e7er\u00e7evesi d\u0131\u015f\u0131nda olup bitenleri, kitleler i\u00e7inde, politik partiler aras\u0131nda ve h\u00fck\u00fcmet ayg\u0131t\u0131 i\u00e7inde olup bitenleri g\u00f6rmezlikten gelirken anar\u015fistler, devrimin yasalar\u0131n\u0131 ve g\u00f6revlerini anlayamamak gibi vahim bir eksiklik i\u00e7indeydiler. Anar\u015fistler devrimci olsalar her\u015feyden \u00f6nce Sovyetlerin, yani hi\u00e7 sendika y\u00fcz\u00fc g\u00f6rmemi\u015f, en fazla ezilen katmanlar da dahil, b\u00fct\u00fcn kent ve k\u0131r \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131n temsilcilerini birle\u015ftiren Sovyetlerin yarat\u0131lmas\u0131 i\u00e7in \u00e7a\u011fr\u0131 yaparlard\u0131. Devrimci i\u00e7iler bu Sovyetlerde do\u011fal olarak egemen \u00f6\u011feyi olu\u015ftururlard\u0131. Stalinistler \u00f6nemsiz bir az\u0131nl\u0131k olarak kal\u0131rlard\u0131. Proletarya kendi yenilmez g\u00fcc\u00fcne kanaat getirirdi. Burjuva devlet ayg\u0131t\u0131 havada as\u0131l\u0131 kal\u0131rd\u0131. Tek bir g\u00fc\u00e7l\u00fc darbe, bu ayg\u0131t\u0131 un ufak etmeye yeterdi. Sosyalist devrim g\u00fc\u00e7l\u00fc bir ivme kazan\u0131rd\u0131. Frans\u0131z proletaryas\u0131 Le\u00f6n Blum’e Pireneler ard\u0131ndaki proleter devrimine bloke etmeye uzun s\u00fcre izin vermezdi[5]<\/a>. Ne de Moskova b\u00fcrokrasisi b\u00f6yle bir l\u00fckse katlanabilirdi. Bu durumda, en g\u00fc\u00e7 sorunlar dahi, \u00e7\u00f6z\u00fcme kavu\u015fturulabilirdi.<\/p>\n

Bunun yerine sendikalar i\u00e7inde “politikadan” ka\u00e7mak isteyen anarkosendikalistler, hem kendilerini hem de b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyay\u0131 hayrete d\u00fc\u015f\u00fcrerek burjuva demokrasisi arabas\u0131n\u0131n yedek tekerle\u011fi haline geldiler. Ama uzun s\u00fcrmedi bu; yedek tekerlek gerekli olandan fazla bir \u015feydir. Garda Oliver ve tayfas\u0131 Stalin ve \u015f\u00fcrekas\u0131n\u0131n iktidar\u0131 i\u015f\u00e7ilerden almas\u0131n\u0131 sa\u011flay\u0131nca, anar\u015fistler de Halk Cephesi h\u00fck\u00fcmetinden at\u0131ld\u0131lar. O zaman bile, zaferi kazanan taraf\u0131n arabas\u0131na atlamaktan ve ona adanm\u0131\u015fl\u0131klar\u0131n\u0131 kan\u0131tlamaya \u00e7al\u0131\u015fmaktan ba\u015fka yapacak \u015fey bulamad\u0131lar. K\u00fc\u00e7\u00fck burjuvan\u0131n b\u00fcy\u00fck burjuva kar\u015f\u0131s\u0131ndaki, k\u00fc\u00e7\u00fck b\u00fcrokrat\u0131n b\u00fcy\u00fck b\u00fcrokrat kar\u015f\u0131s\u0131ndaki korkusunu, birle\u015fik cephenin (kurban ile cellatlar\u0131 aras\u0131nda) kutsall\u0131\u011f\u0131na dair ve kendilerininki de dahil olmak \u00fczere her t\u00fcrl\u00fc diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn kabullenilemeyece\u011fine ili\u015fkin a\u011flamakl\u0131 konu\u015fmalarla \u00f6rtt\u00fcler. “Yine de, 1936 Temmuzunda iktidar\u0131 alabilirdik…” “Yinede, 1937 May\u0131s\u0131nda iktidar\u0131 alabilirdik…” Anar\u015fistler, Stalin-Negrin’e, devrime kar\u015f\u0131 g\u00f6sterdikleri kaypakl\u0131\u011f\u0131n onaylanmas\u0131 ve \u00f6d\u00fcllendirilmesi i\u00e7in yalvard\u0131lar. \u0130\u011fren\u00e7 bir tablo!<\/p>\n

“\u0130ktidar\u0131 almay\u0131\u015f\u0131m\u0131z\u0131n nedeni, iktidar\u0131 almaya yetene\u011fimiz olmad\u0131\u011f\u0131 de\u011fil, her t\u00fcrl\u00fc diktat\u00f6rl\u00fc\u011fe kar\u015f\u0131 oldu\u011fumuzdan, b\u00f6yle bir \u015feyi istemeyi\u015fimizdir” gibi gerek\u00e7eler kendi ba\u015f\u0131na, devrimcili\u011fe son derece kar\u015f\u0131 bir doktrin olarak anar\u015fizmi geri d\u00f6n\u00fclmezcesine mahkum etmektedir. \u0130ktidar\u0131 almay\u0131 reddetmek, iktidar\u0131 kullananlara, s\u00f6m\u00fcr\u00fcc\u00fclere onu g\u00f6n\u00fcll\u00fcce terk etmektir. Her devrimin \u00f6z\u00fc yeni bir s\u0131n\u0131f\u0131 iktidara getirmekten ibaret olmu\u015ftur ve ibarettir; devrim, bu s\u0131n\u0131fa kendi program\u0131n\u0131 hayata ge\u00e7irmek olana\u011f\u0131 verir. Sava\u015f vermek ve ama zaferi reddetmek olanaks\u0131zd\u0131r. \u0130ktidar\u0131 almaya haz\u0131rlanmadan kitleleri ayaklanmaya* y\u00f6neltmek olanaks\u0131zd\u0131r.<\/p>\n

Hi\u00e7 kimse iktidar\u0131n zapt\u0131ndan sonra anar\u015fistleri gerekli g\u00f6rd\u00fckleri rejim t\u00fcr\u00fcn\u00fc kurmaktan (tabii programlar\u0131n\u0131n ger\u00e7ekle\u015febilirli\u011fini varsayarsak) al\u0131koyamazd\u0131. Ama anar\u015fist \u00f6nderlerin kendisi buna inan\u00e7lar\u0131n\u0131 yitirmi\u015fti. \u0130ktidardan ka\u00e7malar\u0131 “her t\u00fcrl\u00fc diktat\u00f6rl\u00fc\u011fe” kar\u015f\u0131 olduklar\u0131ndan de\u011fil (ger\u00e7ekte m\u0131r\u0131ldan\u0131p s\u0131zlanarak Stalin-Negrin’in diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc desteklediler ve h\u00e2l\u00e2 desteklemeye devam ediyorlar) ilkelerini ve cesaretlerini tamamen yitirmelerindendi: “Yal\u0131tlanma”, “m\u00fcdahale”, “fa\u015fizm” Stalin’den korkuyorlard\u0131. Negrin’den korkuyorlard\u0131. Fransa ve \u0130ngiltere’den korkuyorlard\u0131. Her \u015feyden \u00e7ok da bu lafazanlar devrimci kitlelerden korkuyorlard\u0131.<\/p>\n

\u0130ktidar\u0131n zapt\u0131n\u0131n reddedilmesi her i\u015f\u00e7i \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fc ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak reformizm bata\u011f\u0131na s\u00fcr\u00fckler ve onu burjuvazinin elinde oyuncak haline getirir; toplumun s\u0131n\u0131f yap\u0131s\u0131ndan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda ba\u015fka t\u00fcrl\u00fc de olamaz. Amaca, iktidar\u0131n zapt\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131karken, sonunda anar\u015fistler araca, devrime de kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmaktan kendini alamayacakt\u0131r. CNT ve FAI \u00f6nderleri yaln\u0131zca burjuvazinin 1936 temmuzunda iktidar\u0131n g\u00f6lgesine tutunmas\u0131na yard\u0131m-etmekle kalmad\u0131lar; ayn\u0131 zamanda, bir darbede kaybetmi\u015f oldu\u011fu \u015feyi azar azar yeniden elde etmesine de yard\u0131m ettiler. 1937 may\u0131s\u0131nda i\u015f\u00e7ilerin ayaklanmas\u0131n\u0131 sabote ettiler ve dolay\u0131s\u0131yla burjuvazinin diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc kurtard\u0131lar. B\u00f6ylece salt antipolitik olmay\u0131 arzulayan anar\u015fizm, ger\u00e7ekten devrim kar\u015f\u0131 olmaya ve daha kritik anlarda kar\u015f\u0131 devrimci olmaya vard\u0131.<\/p>\n

1931-37 b\u00fcy\u00fck deneyinden sonra anar\u015fist teorisyenler Kronstad hakk\u0131ndaki eski gerici sa\u00e7mal\u0131\u011f\u0131 tekrarlamaya devam ediyorlar; “Stalinizm, Marksizm ve bol\u015fevizmin ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz sonucudur” diyenler d\u00fcped\u00fcz kendilerinin devrim i\u00e7in b\u00fcsb\u00fct\u00fcn \u00f6lm\u00fc\u015f olduklar\u0131n\u0131 ortaya koymaktad\u0131rlar.<\/p>\n

Yani Marksizm kendi i\u00e7inde yozla\u015f\u0131p Stalinizm gibi me\u015fru bir \u00e7ocuk mu do\u011furmu\u015ftur? Peki, biz devrimci Marksistler neden Stalinizmle d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda bir \u00f6l\u00fcm kal\u0131m sava\u015f\u0131 i\u00e7indeyiz? Stalinist \u00e7ete Trotskizmin \u015fahs\u0131nda neden ba\u015fl\u0131ca d\u00fc\u015fman\u0131n\u0131 g\u00f6rmektedir? G\u00f6r\u00fc\u015flerimize veya eylem y\u00f6ntemlerimize her yakla\u015f\u0131m\u0131n (Durruti, Andres Nin, Landau ve di\u011ferleri [6]<\/a>) Stalinist gangsterleri neden kanl\u0131 tedhi\u015fe zorlamaktad\u0131r? Neden \u00f6te yandan \u0130spanyol anar\u015fizminin \u00f6nderleri, Caballero-Negrin’in bakanlar\u0131 olarak, GPU’nin Moskova ve Madrid cinayetleri s\u0131ras\u0131nda burjuvazinin ve Stalin’in hizmetkarlar\u0131 olarak onlara hizmet ettiler? Hatta \u015fimdi bile fa\u015fizme kar\u015f\u0131 sava\u015fma bahanesiyle anar\u015fistler, fa\u015fizme kar\u015f\u0131 sava\u015f\u0131mda yeteneksizliklerini g\u00f6stermi\u015f olan bu devrim cellatlar\u0131 Stalin-Negrin’in g\u00f6n\u00fcll\u00fc tutsaklar\u0131 olarak kalmaya devam ediyorlar?<\/p>\n

Kronstad ve Makhno’nun ard\u0131na gizlenerek anar\u015fizmin avukatlar\u0131 kimseyi aldatamaz[7]<\/a>. Krnostad olay\u0131nda ve Makhno ile m\u00fccadelede, k\u00f6yl\u00fc kar\u015f\u0131devrimine kar\u015f\u0131 proleter devrimini savunduk. \u0130spanyol anar\u015fistleri burjuva kar\u015f\u0131devrimini proleter devriminden korudular ve korumaya devam ediyorlar. Anar\u015fizm ve Stalinizmin \u0130spanyol devriminde barikat\u0131n bir yan\u0131nda, devrimci Marksistlerle birlikte i\u015f\u00e7i kitlelerinde barikat\u0131n \u00f6te yan\u0131nda oldu\u011fu ger\u00e7e\u011fini hi\u00e7bir sofist tarihin sayfalar\u0131ndan silemez. Proletaryan\u0131n bilincinde sonuna kadar kalacak ger\u00e7ek budur!<\/p>\n

POUM’un rol\u00fc<\/strong><\/h2>\n

POUM’un sicili de temiz de\u011fil. Teori bak\u0131m\u0131ndan \u015f\u00fcphesiz s\u00fcrekli devrim form\u00fcl\u00fcne dayanmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131 (Stalinistlerin, POUM’culara Trotskist demesi bundand\u0131r). Ama devrim teorik itiraflarla yetinmez. Kitleleri reformist \u00f6nderlere kar\u015f\u0131 seferber etmek yerine, POUM anar\u015fistler de dahil bu baylar\u0131 sosyalizmin kapitalizme olan \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne ikna etmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. Bu diyapozon POUM \u00f6nderlerinin b\u00fct\u00fcn makale ve konu\u015fmalar\u0131n\u0131n ses tonunu veriyordu. Anar\u015fist \u00f6nderlerle \u00e7at\u0131\u015fmamak i\u00e7in CNT i\u00e7inde kendi \u00e7ekirdeklerini kurmad\u0131lar ve genel olarak orada hi\u00e7bir \u00e7al\u0131\u015fma y\u00fcr\u00fctmediler. Keskin \u00e7at\u0131\u015fmalardan ka\u00e7\u0131nmak i\u00e7in cumhuriyet\u00e7i ordu i\u00e7inde devrimci \u00e7al\u0131\u015fma yapmad\u0131lar. Bunun yerine “kendi” sendikalar\u0131n\u0131, “kendi”milislerini kurdular ve onlar da “kendi” kurulu\u015flar\u0131n\u0131 korudular ya da cephenin “kendi” kesimlerinde yer ald\u0131lar.<\/p>\n

POUM devrimci \u00f6nc\u00fcy\u00fc s\u0131n\u0131ftan yal\u0131tlayarak \u00f6nc\u00fcy\u00fc erksiz ve s\u0131n\u0131f\u0131 \u00f6ndersiz b\u0131rakt\u0131. Politik olarak POUM bol\u015fevizmden \u00e7ok, onun sol kanad\u0131na bir \u00f6rt\u00fc ge\u00e7irerek Halk Cephesine yak\u0131n oldu. Yine de POUM’un kanl\u0131 ve al\u00e7ak\u00e7a bask\u0131lara u\u011framas\u0131n\u0131n nedeni, Halk Cephesinin g\u00f6revini yerine getirmekteki, yani sosyalist devrimi bo\u011fmaktaki kendi (sol kanad\u0131n\u0131 par\u00e7a par\u00e7a kesip koparmas\u0131 hari\u00e7) ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011f\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Kendi niyetlerine de ters d\u00fc\u015ferek POUM, son \u00e7\u00f6z\u00fcmlemede devrimci bir partinin yarat\u0131lmas\u0131 yolunda ba\u015fl\u0131ca bir engel haline geldi. POUM’um yar\u0131m yamalak \u00f6nlemlerini, karars\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve ka\u00e7amakl\u0131\u011f\u0131n\u0131, k\u0131saca merkezcili\u011fini g\u00f6steri\u015fli bir \u015fekilde destekleyen D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Enternasyonal’in Sneevliet gibi (Hollanda Devrimci Sosyalist Partisi \u00f6nderi) platonik veya diplomatik partizanlar\u0131 en b\u00fcy\u00fck sorumlulu\u011fa sahiptir. Devrim merkezcilikten nefret eder. Devrim merkezcili\u011fi sergiler ve yok eder. Devrim merkezcili\u011fin avukatlar\u0131n\u0131 ve dostlar\u0131n\u0131 g\u00f6zden d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcr. \u0130spanyol devriminin en \u00f6nemli derslerinden biri budur.<\/p>\n

Silahlanma sorunu<\/strong><\/h2>\n

Stalin’e teslim olu\u015flar\u0131n\u0131, Moskova’n\u0131n silahlar\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 ilkeleri ve bilin\u00e7leriyle \u00f6demek zorunda kalmalar\u0131yla hakl\u0131 \u00e7\u0131karmaya \u00e7al\u0131\u015fan sosyalistler ve anar\u015fistler d\u00fcped\u00fcz yalan s\u00f6ylemektedir; beceriksizce yalan s\u00f6ylemekteler. \u015e\u00fcphesiz bir\u00e7o\u011fu, cinayetlerden ve komplolardan ar\u0131nmay\u0131 istiyordu. Ama her ama\u00e7 uygun ara\u00e7lar ister. 1931 Ni-san’\u0131ndan ba\u015flayarak yani Moskova’n\u0131n askeri m\u00fcdahalesinden \u00e7ok \u00f6nce, Sosyalistler ve Anar\u015fistler, proleter devrimini durdurmak i\u00e7in ellerinden geleni yapt\u0131lar. Bu i\u015fi sonuna kadar nas\u0131l g\u00f6t\u00fcreceklerini Stalin onlara \u00f6\u011fretti. Stalin’le politik olarak ayn\u0131 \u015feyi payla\u015ft\u0131klar\u0131 i\u00e7in onun cinayetine de su\u00e7 orta\u011f\u0131 oldular.<\/p>\n

Anar\u015fist \u00f6nderler biraz olsun devrimciye benzeseydi, Moskova’n\u0131n ilk \u015fantaj\u0131na yaln\u0131zca sosyalist sald\u0131r\u0131y\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmekle de\u011fil, ayr\u0131 zamanda Stalin’in kar\u015f\u0131 devrimci ko\u015fullar\u0131n\u0131 d\u00fcnya i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 \u00f6n\u00fcnde sergilemekle kar\u015f\u0131l\u0131k verirlerdi. B\u00f6ylece Moskova b\u00fcrokrasisini a\u00e7\u0131k\u00e7a sosyalist-devrim ile Franco diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc aras\u0131nda bir se\u00e7im yapmaya zorlarlard\u0131. Termidor b\u00fcrokrasisi devrimden korkar ve nefret eder. Ama fa\u015fist cenderede bo\u011fulmaktan da korkar. Ayr\u0131ca da i\u015f\u00e7ilere dayan\u0131r. B\u00fct\u00fcn belirtilerin g\u00f6sterdi\u011fi, Moskova’n\u0131n bu durumda, herhalde daha akla yak\u0131n fiyatla silah ikmali yapmaya zorlanaca\u011f\u0131yd\u0131.<\/p>\n

Ama d\u00fcnya Stalin’in Moskova’s\u0131 etraf\u0131nda d\u00f6nm\u00fcyor. Bir bu\u00e7uk y\u0131ll\u0131k i\u00e7 sava\u015f s\u00fcresince, bir dizi sivil ama\u00e7l\u0131 fabrika sava\u015f \u00fcretimine ge\u00e7irilerek \u0130spanyol sava\u015f sanayisi g\u00fc\u00e7lendirilebilirdi ve g\u00fc\u00e7lendirilmeliydi. Bu da yap\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r, \u00e7\u00fcnk\u00fc Stalin ve onun \u0130spanyol m\u00fcttefikleri i\u015f\u00e7i \u00f6rg\u00fctlerinin inisiyatifinden de ayn\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcde korkuyordu. G\u00fc\u00e7l\u00fc bir sava\u015f sanayisi i\u015f\u00e7ilerin elinde g\u00fc\u00e7l\u00fc bir alet haline gelebilirdi. Halk Cephesi \u00f6nderleri, Moskova’ya dayanmay\u0131 tercih ettiler.<\/p>\n

Halk Cephesinin al\u00e7ak\u00e7a rol\u00fc i\u015fte bu sorunda \u00e7arp\u0131c\u0131 bi\u00e7imde ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Halk Cephesi, Stalin’le yapt\u0131\u011f\u0131 haince anla\u015fmalar\u0131n sorumlulu\u011funu i\u015f\u00e7i \u00f6rg\u00fctlerinin \u00fczerine y\u0131kt\u0131. Anar\u015fistler az\u0131nl\u0131kta kald\u0131klar s\u00fcrece tabii ki hakim y\u00f6netici blokun Moskova’n\u0131n ve Moskova’n\u0131n efendilerinin, yani Londra ve Paris’in uygun g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri kabul etmesini hemen engelleyemezdiler. Ama cephenin en iyi sava\u015f\u00e7\u0131lar\u0131 olmaktan geri kalmaks\u0131z\u0131n, kendilerini ihanetlerden ve hainlerden a\u00e7\u0131k\u00e7a ay\u0131rt edebilirlerdi ve etmeliydiler. Ger\u00e7ek durumu kitlelere a\u00e7\u0131klayabilirlerdi ve a\u00e7\u0131klamal\u0131yd\u0131lar, onlar\u0131 burjuva h\u00fck\u00fcmetine kar\u015f\u0131 seferber edebilirler ve sonunda iktidar\u0131 ve onunla birlikte Moskova’n\u0131n silahlar\u0131n\u0131 zaptedebilmek i\u00e7in g\u00fc\u00e7lerini g\u00fcnden g\u00fcne artt\u0131rabilirlerdi ve artt\u0131rmal\u0131yd\u0131lar.<\/p>\n

Ve bir Halk Cephesinin yoklu\u011funda e\u011fer Moskova silah vermeyi t\u00fcmden reddederse ne olurdu? Buna bizim verdi\u011fimiz yan\u0131t \u015fudur: Peki, Sovyetler Birli\u011fi hi\u00e7 olmasayd\u0131 ne olacakt\u0131? \u015eimdiye kadar devrimler, hi\u00e7 de kendilerine silah ikmali yapan \u00fcst\u00fcn ve g\u00fc\u00e7l\u00fc yabanc\u0131 vasilerin hayr\u0131na muzaffer olmad\u0131lar. Bir kural olarak, yabanc\u0131 vesayetine kar\u015f\u0131devrim aday olmu\u015ftur. Sovyetlere kar\u015f\u0131 Frans\u0131z, \u0130ngiliz, Amerikan, Japon ve di\u011fer ordular\u0131n m\u00fcdahalesini hat\u0131rlatmaya gerek var m\u0131? Rus proletaryas\u0131 i\u00e7 gericili\u011fe ve yabanc\u0131 m\u00fcdahalesine kar\u015f\u0131, d\u0131\u015fardan gelen askeri malzemeleri ele ge\u00e7irdi ve yabanc\u0131 imha birliklerini denize s\u00fcrd\u00fc. Bu, ger\u00e7ekten de unutuldu mu?<\/p>\n

E\u011fer silahl\u0131 i\u015f\u00e7i ve k\u00f6yl\u00fclerin, yani \u015fu cumhuriyet\u00e7i denen \u0130spanya’n\u0131n ba\u015f\u0131nda burjuvazinin korkak ajanlar\u0131 de\u011fil de devrimciler olsa, silahlanma sorunu hi\u00e7 de her\u015feyin \u00fcst\u00fcnde olmayacakt\u0131. S\u00f6m\u00fcrge Rifyal\u0131lar ve Mussolini’nin askerleri de, Franco’nun ordusu bile devrimci etkilenmeden hi\u00e7 de ba\u011f\u0131\u015f\u0131k de\u011fildi[8]<\/a>. Sosyalist ayaklanman\u0131n yang\u0131n\u0131 aras\u0131nda kalan fa\u015fizmin askerleri say\u0131ca \u00f6nemsiz kalabilirdi. Madrid ve Barcelona’da eksik olan silah ve askeri “dehalar” de\u011fildi; eksik olan \u015fey devrimci bir partiydi.<\/p>\n

Zaferin \u015fartlar\u0131<\/strong><\/h2>\n

\u0130\u00e7 sava\u015flarda kitlelerin s\u00f6m\u00fcr\u00fcc\u00fclerin ordusu kar\u015f\u0131s\u0131ndaki zaferi i\u00e7in gereken \u015fartlar \u00f6z\u00fcnde \u00e7ok basittir:<\/p>\n

    \n
  1. Devrimci ordunun sava\u015f\u00e7\u0131lar\u0131, eski “demokratik” s\u00f6m\u00fcr\u00fc bi\u00e7imlerini yeniden yerle\u015ftirmek i\u00e7in de\u011fil, kendilerinin eksiksiz toplumsal kurtulu\u015flar\u0131 i\u00e7in \u00e7arp\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 ger\u00e7e\u011finin a\u00e7\u0131k\u00e7a fark\u0131nda olmal\u0131d\u0131rlar.<\/li>\n
  2. Ayn\u0131 \u015feyi hem devrimci ordunun, hem de d\u00fc\u015fman\u0131n gerisinde kalan i\u015f\u00e7i ve k\u00f6yl\u00fcler de bilmelidir.<\/li>\n
  3. Hem kendi cephelerinde, hem de d\u00fc\u015fman cephesinde ve her iki cephe gerisinde y\u00fcr\u00fct\u00fclecek propaganda, tamamen toplumsal devrim ruhuyla yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. “\u00d6nce zafer, sonra reformlar” slogan\u0131 Kutsal Kitap’daki krallardan Stalin’e de\u011fin b\u00fct\u00fcn ezenlerin ve s\u00f6m\u00fcr\u00fcc\u00fclerin slogan\u0131d\u0131r.<\/li>\n
  4. Politikalar, m\u00fccadeleye kat\u0131lan s\u0131n\u0131flar ve katmanlarca belirlenir. Devrimci kitleler, do\u011frudan do\u011fruya ve acilen kendi iradelerini ifade eden bir devlet ayg\u0131t\u0131na sahip olmal\u0131d\u0131r. Ancak i\u015f\u00e7i, asker ve k\u00f6yl\u00fc delegeleri Sovyetleri b\u00f6yle bir ayg\u0131t gibi hareket edebilir.<\/li>\n
  5. Devrimci ordu, ele ge\u00e7irdi\u011fi toplumsal devrimin acil \u00f6nlemlerini hemen ya\u015fama ge\u00e7irmeli, bunlar\u0131 yaln\u0131zca ilan etmekle kalmamal\u0131d\u0131r; bunlar, yiyeceklere, mamul mallara ve di\u011fer stoklara el koyarak yoksullara da\u011f\u0131tmak; konutlar\u0131 \u00e7al\u0131\u015fanlar yaran\u0131na ve \u00f6zellikle sava\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n aileleri yarar\u0131na yeniden da\u011f\u0131tmak; topraklara ve tar\u0131msal ara\u00e7 gerece k\u00f6yl\u00fcler yarar\u0131na el koymak; eski b\u00fcrokrasinin yerine i\u015f\u00e7i denetimini ve Sovyet iktidar\u0131n\u0131 yerle\u015ftirmektir.<\/li>\n
  6. “Demokrat”, “cumhuriyet\u00e7i”, “sosyalist” ve “anar\u015fist” k\u0131l\u0131\u011f\u0131nda da olsa, sosyalist devrimin d\u00fc\u015fmanlar\u0131 yani s\u00f6m\u00fcr\u00fcc\u00fc \u00f6\u011feler ve onlar\u0131n ajanlar\u0131 ordudan ac\u0131mas\u0131zca uzakla\u015ft\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/li>\n
  7. Her askeri birimin ba\u015f\u0131na birer devrimci ve asker olarak kusursuz otoriteye sahip komiserler yerle\u015ftirilmelidir.<\/li>\n
  8. Her askeri birimde, i\u015f\u00e7i \u00f6rg\u00fctlerince sal\u0131k verilmi\u015f en adanm\u0131\u015f sava\u015f\u00e7\u0131lardan olu\u015fan s\u0131k\u0131ca kenetli bir \u00e7ekirdek bulunmal\u0131d\u0131r. Bu \u00e7ekirdektekilerin bir tek ayr\u0131cal\u0131\u011f\u0131 vard\u0131r: \u0130lk ate\u015f hatt\u0131nda bulunmak.<\/li>\n
  9. Komuta kademelerinde ba\u015flang\u0131\u00e7ta zorunlu olarak bir\u00e7ok yabanc\u0131 ve g\u00fcvenilmez \u00f6ge olacakt\u0131r. Onlar\u0131n denenmesi, yeniden denenmesi ve elenmeleri sava\u015f deneyi, komiserlerin tavsiyeleri ve sava\u015f\u00e7\u0131 erlerin tan\u0131kl\u0131\u011f\u0131 temelinde y\u00fcr\u00fct\u00fclmelidir. Devrimci i\u015f\u00e7iler aras\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131lan komutanlar\u0131n yo\u011fun e\u011fitimi de bununla birlikte y\u00fcr\u00fcmelidir.<\/li>\n
  10. \u0130\u00e7 sava\u015f stratejisi, askerlik sanat\u0131n\u0131n kurallar\u0131n\u0131 toplumsal devrimin g\u00f6revleriyle birle\u015ftirmektir. Yaln\u0131zca propagandada de\u011fil, askeri harekatta da, d\u00fc\u015fman\u0131n de\u011fi\u015fik askeri birimlerinin toplumsal bile\u015fimini (burjuva g\u00f6n\u00fcll\u00fcler, seferber edilmi\u015f k\u00f6yl\u00fcler, ya da Franco’nun durumunda oldu\u011fu \u00fczre, s\u00f6m\u00fcrgelerden gelen k\u00f6leler) hesaba katmak gereklidir; hareket yollar\u0131n\u0131n se\u00e7iminde s\u00f6z konusu b\u00f6lgelerin toplumsal yap\u0131s\u0131n\u0131 (sanayi b\u00f6lgesi, k\u00f6yl\u00fc b\u00f6lgesi, devrimci veya gerici, ezilen milliyetlerin b\u00f6lgesi, vb.) kesinlikle hesaba katmak gerekir. K\u0131sacas\u0131, devrimci politika stratejiye egemendir.<\/li>\n
  11. Hem devrimci h\u00fck\u00fcmet, hem de i\u015f\u00e7i ve k\u00f6yl\u00fclerin y\u00fcr\u00fctme komitesi ordunun ve \u00e7al\u0131\u015fan n\u00fcfusun tam g\u00fcvenini kazanmay\u0131 bilmelidir.<\/li>\n
  12. D\u0131\u015f politika, kendisine temel ama\u00e7 olarak b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyan\u0131n i\u015f\u00e7ilerinin, s\u00f6m\u00fcr\u00fclen k\u00f6yl\u00fclerinin ve ezilen uluslar\u0131n\u0131n devrimci bilincini uyand\u0131rmay\u0131 almal\u0131d\u0131r.<\/li>\n<\/ol>\n

    \n

    Zaferin \u015fartlan, g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi basittir. Hepsi birden sosyalist devrim ad\u0131n\u0131 al\u0131r. Bu \u015fartlardan hi\u00e7biri \u0130spanya’da yoktu. Temel neden devrimci bir partinin yoklu\u011fuydu. Evet Stalin \u0130spanya topraklar\u0131na d\u0131\u015fardan bol\u015fevizmin pratiklerini ta\u015f\u0131maya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131; politb\u00fcro, komiserler, h\u00fccreler, GPU, vs. Ama, o, bu bi\u00e7imlerin toplumsal i\u00e7eriklerini bo\u015faltt\u0131. Stalin, kitlelerin devrimci inisiyatiflerinin gerekli bi\u00e7imi olarak Sovyetleri, bol\u015fevik programla birlikte reddetti. Bol\u015fevizmin tekni\u011fini burjuva m\u00fclkiyetinin hizmetine sundu. B\u00fcrokratik darg\u00f6r\u00fc\u015fl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcyle, “komiserlerin” kendiliklerinden zaferi g\u00fcvenceye alabileceklerini tasarlad\u0131. Ama \u00f6zel m\u00fclkiyet komiserlerin yaln\u0131zca yenilgiyi g\u00fcvenceye alabildiklerini g\u00f6sterdiler.<\/p>\n

    \u0130spanyol proletaryas\u0131 birinci s\u0131n\u0131f askeri nitelikler sergiledi. \u00dclkenin ekonomik ya\u015fam\u0131ndaki, siyasal ve k\u00fclt\u00fcrel d\u00fczeydeki \u00f6zg\u00fcl a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131yla \u0130spanyol proletaryas\u0131 devrimin ilk g\u00fcn\u00fcnde, Rus proletaryas\u0131n\u0131n 1917 ba\u015f\u0131ndaki durumundan daha geride de\u011fil, daha ilerideydi. Zaferine giden yolda kendi \u00f6rg\u00fctleri ba\u015fl\u0131ca engel olarak duruyordu. Kar\u015f\u0131devrimci i\u015flevlerine uygun olarak y\u00f6netici Stalinist klik u\u015faklardan, kariyeristlerden, deklase \u00f6\u011felerden ve genel olarak her t\u00fcrl\u00fc sosyal s\u00fcpr\u00fcnt\u00fcden ibaretti. Di\u011fer b\u00fct\u00fcn i\u015f\u00e7i \u00f6rg\u00fctlerinin temsilcileri (iflah olmaz reformistler, anar\u015fist lafazanlar, POUM’un umars\u0131z merkezcileri) m\u0131r\u0131ldand\u0131, inledi, yalpaland\u0131, manevra yapt\u0131 ama sonunda kendini Stalinistlere uydurdu. Bunlar\u0131n ortak faaliyetleri sonucu toplumsal devrim kamp\u0131 (i\u015f\u00e7iler ve k\u00f6yl\u00fcler) burjuvaziye, daha do\u011frusunu onun g\u00f6lgesine ba\u011f\u0131ml\u0131 k\u0131l\u0131nd\u0131, beyaza boyand\u0131 ve karakteri bozuldu.<\/p>\n

    Kitlelerde kahramanl\u0131k ya da tek tek devrimcilerde cesaret eksik de\u011fildi. Ama devrimcilerin da\u011f\u0131n\u0131kl\u0131\u011f\u0131, programs\u0131zl\u0131\u011f\u0131, eylem program\u0131ndan yoksun olu\u015flar\u0131 s\u00fcrerken, kitleler de kendi kaynaklar\u0131yla ba\u015fba\u015fa b\u0131rak\u0131ld\u0131lar. “Cumhuriyet\u00e7i” askeri komutanlar, askeri zaferler kazanmaktan \u00e7ok toplumsal devrimi ezmek pe\u015findeydiler. Askerler komutanlar\u0131na kitleler de h\u00fck\u00fcmete olan g\u00fcvenlerini yitirdiler. K\u00f6yl\u00fcler kenarda durdu. \u0130\u015f\u00e7iler t\u00fckendi. Yenilgiyi yenilgi izledi. Moral bozuklu\u011fu h\u0131zla b\u00fcy\u00fcd\u00fc. B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 daha i\u00e7 sava\u015f\u0131n ba\u015f\u0131nda kestirmek zor de\u011fildi. \u00d6n\u00fcne kapitalist rejimi kurtarmak g\u00f6revini koyan Halk Cephesi, kendini askeri yenilgiye mahkum etti. Bol\u015fevizmi ba\u015fa\u015fa\u011f\u0131 \u00e7evirerek Stalin, devrimin mezar kaz\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 rol\u00fcn\u00fc yerine getirmekte tamamen ba\u015far\u0131 g\u00f6sterdi.<\/p>\n

    \u015eunu da s\u00f6ylemek gerekir ki, \u0130spanyol deneyinin bir kez daha g\u00f6sterdi\u011fi, Stalin’in ne Ekim Devrimini ne de Rus i\u00e7 sava\u015f\u0131n\u0131 hi\u00e7 anlamad\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Onun a\u011f\u0131r i\u015fleyen k\u00f6yl\u00fc kafas\u0131 1917-21 olaylar\u0131n\u0131n f\u0131rt\u0131nal\u0131 ak\u0131\u015f\u0131n\u0131n \u00fcmitsizce gerisinde kald\u0131. Kendi fikirlerini ifade etti\u011fi 1917 y\u0131l\u0131 konu\u015fmalar\u0131nda ve makalelerinde, onun daha sonraki Termidorcu “doktrini”ni g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. Bu anlamda 1937 \u0130spanyasindaki Stalin, Bol\u015feviklerin 1917 Mart kongresindeki Stalin’in izleyicisidir. Ama 1917’de devrimci i\u015f\u00e7ilerden yaln\u0131zca korkarken 1937’de onlar\u0131 bo\u011fuyordu. Oport\u00fcnist, cellat haline gelmi\u015fti.<\/p>\n

    “Cephe gerisinde i\u00e7 sava\u015f”<\/strong><\/h2>\n

    “Ama her hal\u00fckarda, Caballero ve Negrin h\u00fck\u00fcmetleri kar\u015f\u0131s\u0131nda kazan\u0131lacak zafer, cumhuriyet\u00e7i ordunun gerisinde bir i\u00e7 sava\u015f\u0131 gerektirecekti! Dar kafal\u0131 demokratlar i\u015fte b\u00f6yle hayk\u0131r\u0131yorlar. Sanki demokratik \u0130spanya’da bundan ba\u015fka hi\u00e7 i\u00e7 sava\u015f olmam\u0131\u015f gibi; hem de en al\u00e7ak\u00e7a ve haincesi, m\u00fclk sahipleri ve s\u00f6m\u00fcr\u00fcc\u00fclerin i\u015f\u00e7ilere ve k\u00f6yr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7 sava\u015f\u0131, amac\u0131 “Halk Cephesinin Birli\u011fini” sa\u011flamak olan do-d\u00fcr\u00fclmesinde, kitle hareketinin ezilmesinde, i\u015f\u00e7ilerin silahs\u0131zland\u0131r\u0131lmas\u0131nda, burjuva polisinin silahland\u0131r\u0131lmas\u0131nda, i\u015f\u00e7i m\u00fcfrezelerinin cephede silahs\u0131z ve yard\u0131ms\u0131z b\u0131rak\u0131lmalar\u0131nda ve en sonu sava\u015f sanayisinin geli\u015fmesinin yapay bi\u00e7imde s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmas\u0131nda ifadesini bulmaktad\u0131r.<\/p>\n

    Bu eylemler burjuvazinin s\u0131n\u0131f \u00e7\u0131karlar\u0131 taraf\u0131ndan dayat\u0131lan birer dolays\u0131z askeri ihanet, cepheye indirilmi\u015f birer ac\u0131 darbedir. Ama Stalinistler, sosyalistler ve anar\u015fistler dahil, “demokratik” filistenler, cepheye en yak\u0131n b\u00f6lgelerde dahi olsa, burjuvazinin proleteryaya kar\u015f\u0131 y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7 sava\u015f\u0131, amac\u0131 “Halk Cephesinin” birli\u011fini sa\u011flamak olan do\u011fal ve ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir sava\u015f olarak g\u00f6r\u00fcyorlar. \u00d6te yandan proletaryan\u0131n “cumhuriyet\u00e7i” kar\u015f\u0131devrime y\u00f6nelik i\u00e7 sava\u015f\u0131 ise ayn\u0131 filistenle-rin g\u00f6z\u00fcnde “anti fa\u015fist g\u00fc\u00e7lerin birli\u011fi”ni bozan canice “fa\u015fist” Trots-kist bir sava\u015ft\u0131r… Onlarca Norman Thomaslar, Albay Attleeler, Otto Bauerler, Zyromyisler, Malrauxlar ve Duranty, Louis Fischer gibi yalandolan sanc\u0131lar\u0131 bu k\u00f6lece akl\u0131 gezegenimize yayd\u0131lar[9]<\/a>. Bu arada da Halk Cephesi h\u00fck\u00fcmeti Madrid’ten Valencia’ya, Valencia’dan Barcelona’ya ta\u015f\u0131nmakta.<\/p>\n

    Ger\u00e7eklerin de kan\u0131tlad\u0131\u011f\u0131 gibi, fa\u015fizmi ezebilecek olan yaln\u0131zca sosyalist devrimdir; ayn\u0131 \u015fekilde, proleteryan\u0131n ba\u015far\u0131l\u0131 bir ayaklanmas\u0131 da ancak hakim s\u0131n\u0131flar\u0131n b\u00fcy\u00fck g\u00fc\u00e7l\u00fcklerle s\u0131k\u0131\u015fm\u0131\u015f halde bulunmalar\u0131 durumunda olanakl\u0131d\u0131r. Oysa demokratik filistenler, tam da bu g\u00fc\u00e7l\u00fckleri proleter ayaklanmas\u0131na izin verilemeyi\u015fin kan\u0131tlar\u0131 olarak imdada \u00e7a\u011f\u0131r\u0131rlar. Proletarya, kurtulu\u015f saatinin geldi\u011fini belirtmeleri i\u00e7in demokratik filistenlerin a\u011fz\u0131na bakarak beklese, ebediyen k\u00f6le kal\u0131rd\u0131. \u0130\u015f\u00e7ilere, b\u00fct\u00fcn maskeleriyle birlikte gerici filistenleri tan\u0131mas\u0131n\u0131 ve maskeleri ne olursa olsun onlar\u0131 a\u015fa\u011f\u0131lamas\u0131n\u0131 \u00f6\u011fretmek bir devrimcinin ilk ve en \u00f6nemli g\u00f6revidir!<\/p>\n

    Sonu\u00e7<\/strong><\/h2>\n

    Stalinistlerin cumhuriyet\u00e7i kamp i\u00e7indeki diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc \u00f6z\u00fcnde uzun s\u00fcreli de\u011fildir. Halk Cephesinin politikalar\u0131ndan \u00e7\u0131kan yenilgiler \u0130spanyol proleteryas\u0131n\u0131 bir kez daha, devrimci bir kalk\u0131\u015fa zorlarsa; bu kez Stalinist klik demirden s\u00fcp\u00fcrgeyle ba\u015far\u0131l\u0131 bir \u015fekilde kenara at\u0131lacakt\u0131r. Ama e\u011fer Stalin devrimin mezar kaz\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 i\u015fini sonuna vard\u0131r\u0131rsa (ne yaz\u0131k ki ihtimal budur) o durumda da te\u015fekk\u00fcre mazhar olmayacakt\u0131r. \u0130spanyol burjuvazisinin bir cellat olarak Stalin’e ihtiyac\u0131 vard\u0131, ama hi\u00e7 de vasi ya da hoca olarak ona ihtiyac\u0131 yoktur. Bir taraftan Londra ve Paris, \u00f6te yandan Berlin ve Roma onlar\u0131n g\u00f6z\u00fcnde \u00e7ok daha zengin firmalard\u0131r. Stalin’in, son felaketten \u00f6nce \u0130spanya’daki izlerini \u00f6rtmek istemesi m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr; b\u00f6ylece yenilginin sorumlulu\u011funu en yak\u0131n m\u00fcttefiklerine y\u00fcklemeyi ummaktad\u0131r. Bundan sonra Litvinov, diplomatik ili\u015fkilerin yeniden kurulmas\u0131 i\u00e7in Franco’ya yakaracakt\u0131r[10]<\/a>. Bunu bir\u00e7ok kez g\u00f6rd\u00fck.<\/p>\n

    S\u00f6zde cumhuriyet\u00e7i ordu General Franco kar\u015f\u0131s\u0131nda tam bir zafer kazansa bile bu “demokrasi”nin zaferi demek olmayacakt\u0131r. \u0130\u015f\u00e7iler ve k\u00f6yl\u00fcler burjuva cumhuriyet\u00e7ileri ve onlar\u0131n sol ajanlar\u0131n\u0131 1931 Nisan\u0131nda ve 1936 \u015eubat\u0131nda olmak \u00fczere iki kez iktidara getirmi\u015flerdir. Her iki keresinde de Halk Cephesi kahramanlar\u0131, halk\u0131n zaferini burjuvazinin en gerici ve en ciddi temsilcilerine teslim ettiler. Halk Cephesi generalleri taraf\u0131ndan kazan\u0131lan \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc bir zafer, onlar\u0131n i\u015f\u00e7iler ve k\u00f6yl\u00fclerin omuzlar\u0131nda fa\u015fist burjuvazi ile ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz anla\u015fmas\u0131 de-mek olacakt\u0131r. B\u00f6yle bir rejim, belki bir monar\u015fi ve Katolik kilisesinin a\u00e7\u0131k egemenli\u011fi olmadan, de\u011fi\u015fik bir askeri diktat\u00f6rl\u00fck bi\u00e7imi olacakt\u0131r.<\/p>\n

    En sonu, cumhuriyet\u00e7ilerin kazand\u0131\u011f\u0131 k\u0131smi zaferlerin; “\u00e7\u0131kar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmeyen” Anglo-Frans\u0131z arac\u0131lar\u0131 taraf\u0131ndan sava\u015fan kamplar\u0131 uzla\u015ft\u0131rmak i\u00e7in kullan\u0131lmas\u0131 da m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. B\u00f6yle bir ihtimalin ger\u00e7ekle\u015fmesi halinde “demokrasi\u201dnin son kal\u0131nt\u0131lar\u0131m generaller taraf\u0131ndan, Miaja (kom\u00fcnist!) ve Franco (fa\u015fist!) taraf\u0131ndan bo\u011fulaca\u011f\u0131n\u0131 anlamak zor de\u011fil. Bir kere daha tekrar edeyim: Zafer ya sosyalist devrimin olacakt\u0131r ya da fa\u015fizmin.<\/p>\n

    Yine de, trajedinin son anda komideyi yol vermesi ihtimali yok de\u011fildir. Halk Cephesi kahramanlar\u0131 son ba\u015fkentlerini terketmek zorunda kald\u0131klar\u0131nda, gemilere ve u\u00e7aklara dolu\u015fmadan \u00f6nce; halkta “iyi bir an\u0131” b\u0131rakmak i\u00e7in bir dizi “sosyalist” reformlar ilan edebilirler. Ama hi\u00e7bir \u015fey i\u015fe yaramayacakt\u0131r. D\u00fcnya i\u015f\u00e7ileri devrimi tahrip eden partileri nefret ve a\u015fa\u011f\u0131lamayla anacaklard\u0131r.<\/p>\n

    Trajik \u0130spanyol deneyi, daha b\u00fcy\u00fck olaylara \u00f6ngelen korkun\u00e7 (belki de son) bir uyar\u0131d\u0131r; d\u00fcnyan\u0131n b\u00fct\u00fcn ileri i\u015f\u00e7ilerine y\u00f6nelik bir uyar\u0131d\u0131r. Marx, “devrimler tarihin lokomotifidir” demi\u015fti. Devrimler yandevrimcilerin ya da \u00e7eyrekdevrimcilerin fikirlerinden daha h\u0131zl\u0131 hareket eder. Her kim geride kal\u0131rsa, lokomotifin tekerlerinin alt\u0131nda kal\u0131r ve sonu\u00e7 olarak lokomotifin kendisi de hasara u\u011frar ve esas tehlike de budur.<\/p>\n

    Devrim sorununu sonuna, nihai somut sonu\u00e7lar\u0131na de\u011fin iyice tart\u0131p d\u00fc\u015f\u00fcnmek gerekir. Politikay\u0131, devrimin temel yasalar\u0131na, yani kendilerine “Halk” Cephesi ve her t\u00fcrden cephe ad\u0131n\u0131 takan y\u00fczeysel k\u00fc\u00e7\u00fck burjuva gruplar\u0131n \u00f6nyarg\u0131lar\u0131na ve korkular\u0131na de\u011fil, sava\u015fa haz\u0131rlanan s\u0131n\u0131flar\u0131n hareketine uyarlamak gerekir. Devrim s\u0131ras\u0131nda en az diren\u00e7 \u00e7izgisi, en b\u00fcy\u00fck felaket \u00e7izgisidir, burjuvaziden “yal\u0131tlanmak”tan korkmak, kitlelerden yal\u0131tlanmay\u0131 getirir. \u0130\u015f\u00e7i aristokrasisinin muhafazakar \u00f6nyarg\u0131lar\u0131na uymak i\u015f\u00e7ilere ve devrime ihanettir. “\u00eehtiyat”\u0131n a\u015f\u0131r\u0131s\u0131 en belal\u0131 ihtiyats\u0131zl\u0131kt\u0131r. \u0130spanya’daki en d\u00fcr\u00fcst politik \u00f6rg\u00fct\u00fcn, yani merkezci POUM’un \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn \u00f6\u011fretti\u011fi ba\u015fl\u0131ca ders budur. Londra B\u00fcrosu’na ba\u011fl\u0131 partiler ve gruplar ya tarihin son uyar\u0131s\u0131ndan gerekli sonu\u00e7lan \u00e7\u0131karmak istemiyorlar ya da bunu yapmaktan acizler. B\u00f6ylece kendilerini mahvediyorlar “<\/p>\n

    II. Devrimci Sosyalist Partilerin Londra B\u00fcrosu, daha \u00f6nce Uluslararas\u0131 i\u015f\u00e7i Toplulu\u011fu ad\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan bu b\u00fcro, \u0130kinci veya \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc Enternasyonallere ba\u011fl\u0131 olmayan ve D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Enternasyonalin olu\u015fturulmas\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kan merkezci partilerin gev\u015fek bir birli\u011fiydi. \u00dcyeleri aras\u0131nda Almanya’dan SAP, B\u00fcy\u00fck Britanya Ba\u011f\u0131ms\u0131z \u0130\u015f\u00e7i Partisi, \u0130spanya’dan POUM ve Fransa’dan PSOP (\u0130\u015f\u00e7i K\u00f6yl\u00fc Sosyalist Partisi) vard\u0131.<\/p>\n

    \u015eii adi de kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda yeni bir devrimciler ku\u015fa\u011f\u0131 yenilgilerin dersleriyle e\u011fitim g\u00f6r\u00fcyorlar. Bu ku\u015fak \u0130kinci Enternasyonalin i\u011fren\u00e7 \u00fcn\u00fcn\u00fc eylem i\u00e7inde g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr; \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc Enternasyonalin \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc k\u00f6kleriyle g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr; Anar\u015fistleri s\u00f6yledikleriyle de\u011fil, yapt\u0131klar\u0131yla de\u011ferlendirmeyi \u00f6\u011frenmi\u015ftir. Say\u0131s\u0131z sava\u015f\u00e7\u0131n\u0131n kanlar\u0131yla \u00f6denmi\u015f ve b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc tahmin edilemeyecek bir okuldur. Devrimci kadrolar \u015fimdi yaln\u0131zca D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Enternasyonalin bayra\u011f\u0131 alt\u0131nda toplan\u0131yor. Yenilgilerin g\u00fcrleyi\u015fi i\u00e7inde do\u011fan D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Enternasyonal, \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 zafere g\u00f6t\u00fcrecektir.<\/p>\n

    \n
    \n
    \n

    [1]<\/a> Louis Fischer (1896-1970). N\u0131lion adl\u0131 organ\u0131n Avrupa muhabiriydi ve Trotskiy taraf\u0131ndan Moskova mahkemeleri s\u0131ras\u0131nda Stalinizme sempati .\u00bbuymakla su\u00e7lanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<\/div>\n

    \n

    [2]<\/a> Francisco Largo Caballero (1869-1946), \u0130spanyol Sosyalist Partisi sol kanat \u00f6nderi. Eyl\u00fcl 1939’dan May\u0131s 1937’ye kadar ba\u015fbakan; bu tarihte yerine Stalinistlerin \u0131srar\u0131yla J\u00f6n Negrin Lopez (1889-1956) ge\u00e7ti. Cumhuriyet\u00e7i h\u00fck\u00fcmetin son ba\u015fbakan\u0131yd\u0131 ve i\u00e7 sava\u015f bittikten sonra Fransa’da s\u00fcrg\u00fcndeyken istifa etti. Indaiccio Prieto jr Tuero (1883-1962), Sosyalist Parti sag kanat \u00f6nderlerinden. Largo Caballero h\u00fck\u00fcmetinin donanma ve hava kuvvetleri bakan\u0131yd\u0131 ve Stalinistlerin \u0131srar\u0131 \u00d6zerine 1938’de ihra\u00e7 edilene kadar bu g\u00f6revini Negrin h\u00fck\u00fcmetinde de s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n<\/div>\n

    \n

    [3]<\/a> Nkelo Alcala Zamora (1877-1949), b\u00fcy\u00fck toprak sahibi, \u0130lerici Parti ba\u015fkan\u0131 ve bir liberal Katolik. 1931 Nisan\u0131nda ilk cumhuriyet\u00e7i h\u00fck\u00fcmetin ba\u015fbakan\u0131 ve 1931 Haziran\u0131ndan 1936 May\u0131s\u0131na dek cumhuriyetin cumhurba\u015fkan\u0131.<\/p>\n<\/div>\n

    \n

    [4]<\/a> Jose Garcia Oliver (1910 – ), kralc\u0131lar\u0131n devrimci kanad\u0131n\u0131 ezmek i\u00e7in Stalinistlerle i\u015fbirli\u011fi yapan sa\u011f kanat \u0130spanyol anar\u015fisti. 1936’dan i\u00e7sava\u015f bitimine de\u011fin merkezi h\u00fck\u00fcmetin adalet bakan\u0131yd\u0131.<\/p>\n<\/div>\n

    \n

    [5]<\/a> Leon Blum (1872-1950), Frans\u0131z Sosyalist Partisi’nin otuzJardalci ba\u015f\u0131 ve 1936’da ilk Halk Cephesi h\u00fck\u00fcmetinin ba\u015fbakan\u0131.<\/p>\n<\/div>\n

    \n

    [6]<\/a> . Bucnavenlun\u0131 Durruti (1896-1936), FAI sol kanad\u0131n\u0131n \u00f6nderi ve milis \u00f6rg\u00fct\u00e7\u00fcs\u00fc. Madrid savunmas\u0131n\u0131 y\u00f6netti ve o sava\u015fta \u00f6ld\u00fc.<\/p>\n

    Kurt Landau, Avusturyal\u0131, Alman Sol Muhalefetinin \u00f6nderi. 1931’de Muhalefetten koptu ve kendi grubunu kurdu. \u0130spanya’ya gitti ve POUM’u destekledi; ka\u00e7\u0131r\u0131larak Stalin’in polisi taraf\u0131ndan \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc.<\/p>\n<\/div>\n

    \n

    [7]<\/a> Neslor Makhno (1884 – 1934), Rus i\u00e7sava\u015f\u0131 s\u0131ras\u0131nda Ukraynal\u0131 gericilere ve Alman i\u015fgalcilerine kar\u015f\u0131 \u00e7arp\u0131\u015fan k\u00fc\u00e7\u00fck partizan k\u00f6yl\u00fc \u00e7etelerinin \u00f6nderi. G\u00fc\u00e7lerini K\u0131z\u0131l Ordununkiyle birle\u015ftirmeyi reddetti ve sonunda onunla \u00e7at\u0131\u015fmaya girdi. G\u00fc\u00e7leri Sovyet h\u00fck\u00fcmeti taraf\u0131ndan da\u011f\u0131t\u0131ld\u0131.<\/p>\n<\/div>\n

    \n

    [8]<\/a> Rifyal\u0131lar. Fas’\u0131n da\u011fl\u0131k k\u0131y\u0131 \u015feridindeki Berberi kabileleriydi.<\/p>\n<\/div>\n

    \n

    [9]<\/a> Norman Thomas (1884-1968), Amerikan Sosyalist Partisi’nin reformist \u00f6nderi. Bu partinin alt\u0131 kez cumhurba\u015fkan\u0131 aday\u0131yd\u0131.<\/p>\n

    Clemenl Attlee (1883-1967), Mac Donald’dan sonra \u0130ngiliz \u0130\u015f\u00e7i Partisi’nin \u00f6nderi ve 1945’ten 1950’ye kadar \u0130\u015f\u00e7i Partisi h\u00fck\u00fcmetlerinin ba\u015fbakan\u0131. Otto Bauer (1882-1939), Avusturya Marksizminin ba\u015f teorisyeni. Avusturya Sosyal Demokrasi’sinin \u00f6nderlerindendi.<\/p>\n

    Jean Zyromskiy (1890 -), Frans\u0131z Sosyalist Partisi sol kanad\u0131ndan, Stalinci e\u011filimlere sahip bir parti memuru. Otuzlarda “organik birli\u011fin” avukatlar\u0131ndand\u0131, II. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131’ndan sonra Kom\u00fcnist Parti’ye kat\u0131ld\u0131.<\/p>\n

    Andre Maira\u0131u (1901-1977), \u00fcnl\u00fc yazar. 1933 – 34’te Trotskiy’e sempati duymu\u015f, ama Halk Cephesi d\u00f6neminde Stalinistlerle i\u015fbirli\u011fi yapm\u0131\u015f ve Moskova mahkemelerinin iftiralar\u0131na kar\u015f\u0131 Trotskiy lehine konu\u015fmam\u0131\u015ft\u0131r. II. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 sonras\u0131nda De Gaulle’c\u00fc h\u00fck\u00fcmette memurdu.<\/p>\n

    Waiter Duranty (1884-1957), uzun y\u0131llar Moskova’da New York Times muhabirli\u011fini yapt\u0131 ve Muhaliflere kar\u015f\u0131 Stalinis\u00fceri destekledi.<\/p>\n<\/div>\n

    \n

    [10]<\/a> Maxim Litvinov (1876-1951), Eski Bol\u015fevik, 1930 – 39’da d\u0131\u015fi\u015fleri halk komiseri, 1941-43’te ABD’de el\u00e7i, 1943-46’da d\u0131\u015fi\u015fleri komiser yard\u0131mc\u0131s\u0131. Demokratik emperyalistlerle ittifak pe\u015finde ko\u015farken Stalin onun \u015fahs\u0131nda “kollektif g\u00fcvenli\u011fi” cisimle\u015ftirdi ve Stalin – Hitler pakt\u0131 ve so\u011fuk sava\u015f s\u0131ras\u0131nda da g\u00f6revden uzak tuttu.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    — Leon Trotsky \u0130spanya’da men\u015fevizm ve bol\u015fevizm Yakla\u015fan b\u00fcy\u00fck sava\u015fa haz\u0131rlan\u0131rken t\u00fcm genelkurmaylar Etiyopya, \u0130spanya ve Uzakdo\u011fu’daki askeri harekatlar\u0131 yak\u0131ndan inceliyorlar. Devrimci kurmaylarca ayn\u0131 dikkatle incelenmesi gereken de, yakla\u015fan d\u00fcnya devriminin birer \u015fim\u015fek \u00e7ak\u0131\u015flar\u0131 olarak \u0130spanyol proletaryas\u0131n\u0131n girdi\u011fi \u00e7arp\u0131\u015fmalard\u0131r. Gelecekteki olaylar\u0131n bizi fenersiz yakalamamas\u0131 ancak ve ancak bu \u015farta ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[34],"tags":[],"class_list":["post-67","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-8-say"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pgbsosyalizm.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/67","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pgbsosyalizm.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pgbsosyalizm.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pgbsosyalizm.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pgbsosyalizm.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=67"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/pgbsosyalizm.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/67\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":445,"href":"https:\/\/pgbsosyalizm.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/67\/revisions\/445"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pgbsosyalizm.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=67"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pgbsosyalizm.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=67"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pgbsosyalizm.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=67"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}