— Can ILGIN<\/p>\n
<\/p>\n
T\u00fcrkiye solu, sol liberalizmle 1980’li y\u0131llar\u0131n ortas\u0131nda tan\u0131\u015ft\u0131. 1984<\/span> y\u0131l\u0131nda yay\u0131nlanmaya ba\u015flayan\u00a0Yeni G\u00fcndem<\/span><\/strong> adl\u0131 haftal\u0131k dergi, o zamanlar daha yayg\u0131n kullan\u0131lan, hala da kullan\u0131mda olan deyimle s\u00f6ylersek sivil toplumculu\u011fun, bizim tercih etti\u011fimiz deyimle sol liberalizmin T\u00fcrkiye’deki ilk s\u00f6zc\u00fcs\u00fcyd\u00fc. Bu dergi daha sonra yay\u0131n\u0131n\u0131 durdurdu, ama elhak b\u00fcy\u00fck bir misyonu yerine getirdi: sadece sol ayd\u0131nlar aras\u0131nda de\u011fil, T\u00fcrkiye sosyalizminin genel alan\u0131nda yer alan bir\u00e7ok hareket i\u00e7inde de sol liberalizmin hayat bulmas\u0131na giden yolda ilk tohumu atm\u0131\u015f oldu. T\u00fcrkiye sol liberalizmi bir ikinci ata\u011f\u0131 1988-89 y\u0131llar\u0131nda T\u00fcrkiye Kom\u00fcnist Partisi’nin, Sovyetler Birli\u011fi’ndeki Gorba\u00e7ov y\u00f6neli\u015finin etkisi alt\u0131nda, liberalizme intisap etmesiyle yapt\u0131. 90’l\u0131 y\u0131llarda ise sol liberalizm T\u00fcrkiye solunun, parti ve \u00f6rg\u00fctleri kesen en \u00f6nemli ideolojik ak\u0131m\u0131 haline gelecekti.<\/p>\n Asl\u0131nda sol liberalizm uluslararas\u0131 bir olgudur elbette. K\u00f6kenleri, \u0130talyan Kom\u00fcnist Partisi’nin baz\u0131 teorisyenlerinin 70’li y\u0131llarda Gramsci’nin belirli tez ve kavramlar\u0131n\u0131 partinin \u0130talyan burjuvazisiyle kurmay\u0131 hedefledi\u011fi “Tarihsel Uzla\u015fma”y\u0131 temellendirmek amac\u0131yla \u00e7arp\u0131tmas\u0131nda ve Sovyetler Birli\u011fi ve Do\u011fu Avrupa’da geli\u015fmekte olan “piyasa sosyalizmi” okulunda yatar. Ama esas at\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 burjuva yeni-liberalizminin 80’li y\u0131llar\u0131n ba\u015f\u0131nda Thatcher ve Reagan’la ba\u015flayan taarruzu d\u00f6neminde yapm\u0131\u015ft\u0131r. 1999’dan geri bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, sol liberalizmin tarihsel i\u015flevinin, b\u00fcrokratik i\u015f\u00e7i devletlerini, i\u015f\u00e7i hareketini ve (ulusal kurtulu\u015f hareketleri de dahil olmak \u00fczere) her t\u00fcrl\u00fc solu ideolojik planda burjuva yeni-liberalizmine adapte etmek oldu\u011fu kolayca s\u00f6ylenebilir. Bu bak\u0131mdan sivil toplumculu\u011fun ya da sol liberalizmin solun saflar\u0131nda yaratt\u0131\u011f\u0131 yeni tipe en a\u00e7\u0131k \u00f6rnek Tony Blair’dir.<\/p>\n K\u00fcrt hareketinde sol liberalizmin izleri hep varolmu\u015ftu. Sonu\u00e7 olarak, hareketin y\u00fckseldi\u011fi ve kitleselle\u015fti\u011fi 80’li y\u0131llarda r\u00fczg\u00e2r b\u00fct\u00fcn\u00fcyle sol liberalizmden yana esmekteydi. R\u00fczg\u00e2r\u0131n etkileri K\u00fcrt hareketini en zay\u0131f noktas\u0131ndan vuruyordu: T\u00fcrkiye tarihinin yorumu. Sol liberalizm Avrupa’da sivil toplumun erkenden geli\u015fmesi dolay\u0131s\u0131yla demokrasinin yerle\u015fti\u011fini, T\u00fcrkiye’de ise ceberrut Osmanl\u0131 gelene\u011fini devam ettiren Kemalist devletin hem sivil toplumun, hem de demokrasinin geli\u015fmesini engelledi\u011fini ileri s\u00fcr\u00fcyordu. Bu yorum K\u00fcrt hareketine g\u00f6r\u00fcn\u00fcrdeki anti-Kemalist y\u00f6neli\u015fi dolay\u0131s\u0131yla \u00e7ekici geliyordu. Nihayet, T\u00fcrkiye solu Kemalizmden kopu\u015fa temel olacak bir teori geli\u015ftirebilmi\u015fti! Burada sorun Kemalizm ele\u015ftirisinin asl\u0131nda sadece g\u00f6r\u00fcn\u00fcm d\u00fczeyinde i\u015fledi\u011fi idi. \u00c7\u00fcnk\u00fc aynen Kemalizm gibi sol liberalizm ya da sivil toplumculuk da esas i\u015flevi olarak hakim s\u0131n\u0131flar\u0131 T\u00fcrkiye’yi Bat\u0131l\u0131la\u015ft\u0131rmaya ikna g\u00f6revini \u00fcstlenmi\u015fti. Sadece iki ayr\u0131 d\u00f6nemin, dolay\u0131s\u0131yla farkl\u0131 nesnel ihtiya\u00e7lar\u0131n \u00fcr\u00fcn\u00fcyd\u00fcler. Bu y\u00fczden de sivil toplumculu\u011fun benimsenmesi yoluyla Kemalizmin s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n \u00f6tesine ge\u00e7ilmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildi.<\/p>\n K\u00fcrt hareketinin ideolojik olu\u015fumunun bu y\u00f6n\u00fcne dikkati \u00e7ekenler de, olmad\u0131 de\u011fil. \u00d6rne\u011fin kendisi sivil toplumculu\u011fa sempati duyan gazeteci Rag\u0131p Duran, bir defas\u0131nda “devrimci sivil toplumcu” kavram\u0131n\u0131 kullanm\u0131\u015ft\u0131. Cemil G\u00fcndo\u011fan, K\u00fcrt hareketi i\u00e7inde T\u00fcrkiye tarihinin bu yorumuna yaslanan e\u011filimi “Demokrat Parti solculu\u011fu” olarak kavramla\u015ft\u0131rm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n Ne var ki, devrimci m\u00fccadele i\u00e7indeki bir harekette sol liberal damarlar olmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fc, ama sol liberalizmin hakim e\u011filim haline gelmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildi. Son aylardaki geli\u015fmelerle birlikte sol liberalizm K\u00fcrt hareketi i\u00e7inde ad\u0131m ad\u0131m hakim e\u011filim<\/strong> konumuna y\u00fckselmektedir. Yukar\u0131da K\u00fcrt hareketinde T\u00fcrkiye tarihinin yorumu a\u00e7\u0131s\u0131ndan uzun s\u00fcredir bir sol liberal damar oldu\u011funu s\u00f6ylemi\u015ftik. Bug\u00fcnk\u00fc sol liberalizm ise, eskisine ek olarak, yepyeni temalar etraf\u0131nda geli\u015fmektedir. Bireyin \u00f6nemi, “Bat\u0131l\u0131 anlamda demokrasi” gibi sol liberalizmin 80’li y\u0131llardan kalan temalar\u0131n\u0131n yan\u0131s\u0131ra, ulusal sorunu \u00f6n\u00fcne ba\u015f hedef olarak koymu\u015f bir hareket i\u00e7in en \u00e7arp\u0131c\u0131 olan geli\u015fme, hareketin globalizmi<\/strong> benimsemesidir!<\/p>\n Bu yaz\u0131da K\u00fcrt hareketinde sol liberalizmin y\u00fckseli\u015finin h\u0131zla artan belirtilerine i\u015faret edece\u011fiz ve ileri s\u00fcr\u00fclen g\u00f6r\u00fc\u015fleri ele\u015ftirel bi\u00e7imde tart\u0131\u015faca\u011f\u0131z. Elbette, bu g\u00f6r\u00fc\u015flerin her birine K\u00fcrt hareketinin i\u00e7inde herkesin kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia etmiyoruz. Hatta baz\u0131lar\u0131na hareketin \u00e7o\u011funlu\u011fu kat\u0131lm\u0131yor olabilir. Ama \u015fimdilik, K\u00fcrt hareketinin a\u00e7\u0131l\u0131mlar incelendi\u011finde, K\u00fcrt bas\u0131n\u0131 dikkatle okundu\u011funda, verilen deme\u00e7ler, yaz\u0131lan yaz\u0131lar, y\u00fckselen e\u011filimin sol liberalizm oldu\u011funu a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6steriyor. E\u011fer K\u00fcrt hareketi i\u00e7inde sol liberalizmin kar\u015f\u0131s\u0131nda olanlar hala \u00e7o\u011funlukta ise, bu \u00e7o\u011funlu\u011fun da bu yaz\u0131y\u0131 bir uyan olarak okumas\u0131 \u00f6nerilebilir.<\/p>\n Esas konuya ge\u00e7meden bir noktay\u0131 a\u00e7\u0131k bi\u00e7imde vurgulayal\u0131m. K\u00fcrt hareketinin son d\u00f6nemdeki a\u00e7\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 b\u00fct\u00fcn\u00fcyle destekleyenler, meseleyi bir taktik<\/span> d\u00fczeyinde tart\u0131\u015f\u0131yor ve savunuyorlar. Oysa ilgili metinleri dikkatlice okusalar, burada s\u00f6z konusu olan\u0131n “dar bir taktik yakla\u015f\u0131m olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131<\/strong>“, tart\u0131\u015f\u0131lan<\/span> \u015feyin K\u00fcrt hareketinin bir “program ve ideoloji<\/strong>” <\/span>de\u011fi\u015fikli\u011fi ya\u015famas\u0131 oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcrlerdi. Dolay\u0131s\u0131yla, sosyalist solda bu sorunlar\u0131 mutlaka tart\u0131\u015fmak gerekiyor.<\/p>\n \u00a0<\/span><\/p>\n Marksistler a\u00e7\u0131s\u0131ndan sivil toplumculu\u011fun belirleyici ve nihai tezi, devrimlerin ge\u00e7ersizli\u011fini ilan etmesidir. Devrimlere ili\u015fkin bu yakla\u015f\u0131m\u0131n birka\u00e7 boyutundan s\u00f6z edilebilir: devrimleri toplumsal geli\u015fmenin bir u\u011fra\u011f\u0131nda patlak veren toplumsal olaylar olarak de\u011fil, bir siyasi \u00f6nderli\u011fin m\u00fchendisli\u011fiyle ger\u00e7ekle\u015fen salt politik olaylar olarak alg\u0131lamak; buna b\u00fct\u00fcn\u00fcyle ba\u011fl\u0131 bi\u00e7imde, devrimlerin tarihsel geli\u015fmeyi zorlad\u0131\u011f\u0131, do\u011fal evrimini bozdu\u011fu ve b\u00f6ylece diktat\u00f6rl\u00fcklerle sonu\u00e7land\u0131\u011f\u0131 iddias\u0131; devrim ile demokrasiyi kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya getirmek. Bu genel ve tarihsel tezlere, 1980\u2019li y\u0131llar\u0131n sonundan itibaren, Do\u011fu Avrupa ve Sovyet rejimlerinin \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcyle birlikte, yeni bir tez eklenmi\u015ftir: Ekim devrimiyle ba\u015flayan devrimler zinciri yenilgiye u\u011fram\u0131\u015f, devrimler \u00e7a\u011f\u0131 kapanm\u0131\u015f, y\u00fczy\u0131l\u0131n m\u00fccadelesi demokrasinin tek yol oldu\u011funu g\u00f6stermi\u015ftir.<\/p>\n Son aylarda K\u00fcrt hareketinde ileri s\u00fcr\u00fclen i\u015fte bu son iddiad\u0131r. Hareketin yeni taktik y\u00f6neli\u015fi bird\u00f6nem analizi \u00fczerine yerle\u015ftirilmektedir. Buna g\u00f6re Sovyetler Birli\u011fi’nin \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fc ile birlikte demokrasi zafer kazanm\u0131\u015f ve devrimci at\u0131l\u0131ma dayanan program ve stratejiler “\u00fctopik”, “ideolojik”, “dogmatik” hale gelmi\u015ftir. Yeni d\u00f6nemde b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada sorunlar demokratik olarak \u00e7\u00f6z\u00fclmektedir ve \u00e7\u00f6z\u00fclecektir.<\/p>\n Bu saptaman\u0131n ba\u015ftan a\u015fa\u011f\u0131 yanl\u0131\u015f oldu\u011funu kan\u0131tlamak i\u00e7in \u00e7ok \u00e7e\u015fitli noktalara de\u011finilebilir. Devrimlerin insanl\u0131\u011f\u0131n ileriye do\u011fru at\u0131l\u0131mlar yapabilmesi ve ezilenlerin kurtulu\u015fu a\u00e7\u0131s\u0131ndan vazge\u00e7ilmez oldu\u011funu \u00e7e\u015fitli y\u00f6nleriyle anlatmak m\u00fcmk\u00fcn. Biz bu yaz\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde sadece d\u00f6nemin karakterine ili\u015fkin g\u00f6zlemlerle yetinelim.<\/p>\n \u0130leri s\u00fcr\u00fclen d\u00f6nem analizinin birinci sorunu dar anlamda 1989-91 olaylar\u0131n\u0131 (yani Do\u011fu Avrupa rejimlerinin ve Sovyetler Birli\u011fi’nin \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc) yanl\u0131\u015f okumas\u0131d\u0131r. K\u00fcrt hareketinde benimsenen yoruma g\u00f6re bu \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f beraberinde demokrasinin b\u00fcy\u00fck bir at\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 getirmi\u015f, Do\u011fu Avrupa\u2019da demokrasi yerle\u015fmi\u015f, T\u00fcrki d\u00fcnyada (yani Kafkaslar ve Orta Asya’da) da son derece olumlu geli\u015fmeler olmu\u015ftur. Hatta Sovyetler Birli\u011fi’nin \u00e7\u00f6z\u00fcl\u00fc\u015f\u00fc, demokratik etkileri a\u00e7\u0131s\u0131ndan, Frans\u0131z Devrimi’yle (1789) kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n 20. y\u00fczy\u0131l boyunca sadece Rusya ve \u00e7eperinin de\u011fil, b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyan\u0131n tarihine y\u00f6n vermi\u015f olan Ekim devriminin \u00fcr\u00fcn\u00fc Sovyet devleti, b\u00fcrokratik olarak yozla\u015ft\u0131ktan sonra dahi, bir i\u015f\u00e7i devleti karakteriyle d\u00fcnya \u00e7ap\u0131ndaki s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan proletarya ve ezilenler i\u00e7in bir koz olarak kalm\u0131\u015ft\u0131. Bu, Stalinist b\u00fcrokrasinin d\u00fcnya devriminin \u00d6n\u00fcnde bir engel olarak y\u00fckselen politikas\u0131na ra\u011fmen, salt devrimin kazan\u0131mlar\u0131 ve g\u00fc\u00e7l\u00fc bir i\u015f\u00e7i devletinin varl\u0131\u011f\u0131 dolay\u0131s\u0131yla ger\u00e7ekle\u015fiyordu.<\/p>\n Ekim devriminin 20. y\u00fczy\u0131l boyunca yaratt\u0131\u011f\u0131 olumlu sonu\u00e7lan tart\u0131\u015fmak i\u00e7in b\u00fct\u00fcn bir yaz\u0131 gerekir. \u00d6zetlersek bu unsurlar \u00f6ne \u00e7\u0131kacakt\u0131r: devrim sonras\u0131 toplumlarda b\u00fcrokratik olarak \u00e7a\u011fr\u0131lm\u0131\u015f da olsa merkezi planlamaya dayal\u0131 ve i\u015fsizlik ve benzeri kapitalist illetlerin ortadan kalkt\u0131\u011f\u0131 bir ekonomiyi yaratmas\u0131; emperyalist \u00fclkelerde “sosyal devlet” ad\u0131yla an\u0131lan kamu hizmetlerinin yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131na yol a\u00e7mas\u0131; s\u00f6m\u00fcrge d\u00fcnyas\u0131nda ulusal kurtulu\u015f hareketlerine emperyalizm kar\u015f\u0131s\u0131nda bir manevra alan\u0131 sa\u011flayarak uluslar\u0131n kendi kaderlerini tayin hakk\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7mas\u0131. Nitekim, Sovyetler Birli\u011fi’nin \u00e7\u00f6z\u00fcl\u00fc\u015f\u00fcyle birlikte, bu olumlu e\u011filimler tersine d\u00f6nm\u00fc\u015ft\u00fcr: b\u00fcrokratik i\u015f\u00e7i devletlerinde kapitalizmin restorasyonu, b\u00fct\u00fcn sorunlar\u0131yla birlikte h\u0131zla geli\u015fiyor; emperyalist \u00fclkelerde “sosyal devlet” ve i\u015f\u00e7ilerin \u00f6teki kazan\u0131mlar\u0131 k\u00f6kl\u00fc bi\u00e7imde sorgulan\u0131yor; ulusal kurtulu\u015f hareketleri ve k\u0131r temelli askeri devrimci hareketler emperyalizm kar\u015f\u0131s\u0131ndaki manevra yeteneklerini b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde yitirdikleri i\u00e7in ya Kosova Ulusal Kurtulu\u015f Ordusu’nun yapt\u0131\u011f\u0131 gibi emperyalizmin silahl\u0131 g\u00fcc\u00fc haline geliyorlar, ya da ABD m\u00fchendisli\u011fiyle ger\u00e7ekle\u015ftirilen bir dizi gerici anla\u015fmaya raz\u0131 oluyorlar: G\u00fcney Afrika’da, Filistin’de, Salvador’da, Guatemala’da ger\u00e7ekle\u015fen budur. Bu t\u00fcr anla\u015fmalar aras\u0131nda niteli\u011fi hen\u00fcz tam belirlenmemi\u015f olan iki s\u00fcre\u00e7 \u0130rlanda ve Kolombiya’da ya\u015fananlard\u0131r.<\/p>\n \u00d6zg\u00fcl olarak Do\u011fu Avrupa’ya ve T\u00fcrki cumhuriyetlere bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, tablo yine i\u00e7 a\u00e7\u0131c\u0131 de\u011fildir. Rusya’n\u0131n, Ukrayna’n\u0131n, Beyaz Rusya’nm ve Do\u011fu Avrupa’n\u0131n i\u015f\u00e7ileri ve emek\u00e7ileri, en az\u0131ndan yar\u0131m y\u00fczy\u0131ld\u0131r tan\u0131mad\u0131klar\u0131 a\u011f\u0131r sorunlarla bo\u011fu\u015fmaktad\u0131rlar. Zengin Almanya taraf\u0131ndan yutulan Do\u011fu Almanya dahil olmak \u00fczere, bu \u00fclkelerde kitlesel i\u015fsizlik, yoksulluk, \u00fccretsiz \u00e7al\u0131\u015fma, toplumsal g\u00fcvence yoklu\u011fu, mafyan\u0131n hakimiyeti (Rusya, Arnavutluk vb.), etnik sava\u015flar (en ba\u015fta Yugoslavya), fuhu\u015f ve her t\u00fcr toplumsal koku\u015fma yeni rejimin temel \u00f6zellikleridir. T\u00fcrki d\u00fcnya daha iyi durumda de\u011fildir. \u0130ki y\u00fczy\u0131ll\u0131k Rus h\u00e2kimiyetinden kurtulma ve daha e\u015fit ili\u015fkiler kurma umudu, emperyalizmin bu b\u00f6lgenin do\u011fal kaynaklar\u0131na g\u00f6z koymas\u0131 sonucunda bamba\u015fka bir k\u00f6leli\u011fin ufukta g\u00f6r\u00fcnmesi dolay\u0131s\u0131yla anlams\u0131z hale gelmektedir. Burada da, etnik ve i\u00e7 sava\u015flar (\u00c7e\u00e7enistan, G\u00fcrcistan, Da\u011fl\u0131k Karaba\u011f), \u0130slami k\u00f6ktendincili\u011fin y\u00fckseli\u015fi (Tacikistan, \u00d6zbekistan), darbeler (Azerbaycan, \u00d6zbekistan) ve d\u00fcnyan\u0131n ve Asya’n\u0131n b\u00fct\u00fcn b\u00fcy\u00fck ve orta boy g\u00fc\u00e7lerinin b\u00f6lgenin i\u00e7i\u015flerine parmak sokmas\u0131, Rusya ve Do\u011fu Avrupa i\u00e7in s\u00f6z\u00fc edilen problemlere eklenmektedir.<\/p>\n En \u00f6nemlisi ise \u015fudur: insanl\u0131\u011f\u0131n 20. y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015f\u0131nda Ekim devrimi ile birlikte yapt\u0131\u011f\u0131 b\u00fcy\u00fck at\u0131l\u0131m ge\u00e7ici bir yenilgiye u\u011fram\u0131\u015f, kapitalist s\u0131n\u0131f toplumuna bir alternatif yarat\u0131labilece\u011fi fikri gerek kitleler nezdinde, gerekse sosyalist hareket i\u00e7inde b\u00fcy\u00fck bir darbe yemi\u015ftir. Uzun vadede Stalinist b\u00fcrokrasinin \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn d\u00fcnya devrimci hareketine yarar getirece\u011fi tart\u0131\u015fmas\u0131zd\u0131r ama\u00a0bug\u00fcn d\u00f6nemin analizi a\u00e7\u0131s\u0131ndan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, 1989-9l’in nesnel etkileri bunlard\u0131r. Sorun b\u00f6yle ele al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, 1989-91’i ezilenler a\u00e7\u0131s\u0131ndan olumlu bir geli\u015fme olarak yorumlamak, ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak s\u0131n\u0131f perspektifinin ve ezen\/ezilen m\u00fccadeleleri diyalekti\u011finin yerine soyut bir burjuva demokrasisi anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 yerle\u015ftirmek demektir.<\/p>\n 1989-91 olaylar\u0131n\u0131 yal\u0131tarak, kendi i\u00e7inde ele ald\u0131\u011f\u0131m\u0131zda durum budur. Kameray\u0131 geri \u00e7ekerek daha geni\u015f bir g\u00f6r\u00fcnt\u00fc ald\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, yani sorunu d\u00f6nemin b\u00fct\u00fcn\u00fcn\u00fcn \u00f6zellikleri i\u00e7inde g\u00f6rmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131zda bu saptamalar\u0131 do\u011frulayan, hatta derinle\u015ftiren bir tablo ile kar\u015f\u0131la\u015f\u0131r\u0131z. Sovyetler Birli\u011fi’nin \u00e7\u00f6z\u00fcl\u00fc\u015f\u00fcyle birlikte d\u00fcnya bir demokrasi ve bar\u0131\u015f d\u00f6nemine de\u011fil, tam tersine, bir b\u00fct\u00fcn olarak al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, bir alt\u00fcst olu\u015f d\u00f6nemine, \u015fiddetli bir sars\u0131nt\u0131 s\u00fcrecine girmi\u015ftir. Bu d\u00f6nemde uluslararas\u0131 sava\u015flar, etnik sava\u015flar, i\u00e7 sava\u015flar, darbeler, kar\u015f\u0131 devrimler ve (ko\u015fullar olgunla\u015ft\u0131\u011f\u0131nda) devrimler giderek d\u00fcnya politikas\u0131n\u0131n esas ekseni olacakt\u0131r. Bunun temelinde, Sovyetler Birli\u011fi’nin \u00e7\u00f6z\u00fcl\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn, d\u00fcnya kapitalizminin yakla\u015f\u0131k \u00e7eyrek y\u00fczy\u0131ld\u0131r s\u00fcregiden genel ekonomik kriziyle \u00fcst \u00fcste gelmesi yatar. Bu iki fakt\u00f6r\u00fcn birle\u015fmesi, d\u00fcnyay\u0131 b\u00fcy\u00fck bir sars\u0131nt\u0131ya do\u011fru s\u00fcr\u00fckleyen bir dinamik yarat\u0131r. Bunun somut kanallar\u0131 k\u0131saca \u00f6zetlenecek olursa, \u015fu unsurlar \u00f6n plana \u00e7\u0131kar: da\u011f\u0131lan b\u00fcrokratik i\u015f\u00e7i devletlerinin payla\u015f\u0131lmas\u0131; emperyalistler aras\u0131nda payla\u015f\u0131m m\u00fccadelesinin kriz i\u00e7inde keskinle\u015fmesi; kapitalizmin yeni uluslararas\u0131la\u015fma at\u0131l\u0131m\u0131n\u0131n (yayg\u0131n ad\u0131yla “k\u00fcreselle\u015fme”nin) \u00fcstyap\u0131s\u0131 olarak Yeni D\u00fcnya D\u00fczeni \u00e7er\u00e7evesinde ABD’nin (\u015fimdilik NATO kisvesi alt\u0131nda) kendini d\u00fcnya jandarmas\u0131 olarak ilan etmesi; yeniden payla\u015f\u0131m m\u00fccadeleleri i\u00e7inde emperyalizme ba\u011f\u0131ml\u0131 ulus ve devletlerin de kendilerine geni\u015fleme pay\u0131 aramas\u0131; sermayenin krizi \u00e7\u00f6zmek \u00fczere geli\u015ftirdi\u011fi yeni-liberal taarruzun do\u011furdu\u011fu \u00e7eli\u015fkiler vb. vb. B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n ortak paydas\u0131 k\u0131saca \u015f\u00f6yle \u00f6zetlenebilir: kapitalizmin uzun genel krizi ve b\u00fcrokratik i\u015f\u00e7i devletlerinin \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fc, b\u00fct\u00fcn s\u0131n\u0131flar\u0131 ve ulusal birimleri tampon mekanizmalar\u0131n\u0131n ortadan kalkt\u0131\u011f\u0131 \u00e7\u0131plak bir m\u00fccadelenin i\u00e7ine itmi\u015ftir. Bundan dolay\u0131 i\u00e7ine girdi\u011fimiz d\u00f6nemde emperyalizmin azg\u0131n sald\u0131r\u0131s\u0131, \u015fiddeti politikada giderek artan bi\u00e7imde eksen haline getirecektir.<\/p>\n Devrimci Marksist bir perspektiften yap\u0131lan bu tahlilin ger\u00e7ek d\u00fcnyada somut geli\u015fmeler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla her ge\u00e7en g\u00fcn do\u011fruland\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyebiliriz. K\u00f6rfez. Sava\u015f\u0131 ile a\u00e7\u0131lan ve Kosova Sava\u015f\u0131 ile kapanmakta olan 90’l\u0131 y\u0131llar, daha \u015fimdiden d\u00fcnya haritas\u0131n\u0131n yeniden \u00e7izilmeye ba\u015fland\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6stermektedir. Emperyalizm Ekim devriminden bu yana g\u00f6r\u00fclmemi\u015f bir c\u00fcretle ba\u011f\u0131ml\u0131 ezilen d\u00fcnyaya taarruz etmekte, h\u00e2kimiyetinin ad\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a telaffuz etmekten \u00e7ekinmemektedir. Elbette, bu, s\u00fcre\u00e7 bir b\u00fct\u00fcn olarak ele al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda d\u00f6neme damgas\u0131n\u0131 vuran e\u011filimdir. Hi\u00e7 ku\u015fku yok, geli\u015fmenin farkl\u0131 a\u015famalar\u0131nda bu genel e\u011filimin tersine bir dizi geli\u015fme ortaya \u00e7\u0131kacakt\u0131r, \u00e7\u0131karmaktad\u0131r. Bir ulusal hareket elbette kendini i\u00e7inde buldu\u011fu ko\u015fullar \u00e7er\u00e7evesinde belirli geri ad\u0131mlar atabilir. Ama bu geri ad\u0131mlara \u00e7a\u011f\u0131n karakterinin de\u011fi\u015fti\u011fine ili\u015fkin k\u0131l\u0131flar bulunmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda, sorun farkl\u0131 bir \u00f6zellik kazanmaya ba\u015flar. Bunun anlam\u0131, ko\u015fullar de\u011fi\u015fti\u011finde, hareketin toplumsal geli\u015fmelerin gerisinde kalaca\u011f\u0131 ihtimalinin do\u011fmas\u0131d\u0131r. De\u011fi\u015fimin “dar bir taktik yakla\u015f\u0131m” olmay\u0131p “ideolojik ve programatik” olmas\u0131 da bu s\u00f6ylenenleri peki\u015ftirir niteliktedir.<\/p>\n K\u00fcrt hareketi ge\u00e7mi\u015f sosyalist devrimlerin sonunda sosyalizmin kurulu\u015funda neden ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011fa u\u011frad\u0131\u011f\u0131 sorunuyla ilgili bir hesapla\u015fmay\u0131 hi\u00e7bir zaman tam olarak ya\u015fayamad\u0131. Sosyalizmin b\u00fcrokratik karikat\u00fcr\u00fc, \u00f6zellikle tek \u00fclkede sosyalizm tezi, hareketin saflar\u0131nda sorguland\u0131, ama b\u00fcrokrasinin maddi temellerine ve kar\u015f\u0131 devrimci karakterine hi\u00e7bir\u00a0zaman ula\u015f\u0131lamad\u0131. Bug\u00fcn, ge\u00e7mi\u015fin devrimleri de\u011ferlendirilirken hareketin \u00f6nderleri ge\u00e7mi\u015f devrimlerin “insan\u0131n ruhuna de\u011fil midesine hitap etti\u011fi” gibi idealist yorumlar yapabiliyor. Oysa Berlin duvar\u0131 y\u0131k\u0131l\u0131nca Bat\u0131’ya ge\u00e7en Do\u011fu Alman vatanda\u015flar\u0131n kendilerine bedava verilen muzlar\u0131 yokluktan \u00e7\u0131km\u0131\u015f gibi yemi\u015flerdi! Bu “sosyalizm”in insanlar\u0131n midesine ne kadar hitap etti\u011fi bu \u00f6rnekten anla\u015f\u0131l\u0131yor. Sosyalizmin b\u00fcrokratik yozla\u015fmas\u0131 her alana yay\u0131l\u0131r: \u00f6rne\u011fin Sovyetler Birli\u011fi’nde B\u00fcy\u00fck Rus h\u00e2kimiyeti II. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 i\u00e7inde tekrar kuruldu ve 1991’e dek devam ettiyse, bunun temelinde b\u00fcrokrasinin ayr\u0131cal\u0131kl\u0131 bir katman olarak kendi \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 savunmas\u0131 yatmaktad\u0131r. B\u00fcrokrasinin sosyalizme getirdi\u011fi yozla\u015fmay\u0131 ele\u015ftiremeyen hareketlerde \u00e7o\u011fu zaman g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi, K\u00fcrt hareketi de devrimi ve sosyalizmi toptan reddetmeye do\u011fru ad\u0131m\u0131n\u0131 atm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n <\/p>\n Bat\u0131’n\u0131n burjuva demokrasisi K\u00fcrt hareketi i\u00e7inde her zaman bir \u00f6l\u00e7\u00fcde y\u00fcceltildi. Bunun elbette K\u00fcrt hareketinin yukar\u0131da s\u00f6z\u00fc edilen sivil toplumcu damar\u0131 ile yak\u0131ndan ba\u011f\u0131 vard\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc sivil toplumcu teori, T\u00fcrkiye tarihini bir Bat\u0131\/T\u00fcrkiye kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7inde okuyor, bu kar\u015f\u0131tl\u0131k i\u00e7inde, geli\u015fmi\u015f sivil toplumu ve demokrasisi ile Bat\u0131 olumlu kutbu temsil ediyordu. Bu yorumdan etkilenen K\u00fcrt hareketinde de Bat\u0131 konusunda k\u0131smi bir yan\u0131lsama olmas\u0131 anla\u015f\u0131labilir bir \u015feydir. Ancak hemen eklemek gerekiyor: bu yan\u0131lsama hareketin daha \u00e7ok \u00e7eperinde mevcuttu. Hatta bu e\u011filimde olanlar belirli d\u00f6neme\u00e7lerde hareketin esas g\u00f6vdesiyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya geliyorlard\u0131. \u015eimdi ise Bat\u0131 demokrasisini y\u00fcceltme hareketin b\u00fct\u00fcn\u00fcne yay\u0131lma istidad\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir.<\/p>\n Burada “Bat\u0131 demokrasisi” olarak an\u0131lan siyasi rejimin genel bir Marksist ele\u015ftirisini yapmaya kalk\u0131\u015fmayaca\u011f\u0131z. Yaln\u0131zca K\u00fcrt hareketinin bug\u00fcnk\u00fc ve yak\u0131n gelecekteki y\u00f6neli\u015fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan birka\u00e7 noktaya de\u011finece\u011fiz. Birincisi, “Bat\u0131l\u0131 anlamda demokrasi” savunusu, Sovyetler Birli\u011fi’nin \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fc ile birlikte demokrasinin zafer kazanm\u0131\u015f oldu\u011fu teziyle birle\u015ftirildi\u011finde, K\u00fcrt hareketinin, b\u00fct\u00fcn s\u0131n\u0131fsal perspektifini baz\u0131 demokratik haklara kurban etmenin e\u015fi\u011fine geldi\u011fi ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. Burada sorun, hareketin yaln\u0131zca ulusal taleplerin bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn kar\u015f\u0131lanmas\u0131 halinde s\u0131n\u0131fsal bir dizi talebi \u00f6ne s\u00fcrmekten geri \u00e7ekilmesiyle ilgili de\u011fil. Sorun, bug\u00fcn T\u00fcrkiye’de bir burjuva demokrasisi kurulmas\u0131 halinde K\u00fcrtlerin konumunun ileriye do\u011fru geli\u015fece\u011finin yads\u0131nmas\u0131yla da ilgili de\u011fil. Sorun bu soyut demokrasi y\u00fcceltmesiyle birlikte, s\u0131n\u0131f perspektifinin uzun vade a\u00e7\u0131s\u0131ndan<\/strong> yitirilmesiyle ilgili. Bunu bir sava\u015f\u0131n bitirilmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan anlaml\u0131 bir slogan olan “bar\u0131\u015f” kavram\u0131n\u0131n yerine hareketin \u00e7e\u015fitli s\u00f6zc\u00fclerince ikame edilen “toplumsal bar\u0131\u015f” kavram\u0131nda da buluyoruz. Askeri m\u00fccadelenin ara\u00e7lar\u0131n\u0131n yerine siyasi m\u00fccadelenin ara\u00e7lar\u0131n\u0131 ge\u00e7irmek bak\u0131m\u0131ndan an anlamda siyasi bir faaliyet olan “bar\u0131\u015f”tan farkl\u0131 olarak, toplumsal bar\u0131\u015f, toplumu olu\u015fturan s\u0131n\u0131flar aras\u0131ndaki m\u00fccadelenin durdurulmas\u0131, yani s\u0131n\u0131f sava\u015f\u0131na son verilmesi anlam\u0131na gelir. Kavram\u0131n K\u00fcrt hareketince bu klasik anlam\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda kullan\u0131lmas\u0131n\u0131n masum oldu\u011fu kan\u0131s\u0131nda de\u011filiz. Hareket, devletin ataca\u011f\u0131 ad\u0131ma kar\u015f\u0131l\u0131k, o kadar \u00e7ok \u015fey vaad etmektedir ki, bunlar\u0131n ancak burjuvazinin taleplerinin hi\u00e7 m\u00fccadelesiz kabul edilmesi (yani “i\u015f bar\u0131\u015f\u0131”n\u0131n sa\u011flanmas\u0131) anlam\u0131nda bir toplumsal bar\u0131\u015f i\u00e7inde ger\u00e7ekle\u015febilece\u011fi a\u00e7\u0131kt\u0131r. Nihayet, son g\u00fcnlerde kullan\u0131ma sokulan “demokratik sosyalizm<\/strong>” kavram\u0131n\u0131 da bu ba\u011flamda ele almak gerekiyor. Bu kavram “reel sosyalizm” olarak an\u0131lan b\u00fcrokratik i\u015f\u00e7i devletlerinin “b\u00fcrokratik sosyalizm” deneyimine ve y\u00f6neli\u015fine kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7inde tasvir ediliyor. “Tasvir” diyoruz \u00e7\u00fcnk\u00fc kavram\u0131n bir tan\u0131m\u0131 yok. Oysa “b\u00fcrokratik sosyalizm” olarak an\u0131lan Stalinizmden iki t\u00fcr kopu\u015f bi\u00e7imi vard\u0131r. Devrimci kopu\u015f, b\u00fcrokratik diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc reddederken burjuva demokrasisine geri d\u00f6nmez; her ikisinin de kar\u015f\u0131\u015f\u0131na i\u015f\u00e7i demokrasisini koyar. Oysa b\u00fcrokrasinin \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fc sosyalist hareket i\u00e7inde burjuva demokrasisini y\u00fccelten bir ba\u015fka yakla\u015f\u0131m\u0131 da canland\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. “Demokratik sosyalizm” uluslararas\u0131 planda bu yakla\u015f\u0131m\u0131 benimseyen ak\u0131m\u0131n kendine uygun g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc ad olarak sivriliyor. B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n birle\u015fmesi, K\u00fcrt hareketinin bug\u00fcn\u00fcn ihtiya\u00e7lar\u0131na cevap vermenin \u00f6tesinde ufkunu burjuva demokrasisi ile s\u0131n\u0131rlamaya y\u00f6neldi\u011fini g\u00f6steriyor. Yani yeniden bir\u00a0taktik <\/strong>mesele kar\u015f\u0131s\u0131nda de\u011filiz; programatik <\/strong>bir de\u011fi\u015fim s\u00fcreci ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yay\u0131z.<\/p>\n Bu uzun vadeli sorunun yan\u0131na \u00fc\u00e7 k\u0131sa vadeli sorunu eklemek gerekiyor. Bir bak\u0131ma bunlar uzun vadeli perspektif ve program de\u011fi\u015fikli\u011finin k\u0131sa vadeli bedelleri olarak ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Birincisi, K\u00fcrt hareketinde burjuva demokrasisi konusunda a\u015f\u0131r\u0131 bir yan\u0131lsama mevcuttur. “Bat\u0131 demokrasisi” \u00e7er\u00e7evesinde yaln\u0131zca ulusal sorunu ele alacak olsak bile ortada g\u00fc\u00e7l\u00fc ‘bir yan\u0131lsama oldu\u011funu g\u00f6rebiliriz. Bug\u00fcn “Bat\u0131l\u0131 anlamda demokrasi”yi savunanlar, \u0130rlanda ve Bask sorunlar\u0131n\u0131n birer istisna oldu\u011funu ileri s\u00fcr\u00fcyorlar. Bunu s\u00f6yleyenler bir kere \u0130rlanda ve Bask sorunlar\u0131yla benzerlikler ta\u015f\u0131yan ba\u015fka baz\u0131 sorunlar\u0131 unutuyorlar. Bug\u00fcn varolan Korsika, \u0130sko\u00e7ya, Galler gibi sorunlara yani yenilerinin eklenece\u011finden kimsenin ku\u015fkusu olmas\u0131n. Fransa daha bu Haziran ay\u0131 i\u00e7inde Avrupa Az\u0131nl\u0131klar S\u00f6zle\u015fmesi’nin dillere ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmlerini uygulamama y\u00f6n\u00fcnde bir mahkeme karar\u0131yla \u00e7alkaland\u0131. Bir ba\u015fka burjuva demokrasisi olan ABD’nin yerle\u015fik \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131na ise girmek bile gereksiz. Ama esas olan i\u015fin bu y\u00f6n\u00fc de\u011fil. Daha \u00f6nemli olan g\u00f6\u00e7men n\u00fcfusun haklar\u0131 ve kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131\u011f\u0131 muamele. Avrupa’n\u0131n \u00e7e\u015fitli \u00fclkelerindeki g\u00f6\u00e7menlerin (\u0130ngiltere’de Hint altk\u0131tas\u0131 ve Karayipler’den gelenler, Fransa’da Ma\u011fripliler ve kara Afrika k\u00f6kenliler, Almanya’da en ba\u015fta T\u00fcrkler ve K\u00fcrtler olmak \u00fczere \u00e7e\u015fitli etnik topluluklar) gerek hukuki, gerek politik planda nas\u0131l bir muameleyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya oldu\u011funu en iyi bilmesi gerekenlerden birisi de (Avrupa’daki milyonluk K\u00fcrt diasporas\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131n\u0131rsa) K\u00fcrt hareketidir. Nihayet, Avrupa demokrasinin h\u00fccrelerinde y\u00fckselmekte olan \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n ve neo-Nazi hareketlerin bu \u00fclkelerin politik rejimlerinden b\u00fct\u00fcn\u00fcyle kopuk oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnmek biraz safl\u0131k olur. Elbette, burjuva demokrasisinin \u00e7er\u00e7evesi i\u00e7inde daha \u00e7ok a\u00e7\u0131l\u0131m m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Almanya’da g\u00f6\u00e7men topluluklar\u0131n\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcne yeni vatanda\u015fl\u0131k haklar\u0131 tan\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Britanya’da, \u0130sko\u00e7ya ve Galler i\u00e7in yerel parlamentolar olu\u015fturulmu\u015ftur. Bel\u00e7ika’da federal bir sisteme ge\u00e7ilmi\u015ftir. Bu \u00fclkelerde ayr\u0131lma a\u00e7\u0131k a\u00e7\u0131k savunulabilmektedir. Ama bu avantajlar\u0131 g\u00f6rmek ba\u015fka, burjuva demokrasisini y\u00fcceltmek ba\u015fkad\u0131r.<\/p>\n K\u0131sa vadeli ikinci sorun \u015fudur: burjuva demokrasisi, emek\u00e7i s\u0131n\u0131flar ve ezilenler a\u00e7\u0131s\u0131ndan elbette burjuva h\u00e2kimiyetinin \u00d6teki bi\u00e7imlerine g\u00f6re avantajlar ta\u015f\u0131r. Ama kal\u0131c\u0131 bir bi\u00e7imde yerle\u015fmesi, belirli ko\u015fullara ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bu ko\u015fullardan en \u00f6nemlisi, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131, emek\u00e7iler ve ezilenlerin uzun tarihsel m\u00fccadelesidir. Bat\u0131 \u00fclkelerinde demokrasi kanl\u0131 ve fedak\u00e2r m\u00fccadelelerden sonra, nice militan\u0131n hayat\u0131 pahas\u0131na elde edilmi\u015f bir rejimdir. Bunu burjuvazinin k\u00fclt\u00fcr\u00fcnden, geli\u015fkinli\u011finden ya da kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 uzla\u015fmadan beklemek, ko\u015fullar de\u011fi\u015fir de\u011fi\u015fmez hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131na u\u011framak demektir. \u0130kinci ko\u015ful ise burjuvazinin gerek d\u00fcnya sistemi i\u00e7indeki konumu, gerekse \u00fclke i\u00e7indeki g\u00fc\u00e7 dengeleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan, h\u00e2kimiyetine bir tehdit olu\u015fmaks\u0131z\u0131n ‘burjuva demokratik bi\u00e7imlere raz\u0131 olabilmesidir. (Zaten bu iki ko\u015fulun bir araya gelmesi zorunlulu\u011fudur ki demokrasinin temelinde m\u00fccadele yerine bir “uzla\u015fma”n\u0131n, bir “toplumsal s\u00f6zle\u015fme”nin var oldu\u011fu izlenimini yarat\u0131r.) Bu ikincisi, Bat\u0131’da emperyalizmin getirdi\u011fi a\u015f\u0131n kar ve ek art\u0131de\u011fer sayesinde ger\u00e7eklik kazanabilmektedir. Yani “Bat\u0131 demokrasisi” bir\u00a0emperyalist demokrasidir<\/strong>. Bir bak\u0131ma, burjuva demokrasisi, emperyalist burjuvazinin i\u015f\u00e7i aristokrasisine verdi\u011fi en \u00f6nemli tavizdir. Emperyalist a\u015f\u0131n kar ve art\u0131de\u011fer transferinin ters y\u00f6nde i\u015fledi\u011fi T\u00fcrkiye gibi \u00fclkeler, istisnai d\u00f6nemler ve ko\u015fullar d\u0131\u015f\u0131nda bu t\u00fcr bir demokrasiyi kolay kolay ya\u015fatamazlar. “Bat\u0131l\u0131 anlamda demokrasi”ye duyulan a\u015f\u0131n g\u00fcven, hareketin bu t\u00fcr sars\u0131nt\u0131lara haz\u0131r olma i\u00e7g\u00fcd\u00fcs\u00fcn\u00fc k\u00f6reltece\u011fi i\u00e7in zarar\u0131n\u0131 burada g\u00f6sterir.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 .<\/p>\n Nihayet, T\u00fcrkiye’nin somutuyla ilgili bir soruna geliyoruz. K\u00fcrt hareketinin s\u00f6zc\u00fcleri, T\u00fcrkiye’de burjuva demokrasisinin, K\u00fcrtlere ili\u015fkin baz\u0131 yasal de\u011fi\u015fiklikler yap\u0131larak yerle\u015ftirilebilece\u011fi yan\u0131lsamas\u0131n\u0131 yay\u0131yorlar. Oysa, hareketin i\u00e7inden gelen teorisyenlerin y\u0131llar boyunca do\u011fru bi\u00e7imde belirttikleri gibi, T\u00fcrkiye devleti, yayg\u0131n olarak “derin devlet” ad\u0131yla an\u0131lan bir \u00e7elik \u00e7ekirde\u011fin etraf\u0131nda \u00f6rg\u00fctlenmi\u015f bir yap\u0131ya sahiptir. Bu \u00e7elik \u00e7ekirdek da\u011f\u0131t\u0131larak devlet yeniden \u00f6rg\u00fctlenmedik\u00e7e, yani on y\u0131llard\u0131r s\u00fcregiden kontrgerilla h\u00e2kimiyeti politik ve hukuki d\u00fczeylerde k\u0131lmad\u0131k\u00e7a, T\u00fcrkiye’de burjuva demokrasisinin kal\u0131c\u0131 bi\u00e7imde yerle\u015fmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/p>\n <\/p>\n Tam bu noktada bir yan yola ayr\u0131larak, K\u00fcrt hareketinin yeni y\u00f6neli\u015fini Marksist terimlerle savunan baz\u0131 s\u00f6zc\u00fclerin bir iddias\u0131na k\u0131saca de\u011finmek gerekiyor. Bu s\u00f6zc\u00fclerin iddias\u0131na g\u00f6re, bug\u00fcn savunulmakta olan “demokratik cumhuriyet”, demokratik devrimin ta kendisidir. Bu s\u00f6zc\u00fclerden baz\u0131lar\u0131, T\u00fcrkiye’de sosyalist devrimin zaten s\u00f6zkonusu olamayaca\u011f\u0131n\u0131 da bu iddiaya ekliyorlar.<\/p>\n T\u00fcrkiye\u2019nin Misak-\u0131 Milli s\u0131n\u0131rlan \u00e7er\u00e7evesinde var olan devrim dinamiklerini ve bu dinamikler temelinde bu topraklar\u0131n \u00f6n\u00fcndeki devrimin program\u0131n\u0131n ne olaca\u011f\u0131n\u0131 tart\u0131\u015fmak bu yaz\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 a\u015far. Bizim inanc\u0131m\u0131z, bu topraklan bekleyen bile\u015fik devrimler silsilesinin mant\u0131\u011f\u0131n\u0131n, bir s\u00fcrekli devrim karakteri ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131, yani bir demokratik devrim a\u015famas\u0131nda durmay\u0131 gerekli k\u0131lmad\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Ama bug\u00fcn \u00f6nerilen \u015feyin “demokratik devrimin kendisi” oldu\u011fu tezine itiraz\u0131m\u0131z\u0131 bu temelde yapmayaca\u011f\u0131z. Yani gerekli olan sosyalist devrimdir, demokratik devrimde durmak yanl\u0131\u015ft\u0131r gibi genel bir ele\u015ftiriyle yetinmeyece\u011fiz. K\u00fcrt hareketinin bug\u00fcn kendini i\u00e7inde buldu\u011fu durumda, bunun doktriner bir tarzda ahk\u00e2m kesmekten ba\u015fka bir \u015fey olmayaca\u011f\u0131n\u0131n fark\u0131nday\u0131z.<\/p>\n Hay\u0131r, bu ba\u011flamda sorun bug\u00fcn demokratik devrimin do\u011fru olup olmad\u0131\u011f\u0131 de\u011fildir; sorun, \u00f6nerilen “demokratik cumhuriyetin bir demokratik devrim olup olmad\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Burada bir dizi ince soruna girilebilir, ama biz i\u015fin \u00f6z\u00fcne de\u011finmekle yetinelim.Devrim her\u015feyden \u00f6nce bir iktidar sorunudur. Her devrim, ne kadar k\u0131s\u0131tl\u0131 olursa olsun, kendi program\u0131n\u0131 uygulayacak olan bir g\u00fcc\u00fcn (s\u0131n\u0131fsal, ulusal vb.) siyasi iktidar\u0131 ele ge\u00e7irmesiyle ba\u015flar. “Demokratik cumhuriyet” \u00f6nerisi ise bug\u00fcn iktidarda olan T\u00fcrkiye burjuvazisinin (ya da ba\u015fka birinin iktidarda oldu\u011fu hayal ediliyorsa onun), yeni bir rejim kurmaya \u00e7a\u011f\u0131r\u0131lmas\u0131ndan ibarettir. Bu kurulu\u015fun ayr\u0131cal\u0131kl\u0131 arac\u0131 da hukuktur. Bu anlam\u0131yla, “demokratik cumhuriyet” \u00f6nerisini “demokratik devrimin kendisi” olarak sunmak kimseye hizmet etmez. Daha do\u011frusu, devrim olmayan bir \u015feyi kitlelere devrim olarak sunmakla onlar\u0131n evcille\u015fmesine katk\u0131da bulunaca\u011f\u0131 i\u00e7in, hakim s\u0131n\u0131flara ve ezen ulus milliyet\u00e7ili\u011fine hizmet eder. Burada (do\u011fru ya da yanl\u0131\u015f) taktik olarak sunulmas\u0131 gereken bir ad\u0131m\u0131n teorile\u015ftirildi\u011fini g\u00f6r\u00fcyoruz.<\/p>\n Oysa “demokratik cumhuriyet” iktidar yap\u0131s\u0131nda hi\u00e7bir de\u011fi\u015fiklik olmaks\u0131z\u0131n salt hukuk reformlar\u0131 yoluyla bir demokrasinin kurulmas\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc \u00f6l\u00e7\u00fcde, bir devrim olmak bir yana, \u00d6DP i\u00e7inde baz\u0131 e\u011filimlerce bir s\u00fcre savunulan ama sonra geri \u00e7ekilen “\u00d6zg\u00fcrl\u00fck\u00e7\u00fc Demokratik Cumhuriyet”in t\u0131pat\u0131p ayn\u0131s\u0131 bir \u00f6neridir. 0 tart\u0131\u015fmada da belirtmi\u015ftik: bu t\u00fcr yakla\u015f\u0131mlar\u0131n, a\u015famal\u0131 devrim tart\u0131\u015fmas\u0131yla hi\u00e7 mi hi\u00e7 ili\u015fkisi yoktur, \u00e7\u00fcnk\u00fc bu t\u00fcr tart\u0131\u015fmalar\u0131n devrim tart\u0131\u015fmas\u0131yla ili\u015fkisi yoktur!<\/p>\n <\/p>\n Sol liberallerin, b\u00fct\u00fcn\u00fcyle globalizmin ayak izinde, kapitalizmin yeni evresinde (yani onlar\u0131n kulland\u0131\u011f\u0131 terimle “k\u00fcreselle\u015fme \u00e7a\u011f\u0131”nda) ulus devletin \u00f6mr\u00fcn\u00fc doldurdu\u011fu tezine s\u0131k\u0131 s\u0131k\u0131ya san\u0131ld\u0131\u011f\u0131 biliniyor. Bu tezin, ulusal kurtulu\u015f hareketleri ve uluslar\u0131n kendi kaderlerini tayin hakk\u0131 konular\u0131nda da sosyalist hareketin g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar genel kabul g\u00f6ren baz\u0131 temel g\u00f6r\u00fc\u015flerinin g\u00f6zden ge\u00e7irilmesine yol a\u00e7aca\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r. E\u011fer zaten kurulmu\u015f olan ulus devletlerin \u00f6mr\u00fc dolduysa, var olanlar \u00e7\u00f6z\u00fcl\u00fcyorsa, yenisine ne gerek olsun ki? Ulusal kurtulu\u015f hareketleri anlams\u0131z bir hedefin pe\u015finde ko\u015fmaktad\u0131r. Uluslar\u0131n kendi kaderlerini tayin hakk\u0131 art\u0131k ge\u00e7erlili\u011fini yitirmi\u015ftir. Sol liberaller T\u00fcrkiye sosyalizminin K\u00fcrt sorunu \u00fczerinde yapt\u0131\u011f\u0131 tart\u0131\u015fmalarda bu g\u00f6r\u00fc\u015fleri utanga\u00e7 bi\u00e7imde savunmu\u015flard\u0131r. Ama ayn\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015flerin K\u00fcrt hareketinde dile getirilmesi, sol liberalizmin hareket i\u00e7inde ne kadar geli\u015fti\u011fini a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6steriyor. Unutmayal\u0131m, bu alan K\u00fcrt hareketinin neredeyse varl\u0131k nedenidir. Dolay\u0131s\u0131yla, bu konuda K\u00fcrt hareketinin sol liberalizmin g\u00f6r\u00fc\u015flerini benimsemesi \u00e7ok daha dolays\u0131z sonu\u00e7lar yaratacakt\u0131r.<\/p>\n Kapitalizmin tarihsel geli\u015fmesi i\u00e7inde ulus devletin feodalizm taraf\u0131ndan b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015f dar ve yerel pazarlar\u0131 \u00e7ok daha b\u00fcy\u00fck bir birimin ba\u011fr\u0131nda toplad\u0131\u011f\u0131 ve o b\u00f6lgenin yeni y\u00fckselmekte olan burjuva s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n mali, askeri, ekonomik ve politik bir dizi ihtiyac\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lad\u0131\u011f\u0131 do\u011frudur. Kapitalizmin belirli bir a\u015famas\u0131ndan sonra \u00fcretici g\u00fc\u00e7lerin ulusal s\u0131n\u0131rlarla \u00e7eli\u015fkiye girdi\u011fi, art\u0131k uluslararas\u0131 arenada geli\u015fmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 da do\u011frudur. Bu genel anlamda ulus devlet art\u0131k kapitalizmin \u00f6n\u00fcnde bir ayakba\u011f\u0131 haline gelmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Ama, birincisi, bu bug\u00fcn\u00fcn, yani s\u00f6zde “k\u00fcreselle\u015fme” \u00e7a\u011f\u0131n\u0131n de\u011fil, onu da kapsayan ve b\u00fct\u00fcn 20. y\u00fczy\u0131l boyunca s\u00fcren emperyalizm \u00e7a\u011f\u0131n\u0131n bir \u00f6zelli\u011fidir. Dolay\u0131s\u0131yla bunu bug\u00fcn ke\u015ffetmek biraz yanl\u0131\u015ft\u0131r. \u0130kincisi, b\u00fct\u00fcn bask\u0131 organlar\u0131na da sahip bir d\u00fcnya devleti kurulmad\u0131k\u00e7a, kapitalizm, burjuvazinin s\u0131n\u0131f h\u00e2kimiyetinin g\u00fcvencesi olan ulus devletten vazge\u00e7emez. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc, bu d\u00fcnya devletinin kurulu\u015fu \u00e7e\u015fitli \u00fclkelerin sermayesinin rekabet halinde olmas\u0131 dolay\u0131s\u0131yla imk\u00e2ns\u0131z de\u011filse bile \u00e7ok zordur; bu olana kadar da ulus devletler her bir ulusal sermayenin rekabet ara\u00e7lar\u0131 olarak ek bir i\u015flev ta\u015f\u0131yacakt\u0131r. D\u00f6rd\u00fcnc\u00fcs\u00fc, sermayenin geli\u015fiminin ulus devleti hem bir ayak ba\u011f\u0131 haline getirmi\u015f olmas\u0131 ama hem de ona ihtiya\u00e7 do\u011furmas\u0131, kapitalizmin nesnel bir \u00e7eli\u015fkisidir. Nihayet, ulus devletler d\u00fcnya pazar\u0131ndaki ba\u011f\u0131ml\u0131 ezilen \u00fclkelerin kendi ekonomik geli\u015fmelerini emperyalizmin mant\u0131\u011f\u0131ndan g\u00f6reli olarak yal\u0131tabilmeleri i\u00e7in birer tampon mekanizmas\u0131 olarak i\u015flev g\u00f6rd\u00fckleri \u00f6l\u00e7\u00fcde ekonomik planda bile bir i\u015fleve sahiptirler.<\/p>\n Ama b\u00fct\u00fcn bunlar ekonominin alan\u0131na giren \u015feylerdir. Bir an ulus devletin ekonomik bak\u0131mdan art\u0131k hi\u00e7bir \u015fey ifade etmedi\u011fini kabul etsek dahi, buradan uluslar\u0131n kendi kaderlerini tayin hakk\u0131n\u0131n (UKKTH) art\u0131k ge\u00e7erlili\u011fini yitirdi\u011fi sonucuna ula\u015fmak, ekonomi ile politikay\u0131 birbirine kar\u0131\u015ft\u0131rmakt\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc UKKTH politik bir hakt\u0131r: bir ulusun hangi politik d\u00fczenleme alt\u0131nda, hangi devletin s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde Ve y\u00f6netiminde ya\u015fayaca\u011f\u0131na kendisinin karar vermesinden ba\u015fka bir\u015fey de\u011fildir. Ekonomik ko\u015fullar ne olursa olsun,bunun anlams\u0131z hale geldi\u011fi s\u00f6ylenemez. Demin ulus devletin kapitalizmin geli\u015fmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7eli\u015fik bir konuma d\u00fc\u015fmesinin yeni olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, emperyalist \u00e7a\u011fla birlikte ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemi\u015ftim. Tam da ayn\u0131 gerek\u00e7elerle, emperyalizm \u00e7a\u011f\u0131nda UKKTH’n\u0131n olanaks\u0131z hale geldi\u011fi I. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 s\u0131ras\u0131nda Bol\u015feviklerden Radek ve Buharin tafaf\u0131ndan ileri s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f, Lenin bu iddiay\u0131 politikay\u0131 ekonomiye indirgedi\u011fini g\u00f6stererek \u00e7\u00fcr\u00fctm\u00fc\u015f, bu yakla\u015f\u0131ma “emperyalist ekonomizm” ad\u0131n\u0131 takm\u0131\u015ft\u0131r! \u0130nsan bu tart\u0131\u015fmay\u0131 yaparken hicap duyuyor. K\u00fcrt hareketinin UKKTH’yi anlams\u0131z ilan etmesi halinde geriye nesi kal\u0131r ki!<\/p>\n <\/p>\n Sosyalist hareket i\u00e7inde, teorik ve programatik meselelere i\u015faret edildi\u011finde, “bunlar gevezelik, yar\u0131n ne olaca\u011f\u0131n\u0131 sonra konu\u015furuz, i\u015fimize bakal\u0131m” gibi s\u00f6zde ger\u00e7ek\u00e7i, asl\u0131nda pragmatik ve ampirist bir yakla\u015f\u0131m benimseyen \u00e7evreler vard\u0131r. Buraya kadar de\u011finilen teorik ve programatik meselelerin nas\u0131l dolays\u0131z etkileri oldu\u011funu ortaya koymak, tart\u0131\u015fman\u0131n \u00f6nemini belki b\u00f6yle \u00e7evrelere de g\u00f6sterebilir. Uluslararas\u0131 sermayenin “k\u00fcreselle\u015fme” mant\u0131\u011f\u0131 bir kez kabul edildi mi, her ulusal devlete ve ulusal harekete kalan alan, <‘k\u00fcreselIe\u015fme”nin ve onun \u00fcstyap\u0131s\u0131n\u0131 olu\u015fturan Yeni D\u00fcnya D\u00fczeni’nin (YDD) rekabete dayanan girdab\u0131 i\u00e7inde m\u00fcmk\u00fcn olan en iyi konumu nas\u0131l elde edece\u011fini hesaplamaya ba\u015flamakt\u0131r. B\u00f6yle bir se\u00e7i\u015fle birlikte, emperyalizme kar\u015f\u0131 m\u00fccadelenin b\u00fct\u00fcn ilkeleri ortadan kalkar, taktik aray\u0131\u015flar\u0131 her\u015feyin m\u00fcbah hale geldi\u011fi bir satran\u00e7 oyununa d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr. K\u00fcrt hareketinin ba\u015f\u0131na gelen de budur.<\/p>\n Amerikan emperyalizminin YDD’yi adm\u0131 ad\u0131m in\u015fa etme \u00e7abas\u0131 i\u00e7inde Ortado\u011fu’da g\u00fc\u00e7l\u00fclerle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 biliniyor. K\u00fcrt hareketi, Amerika’n\u0131n bu b\u00f6lgede kendi \u00e7\u0131karlar\u0131na uygun bir yap\u0131lanmay\u0131 yaratmak istedi\u011finin gayet iyi fark\u0131ndad\u0131r. B\u00f6yle bir yap\u0131lanman\u0131n en \u00f6nemli unsurlar\u0131ndan birinin de Irak’\u0131n kuzeyinde T\u00fcrkiye\u2019nin himayesi alt\u0131nda bir K\u00fcrt devleti kurulmas\u0131 oldu\u011fu tekrar tekrar s\u00f6ylenmektedir. B\u00f6yle bir K\u00fcrt devletinin ne emperyalizmden, ne de b\u00f6lge devletlerinin h\u00e2kimiyetinden kurtulmak anlam\u0131na gelmedi\u011fi a\u00e7\u0131k oldu\u011fu halde K\u00fcrt hareketinin s\u00f6zc\u00fcleri son zamanlarda bu plana ye\u015fil \u0131\u015f\u0131k yakan bir tutum i\u00e7ine girmeye ba\u015flam\u0131\u015flard\u0131r. K\u00fcrt hareketi Amerikan planlar\u0131n\u0131 kabul edebilece\u011fini a\u00e7\u0131k a\u00e7\u0131k beyan etmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Bu ayn\u0131 zamanda belirli politikalar\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirdi\u011fi takdirde \u0130srail’le de bir yak\u0131nla\u015fman\u0131n m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funa dair a\u00e7\u0131l\u0131mlarla peki\u015ftirilmektedir.<\/p>\n Bu yakla\u015f\u0131m\u0131n bug\u00fcne kadar taktik manevralar bir yana anti-emperyalist bir konumu muhafaza etmi\u015f bir hareket a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7ok ciddi bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm oldu\u011fu a\u00e7\u0131kt\u0131r. Kosova sorunu konusunda verilen deme\u00e7ler bu durumu a\u011f\u0131rla\u015ft\u0131r\u0131yor. Bilindi\u011fi gibi, K\u00fcrt hareketi Yugoslavya’n\u0131n bombalanmas\u0131 s\u0131ras\u0131nda anti-emperyalist bir tutum tak\u0131narak NATO m\u00fcdahalesine kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131. Ama \u015fimdi hareketin s\u00f6zc\u00fcleri, Kosova sorununa bir \u00e7\u00f6z\u00fcm bulundu\u011funu, istenirse K\u00fcrt sorununa da bir \u00e7\u00f6z\u00fcm bulunabilece\u011fini s\u00f6yl\u00fcyorlar. Bunun ne anlama geldi\u011fi a\u00e7\u0131kt\u0131r: Kosova’da yap\u0131lan operasyon bir ulusal soruna \u00e7\u00f6z\u00fcm olarak g\u00f6r\u00fclebilmektedir! Bu t\u00fcr yakla\u015f\u0131mlar K\u00fcrt hareketi i\u00e7inde anti-emperyalist refleksleri t\u00fcm\u00fcyle ortadan kald\u0131rma istidad\u0131 ta\u015f\u0131maktad\u0131r.<\/p>\n <\/p>\n Adriyatik k\u0131y\u0131lar\u0131nda olan bitenlere ili\u015fkin bu yarg\u0131, yank\u0131s\u0131n\u0131 T\u00fcrkiye burjuvazisinin yay\u0131lmac\u0131 politikas\u0131na verilen \u00f6rt\u00fcl\u00fc destekte buluyor. “Demokratik cumhuriyet”, T\u00fcrkiye’nin yeni y\u00fczy\u0131la Balkanlar, Ortado\u011fu, Kafkaslar ve Orta Asya’da elde etmeye haz\u0131rland\u0131\u011f\u0131 liderlik konumunu kazanmak bak\u0131m\u0131ndan bir avantaj olarak sunuluyor.<\/p>\n T\u00fcrkiye burjuvazisinin ba\u015fta Kafkaslar’daki ve Orta Asya’daki T\u00fcrki halklar \u00fczerinde olmak \u00fczere, say\u0131lan b\u00fct\u00fcn b\u00f6lgelerde bir hakimiyet sa\u011flamaya d\u00f6n\u00fck bir politikay\u0131 90’l\u0131 y\u0131llar\u0131n ba\u015f\u0131ndan beri geli\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 biliniyor. Bu politika YDD’nin asli \u00f6zellikleri i\u00e7ine b\u00fct\u00fcn\u00fcyle yerle\u015fen bir y\u00f6neli\u015fi temsil eder. Her kim ki, T\u00fcrkiye’nin n\u00fcfuz alan\u0131m bu bi\u00e7imde geni\u015fletmesinin hay\u0131rl\u0131 bir \u015fey oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsa, b\u00fcy\u00fck bir yan\u0131lg\u0131 i\u00e7indedir. T\u00fcrki cumhuriyetler emperyalizm taraf\u0131mdan yar\u0131n aynen Kosova’n\u0131n Yugoslavya\u2019ya kar\u015f\u0131 kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi Rusya’ya kar\u015f\u0131 kullan\u0131lacakt\u0131r. T\u00fcrkiye’nin planlan hem emperyalizmle i\u00e7 i\u00e7e geli\u015fecektir, hem de mutlaka sava\u015flar, darbeler ve kar\u015f\u0131 devrimler i\u00e7erecektir. Bu planlar\u0131n \u00f6n\u00fcn\u00fcn a\u00e7\u0131lmas\u0131na yard\u0131m etmek, K\u00fcrt ve T\u00fcrk emek\u00e7ilerin Enver Pa\u015fa’n\u0131n maceras\u0131nda oldu\u011fu gibi Orta Asya sava\u015flar\u0131nda k\u0131r\u0131lmas\u0131na ye\u015fil \u0131\u015f\u0131k yakmakt\u0131r.<\/p>\n <\/p>\n K\u00fcrt hareketinin \u00e7ok zor bir d\u00f6nemden ge\u00e7mekte oldu\u011funa ku\u015fku yok. Durumun buraya gelmesinin sorumlulu\u011funun sadece K\u00fcrt hareketinde olmad\u0131\u011f\u0131, b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde T\u00fcrkiye sosyalist ve i\u015f\u00e7i hareketinde oldu\u011fu kolayca s\u00f6ylenebilir. Ezilenlerin bir hareketi olarak, K\u00fcrt hareketi ne uluslararas\u0131 planda, ne de T\u00fcrkiye’de soldan ve i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 hareketinden hak etti\u011fi deste\u011fi alamam\u0131\u015f, yaln\u0131z b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu meseleler ileride, bug\u00fcnk\u00fc belirsizlikler ortadan kalkt\u0131\u011f\u0131nda daha ayr\u0131nt\u0131l\u0131 olarak ku\u015fkusuz tart\u0131\u015f\u0131lacak.<\/p>\n Bug\u00fcn K\u00fcrtlerin haklar\u0131n\u0131n teslim edilmesi ve bar\u0131\u015f\u0131n sa\u011flanmas\u0131 i\u00e7in m\u00fccadele etmek, d\u00fcnden de daha fazla her sosyalistin g\u00f6revidir. T\u00fcrkiye devletinin derin toplumsal k\u00f6kleri olan bir siyasi sorunu bir kez daha idamla \u00e7\u00f6zmeye \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131na kar\u015f\u0131 b\u00fct\u00fcn toplum b\u00fcy\u00fck bir s\u0131nav verecektir. Bu m\u00fccadelede yerimizin ne oldu\u011fu bellidir. \u0130dam\u0131 engellemek basit bir insanl\u0131k g\u00f6revidir her\u015feyden \u00f6nce. Bunun da \u00f6tesinde, K\u00fcrt hareketinin bug\u00fcn ileri s\u00fcrmekte oldu\u011fu bar\u0131\u015f ko\u015fullan son derece s\u0131n\u0131rl\u0131 olmakla birlikte ezilen bir halk\u0131n en do\u011fal haklar\u0131n\u0131 (dil ve k\u00fclt\u00fcr haklar\u0131, K\u00fcrt kimli\u011fi alt\u0131nda politika yapma \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc vb.) dile getirdi\u011fi i\u00e7in hi\u00e7 teredd\u00fcts\u00fcz desteklenmelidir.<\/p>\n Ama bug\u00fcn elde edilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan bar\u0131\u015f\u0131n gelecekte emek\u00e7ilerin ve ezilenlerin aleyhine sonu\u00e7lar do\u011furmas\u0131 ihtimaline kar\u015f\u0131 uyanda ve ele\u015ftiride bulunmak da sosyalistlerin vazge\u00e7emeyece\u011fi bir g\u00f6revdir. E\u011fer bar\u0131\u015f kurulabilirse ve K\u00fcrt hareketi bug\u00fcnk\u00fc tavr\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrecek olursa, yar\u0131n emperyalizme kar\u015f\u0131 g\u00f6revlerinde ve emek\u00e7ilerin m\u00fccadelesini desteklemekte b\u00fcy\u00fck zaaflar g\u00f6sterece\u011fi kesindir. \u0130ki \u00f6rnekle bitirelim. K\u00fcrt hareketi bu programatik ve ideolojik y\u00f6neli\u015fle yar\u0131n T\u00fcrkiye’nin Avrupa Birli\u011fi’ne girmesini destekleyecek, b\u00f6ylece anti-emperyalist bir g\u00f6revden yan \u00e7izmi\u015f olacakt\u0131r. Yine bu y\u00f6neli\u015fle hareket kendisini \u00f6zelle\u015ftirmelere kar\u015f\u0131 m\u00fccadele etmenin gerek\u00e7elerinden yoksun k\u0131lacak ve bu hayati m\u00fccadelede emek\u00e7i s\u0131n\u0131flar\u0131n yan\u0131nda yer alamayacakt\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" — Can ILGIN T\u00fcrkiye solu, sol liberalizmle 1980’li y\u0131llar\u0131n ortas\u0131nda tan\u0131\u015ft\u0131. 1984 y\u0131l\u0131nda yay\u0131nlanmaya ba\u015flayan\u00a0Yeni G\u00fcndem adl\u0131 haftal\u0131k dergi, o zamanlar daha yayg\u0131n kullan\u0131lan, hala da kullan\u0131mda olan deyimle s\u00f6ylersek sivil toplumculu\u011fun, bizim tercih etti\u011fimiz deyimle sol liberalizmin T\u00fcrkiye’deki ilk s\u00f6zc\u00fcs\u00fcyd\u00fc. Bu dergi daha sonra yay\u0131n\u0131n\u0131 durdurdu, ama elhak b\u00fcy\u00fck bir misyonu yerine getirdi: […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[48],"tags":[114,119,117,122,118,121,120],"class_list":["post-83","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-23-24-say","tag-kurt-hareketi","tag-kurt-sorunu","tag-liberalizm","tag-program","tag-sol-liberalizm","tag-strateji","tag-taktik"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pgbsosyalizm.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/83","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pgbsosyalizm.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pgbsosyalizm.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pgbsosyalizm.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pgbsosyalizm.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=83"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/pgbsosyalizm.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/83\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":944,"href":"https:\/\/pgbsosyalizm.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/83\/revisions\/944"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pgbsosyalizm.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=83"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pgbsosyalizm.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=83"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pgbsosyalizm.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=83"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}“D\u00fcnyada demokrasinin zaferi\u201d<\/h1>\n
“Bat\u0131l\u0131 anlamda demokrasi”<\/h1>\n
“Demokratik devrim” mi?<\/h1>\n
K\u00fcreselle\u015fme ve ulus devlet<\/h1>\n
Yeni D\u00fcnya D\u00fczeni kar\u015f\u0131s\u0131nda tav\u0131r<\/h1>\n
\u201cAdriyatik’ten \u00c7in Seddi\u2019ne…”<\/h1>\n
Sonu\u00e7<\/h1>\n