Komünist Manifestonun doksan yılı

— Lev Trotskiy

Komünist Partisi Manifestosu’nun yüzüncü yıl dönümüne topu topu on yıl kalmış olması inanılır gibi değil! Dünya edebiyatındaki bütün benzerlerinden daha dahice olan bu risale tazeliğiyle bugün bile bizleri şaşırtıyor. En önemli bölümleri, sanki dün yazılmış gibi. Hiç kuşku yok, genç yazarlar (Marx yirmi dokuz, Engels yirmi yedi yaşındaydı), geleceğe bakarlarken kendilerinden önceki, belki de kendilerinden sonraki herkesten daha uzak görüşlü olabildiler.

Marx ile Engels, daha 1872 basımına yazdıkları ön sözde, Manifesto’daki bazı ikincil parçaların eskimiş olmasına karşın, aradan geçen yirmi beş yıllık dönemde Manifesto artık tarihî bir belge haline gelmiş olduğu için, özgün metni değiştirme hakkını artık kendilerinde görmediklerini açıklamışlardı. O zamandan bu yana altmış beş yıl daha geçti. Manifesto’daki tek tük birtakım parçalar biraz daha geçmişte kaldı. Bu ön sözde, Mamfesto’daki fikirlerin gerek bugün geçerliliklerini tamamıyla koruyanlarını gerekse önemli ölçüde değiştirilmeye ya da geliştirilmeye ihtiyaç gösterenlerini özlü bir biçimde saptamaya çalışacağız. Devamı